Қазақша рефераттар

Білгенің бір тоғыз

Бұл материал «Көңілді тапқырлар» сайысына арналған. Іс-шара презентациямен өткізіледі және бірнеше кезеңнен тұрады. Төменде әр бөлімнің мазмұны реттеліп, тілдік жағынан өңделіп берілді.

Сайыс құрылымы

  • «Бәйге» — сұрақ-жауап
  • «Көкпар»
  • «Қай ғалым?»
  • «Ойымды жалғастыр» — мақал-мәтелдің жалғасын табу
  • «Физикалық жұмбақтар»

1) «Бәйге» — сұрақ-жауап

Бұл бөлімде екі топқа арналған сұрақтар беріледі: «Молекула» және «Атом».

«Молекула» тобына арналған сұрақтар

  1. Молекулалардың ретсіз қозғалысы — жылулық қозғалыс.
  2. Бір зат молекулаларының басқа зат молекулалары аралығына ену құбылысы — диффузия.
  3. Дененің температурасын өлшейтін құрал — термометр.
  4. Табиғаттағы ең төменгі шектік температура — −273,15°C.
  5. Сұйықтың немесе газдың ағысы арқылы энергия тасымалданғанда жүретін жылу алмасу процесі — конвекция.
  6. Жылу мөлшерінің өлшем бірлігі — джоуль (Дж).
  7. Отын толық жанғанда бөлінетін жылуды есептеу формуласы — Q = q·m.
  8. Заттың агрегаттық күйлері — қатты, сұйық, газ.
  9. Сұйықтың буға айналу құбылысы — булану.
  10. Сұйықтың бетінде жүретін булану — кебу.

«Атом» тобына арналған сұрақтар

  1. Механиканың қозғалысты сипаттайтын шамалар арасындағы байланысты қарастыратын бөлімі — кинематика.
  2. Материяның негізгі қасиеттерінің бірі — қозғалыс.
  3. Сандық мәнімен қатар кеңістіктегі бағытымен де сипатталатын шамалар — векторлық шамалар.
  4. Кеңістікте бағыты болмай, тек сандық мәнімен сипатталатын шамалар — скалярлық шамалар.
  5. Жылдамдықтың өзгеру шапшаңдығын сипаттайтын шама — үдеу.
  6. Еркін түсу үдеуі — g = 9,8 м/с².
  7. Периодқа кері шама — жиілік.
  8. Нүктенің шеңбер бойымен бір айналым жасауға кеткен уақыты — айналу периоды.
  9. Денелердің Жерге тартылу күші — ауырлық күші.
  10. Күшті өлшейтін құрал — динамометр.

2) «Көкпар»

Бұл кезең физика тақырыптары бойынша жылдам жауап беруге, ойды жинақтауға және топтық бәсекеге негізделеді. (Мазмұнын жүргізуші/презентация бойынша толықтыруға болады.)

Ұсыныс: сұрақтарды қысқа, нақты етіп беріп, әр жауапқа уақыт шектеуін белгілеңіз.

3) «Қай ғалым?»

Берілген сипаттамаға қарап ғалымның есімін табыңыз.

  1. Француз физигі. Электромагниттік құбылыстар арасындағы байланыстар туралы теорияны жасады — Андре-Мари Ампер (1775–1836).
  2. Ғылыми еңбектері механикаға, оптикаға, астрономияға және математикаға арналған; механиканың үш заңын және бүкіләлемдік тартылыс заңын ашқан — Исаак Ньютон.
  3. Итальян физигі. Электр кернеуін сипаттап, химиялық реакциялар арқылы электр тогын алған — Алессандро Вольта.
  4. Дәлелденген формулалары бар; математик әрі астроном; «Таптым! Таптым!» деп қуанышпен айқайлаған — Архимед.
  5. IV ғасырда өмір сүрген; Александр Македонскийдің ұстазы; философия, астрономия, механика, оптика салаларына үлес қосқан — Аристотель.
  6. Неміс физигі. Тұрақты ток электротехникасының негізгі заңдарын тұжырымдаған — Георг Симон Ом (1787–1854).

4) «Ойымды жалғастыр» — мақал-мәтелдер

Мақал-мәтелдің жалғасын табыңыз.

1. Білекті бірді жығар, білімді мыңды жығар.

2. Бір елі ауызға, екі елі қақпақ.

3. Жүз сомың болғанша, жүз досың болсын.

4. Отыз тістен шыққан сөз, отыз рулы елге тарайды.

5. Бір кісі қазған құдықтан, мың кісі су ішеді.

6. Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім іл.

7. Екі жақсы қас болмас, екі жаман дос болмас.

8. Білгенің бір тоғыз, білмегенің тоқсан тоғыз.

5) Физикалық жұмбақтар

Жұмбақтың шешуін табыңыз.

1) Жұмбақ

Өзі затты құрайды, теңесуге таразыны сұрайды.

Жауабы: масса

2) Жұмбақ

Тіршіліктің қамы үшін жоқшылықты түзейді, егер іскер жан үшін жоқшылықты тежейді.

Жауабы: жұмыс

3) Жұмбақ

Жоғалмайды ешқашан, түрлендірсең егер де; басқа күйге ауысса, жұмыс істейді әрқашан.

Жауабы: энергия

4) Жұмбақ

Қозғалысқа келтіріп, жылдамдығын береді; өлшемдерін қарасаң, Ньютонға ол келеді.

Жауабы: күш

5) Жұмбақ

Пайдаланады мені жұрт отын және жарыққа, қызмет етем әрқашан түсіне білген халыққа.

Жауабы: ток көзі

6) Жұмбақ

Бойындағы зарядты ұзақ уақыт сақтайды, реленің күшінен бүлдірместен баптайды.

Жауабы: аккумулятор

7) Жұмбақ

Жоғалмайды ешқашан, түрлендірсең егер де; басқа күйге ауысса, жұмыс істейді әрқашан.

Жауабы: энергия

8) Жұмбақ

Аса қажет өмірге халық үшін, пайдаланады күн сайын жарық үшін.

Жауабы: шам

Зейін қойып тыңдағандарыңызға рахмет!