Қазақша рефераттар

Шартты өлшеуіштермен күн мен түннің ұзақтығын өлшеңдер

Сабақ туралы мәлімет

Білім беру ұйымы
Ақтөбе қаласы №20 «Дидар» балабақшасы
Тәрбиеші
Мукатова Жанылсын Беспайқызы (1 санатты)
Білім саласы
Таным
ҰОІӘ
Математика (қ. м. ұ. қ)

Тақырыбы

Шартты өлшеуіштің көмегімен ұзындықты өлшеу

Мақсаты

  • Шартты өлшеуіш арқылы ұзындықты өлшеу дағдысын бекіту және кеңейту.
  • Нәтиженің өлшеуіш өлшеміне тәуелді екенін түсіндіру.
  • Тәулік бөліктері, геометриялық пішіндер және көктемнің алғашқы айы туралы білімді бекіту.
  • Өздігінен жұмыс істеу дағдыларын дамыту.

Құрал-жабдықтар

Көрнекі құралдар

  • Пальманың суреті
  • Керік
  • 5 маймыл
  • 10 калибри құсы
  • Тәулік бөліктері бейнеленген суреттер
  • Сары жолақ (50 см)
  • Күлгін-көк жолақ (40 см)
  • Шартты өлшеуіш (10 см)
  • Жинақ полотносындағы 1–10 цифрлары

Үлестірмелі материалдар

  • Геометриялық пішіндер: үшбұрыштар, сопақшалар, көпбұрыштар, түрлі түсті тік төртбұрыштар (күлгін-қызыл, сары, ашық көк, күлгін-көк).
  • Жұмыс дәптерлері
  • Қарындаштар
  • Сары және күлгін-көк жолақшалар
  • Шартты өлшеуіштер

Сабақтың барысы

1) Кіріспе: «Африкадағы өлшеу» оқиғасы

Қызығушылықты ояту

Тәрбиеші Африкадағы жануарлар пальманың биіктігін өлшеуге қиналып, көмек сұрағанын айтады. Пальма суреті тақтаға ілінеді, ал жануарлар (керік, маймылдар, құстар) тәрбиеші үстелінің үстіне қойылады.

Балалардан жануарларды шартты өлшеуіш ретінде қолданып, пальманың биіктігін өлшеу сұралады. Нәтижелер тақтада цифрмен белгіленеді.

Сұрақ-жауап

  • Керікпен өлшегенде биіктігі неше болды? 2
  • Маймылмен өлшегенде ше? 5
  • Калибри құсымен өлшегенде ше? 10
  • Неліктен өлшеу нәтижелері әртүрлі шықты?
  • Пальманың биіктігі өзгерді ме?

Негізгі тұжырым: өлшеу нәтижесі қолданылған шартты өлшеуіштің өлшеміне байланысты, ал заттың ұзындығы (биіктігі) өзгермейді.

2) Дәптермен жұмыс: торкөз арқылы өлшеу

Тәжірибелік бөлім

Тәрбиеші балалардан пальманың биіктігін торкөз арқылы өлшеуді сұрайды. Берілген шарт: маймылдың өлшеуіші — 6 торкөз, ал калибри құсы — 3 торкөз.

Балалар керіктің шартты өлшеуішін өздері анықтап, оның неше торкөзге тең екенін табады. Өлшеу нәтижелері дәптерге жазылады.

3) Наурыз айы: күн мен түн ұзақтығын өлшеу

Пәнаралық байланыс

Сұрақтар

  • Қазір жылдың қай мезгілі?
  • Көктемнің бірінші айын атаңдар.

Кейіпкерлер

  • Түнді өлшейтін құс: үкі
  • Күнді өлшейтін аң: керік

Негізгі тапсырма

Тақтаға сары және күлгін-көк екі жолақ ілінеді. Балалар қайсысы күндізді, қайсысы түнді білдіретінін дәлелдеп айтады.

Өлшеу

Балалар шартты өлшеуіштің көмегімен күн мен түннің ұзақтығын өлшейді: бір бала тақтада орындайды, қалғандары өз орындарында жұмыс істейді. Нәтиже цифрмен белгіленеді.

Қорытынды сұрақ: наурыз айында күн ұзақ па, түн ұзақ па?

4) Сергіту сәті

Қозғалыс белсенділігі

Қысқа сергіту жаттығулары орындалып, балалардың зейіні мен қимыл белсенділігі қалпына келтіріледі.

5) Дидактикалық ойын: «Тәулік бөліктері»

Ойын арқылы бекіту

Мақсаты

Тәулік бөліктері туралы білімді бекіту және жылдам әрекет ету дағдысын дамыту.

Дайындық

  • 4 бала тәулік бөліктерін бейнелейді, қолдарында арнайы карточка болады.
  • Карточкалардың әрқайсысында түс және күн/жұлдыздар белгісі бар.
  • Қалған балаларда сол түстерге сәйкес геометриялық пішіндер болады.

Ойын барысы

  1. 1 Балалар еркін қозғалып жүреді.
  2. 2 Тәрбиешінің белгісі бойынша 4 бала тәулік бөліктерін ретімен тұрады (таңертеңнен бастап).
  3. 3 Қалған балалар өз түстеріне сәйкес тәулік бөлігінің артына барып тұрады.
  4. 4 Тәрбиеші бірнеше балаға таңдаудың себебін сұрайды (мысалы: «Неге таңертеңнің артына тұрдың?»).

Күрделендіру

Карточкалар басқа 4 балаға беріледі. Белгі берілгенде олар кешкі мезгілден бастап ретімен тұрады. Қалған балалар өз орындарын дұрыс табуы тиіс.

6) Дәптермен жұмыс: «Мұз үстімен өту» есебі

Логикалық тапсырма

Балалар көктемде өзендердегі мұз еритінін еске түсіреді. Қоян өзеннің арғы бетіне өте алмай тұр — балалар көмектесуі керек.

Егер бір мұз кесегі 3 торкөзге тең болса, қоянның арғы бетке өтуі үшін неше мұз кесегі қажет?

Жауабын дәптерге жазыңдар.

Сабақты қорытындылау

Қайталау сұрақтары:

  • Түннен бастап тәулік бөліктерін ата.
  • Таңертеңнен бастап айт.
  • Кешкі уақыттан бастап айт.

Сабақтың негізгі ойы: өлшеуіш өзгерсе — сан өзгереді, ал өлшенетін заттың ұзындығы өзгермейді.