Жердің серігі
Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Шарын орта мектебі
География пәні мұғалімі: Нақыбаева Гүлжахан
Дәйексөз
«Бойыңда білімің бар екен, өзгелер де өз шырақтарын жағып алардай жағдай жаса». — Томас Фуллер
Сабақ туралы
Сабақтың тақырыбы
Сын тұрғысынан ойлау технологиясын оқып-үйрену.
Сабақтың мақсаты
- Мұғалімдерді технологияның жалпы құрылымымен, әдіс-тәсілдерімен және кезеңдерімен таныстыру, үйрету.
- Үйренушінің практикалық қабілетін дамытып, өзгелердің ойына сыни көзқараспен қарауға; естігенін, білгенін талдап, салыстырып, тұжырым жасауға үйрету.
- Мұғалімнің әрекетке бағыттаушы және ұйымдастырушы рөлін көрсету.
Көрнекі құралдар
Сабақтың барысы
1) Қызығушылықты ояту
Мондыбаевтың «Көне Тараз» шығармасы тыңдатылады. Талқылау сұрақтары: «Бұл кімнің шығармасы?», «Көз алдарыңызға не елестеді?»
Ұжымдық оқыту (Jigsaw) бойынша жұмыс
- Мұғалімдер 4 топқа бөлінеді. Бұл топтар «жанұя топтар» деп аталады.
- Одан кейін 1–4 деп санату арқылы жұмыс топтары құрылады (1-лер бір топ, 2-лер бір топ т.б.).
- Оқуға ұсынылған мәтін 4 логикалық бөлікке бөлінеді. Әр жұмыс тобы өзіне тиесілі бөлікті меңгереді.
- Маңызды ереже: әр қатысушы өз бөлігін жанұя тобына түсіндіруге жауапты. Сондықтан мәтінді мұқият оқып, нақты жеткізу қажет.
- Содан кейін қатысушылар бастапқы жанұя топтарына қайта оралып, үйренген мазмұнын бөліседі. Осылайша бірін-бірі оқыту арқылы ойлау дағдылары дамиды.
1-топ
Сары
2-топ
Қызыл
3-топ
Жасыл
4-топ
Көк
2) Мағынаны тану кезеңі
1-топ
Білім беру жүйесіндегі жаңашыл үрдістер туралы не білесіз? Толық тоқталып өтіңіздер.
2-топ
Оқушының шығармашылық қабілетін арттыру үшін жеке оқушылармен қандай жұмыстар жүргізесіз?
3-топ
Оқушы сабақты толық меңгеруі үшін не істейсіз? Сіздің әрекеттеріңіз қандай?
4-топ
Сабаққа мектеп әкімшілігінің қатысуына көзқарасыңыз қандай? Ойыңызды дәлелдеңіз.
ИНСЕРТ стратегиясы
Кесте/белгілеу арқылы оқушы мәтінге немесе тақырыпқа терең тоқталып, негізгі ойды бөліп көрсетуге үйренеді.
3) Ой-толғаныс
Семантикалық карта
Тапсырма: түрлерін анықтап, сәйкестендіріңіз.
| № | Ресурс | Сарқылатын | Сарқылмайтын |
|---|---|---|---|
| 1 | Күн энергиясы | — | — |
| 2 | Марганец | — | — |
| 3 | Алтын | — | — |
| 4 | Жел | — | — |
| 5 | Толысу мен қайту | — | — |
| 6 | Мұнай, газ | — | — |
Сәйкестілігін тап
Тапсырма: берілген ұғымдарды дұрыс нұсқаларымен сәйкестендіріңіз.
| № | Сұрақ | Нұсқалары |
|---|---|---|
| 1 | Алматы облысының астанасы | Іле / Кит / Атмосфера / Талдықорған / Глобус / Эпицентр / Солтүстік Мұзды мұхит / Ай |
| 2 | Шарын өзені құяды | Іле / Кит / Атмосфера / Талдықорған / Глобус / Эпицентр / Солтүстік Мұзды мұхит / Ай |
| 3 | Жердің серігі | Іле / Кит / Атмосфера / Талдықорған / Глобус / Эпицентр / Солтүстік Мұзды мұхит / Ай |
| 4 | Ең ірі су жануары | Іле / Кит / Атмосфера / Талдықорған / Глобус / Эпицентр / Солтүстік Мұзды мұхит / Ай |
| 5 | Ең кіші мұхит | Іле / Кит / Атмосфера / Талдықорған / Глобус / Эпицентр / Солтүстік Мұзды мұхит / Ай |
| 6 | Жердің ауа қабаты | Іле / Кит / Атмосфера / Талдықорған / Глобус / Эпицентр / Солтүстік Мұзды мұхит / Ай |
| 7 | Жердің нақты үлгісі | Іле / Кит / Атмосфера / Талдықорған / Глобус / Эпицентр / Солтүстік Мұзды мұхит / Ай |
| 8 | Жер сілкініс ошағы | Іле / Кит / Атмосфера / Талдықорған / Глобус / Эпицентр / Солтүстік Мұзды мұхит / Ай |
Ескерту: кесте жауапты толтыруға арналған. Дұрыс нұсқаны белгілеу/жазу ұсынылады.
Кубизм стратегиясы
Екі сурет беріледі. Әр топ төмендегі қадамдар бойынша талдайды:
1) Суреттеп беріңіз
Нені көріп тұрсыз? Нақты белгілерін атаңыз.
2) Салыстырыңыз
Ұқсастығы мен айырмашылығын айтыңыз.
3) Зерттеңіз
Себеп-салдарын, байланысын қарастырыңыз.
4) Анықтаңыз
Негізгі ойды, тақырыпты тұжырымдаңыз.
5) Талдаңыз
Бөліктерге бөліп, дәлелмен сөйлеңіз.
6) Топтастырыңыз
Жіктеу жасап, қорытындылаңыз.
Ойлан – жұптас – талқыла
Тақырып: «Менің болашағым — халқымның болашағы»
1-топ
Туған жерім
2-топ
Мектеп
3-топ
Отан
4-топ
Бірлік
Топ қорытынды жасағаннан кейін әр топтан бір мұғалім (өкіл) шығып, жұмысын қорғайды.
«5 жолды өлең» (Синквейн) стратегиясы
Ақпаратты қысқа әрі нақты түйіндеуге көмектеседі.
Құрылымы
- 1) 1 сөз
- 2) 2 сөз
- 3) 3 сөз
- 4) 4 сөз немесе бір сөйлем
- 5) Тақырыптың синонимі (баламасы)
Мысал
- 1. Табиғат
- 2. Әдемі, көрікті
- 3. Өседі, өнеді, көркейеді
- 4. Табиғат — адам үшін маңызды.
- 5. Құбылыс
Тапсырма: «Сабақ» сөзіне 5 жолды өлең құрастырыңыз.
Венн диаграммасы
Тақырып: Құстар және Жануарлар — ұқсастығы мен айырмашылығын анықтау.
Құстар
Ерекшеліктері
Ұқсастығы
Ортақ белгілер
Жануарлар
Ерекшеліктері
Топтастыру
Тапсырма: берілген ұғымдар бойынша кластер (топтастыру) жасаңыз.
1-топ
Автомобиль
2-топ
Мал шаруашылығы
3-топ
Тоқыма өнеркәсібі
4-топ
Табиғатты қорғау
«Автор орындығы»
Қатысушылар өз жұмысын оқып, сынып/топ сұрақтарына жауап береді.
Жеке сұрақтар
1 немесе бірнеше адам шығуына болады.
Өзін-өзі бағалау
Сабақ соңында қатысушылар өз жұмысына рефлексия жасап, жетістігі мен келесі қадамын анықтайды.
Қажет болған жағдайда: толық нұсқасын жүктеу бөлімі арқылы материалдар ұсынылады.