Теңізге қараңыздар, сіздер бір қара нүкте көріп тұрсыздар
Сабақ мазмұны
Бұл сабақ 1-сынып оқушыларына арналған. Негізгі идея — жақыныңа жақсы тілек тілей білу арқылы «қиянат жасамау» құндылығын дамыту, жақсы сөздің адамның көңіл күйі мен мінез-құлқына әсерін түсіндіру.
Оқыту мақсаттары
- Жақыныңа жақсы тілек айту арқылы қиянат жасамау құндылығы туралы түсінік қалыптастыру.
- Жақсы сөз, жылы лебіз, ізгі ойдың адамға әсерін ажырата білу.
Сабақ мақсаттары (деңгейлер)
- Барлық оқушы: өз ойын жеткізе алады.
- Көпшілік оқушы: постер жасай алады.
- Кейбір оқушы: 5 жолды өлең (синквейн) құрастыра алады.
Алдыңғы білім
Алғыс айту — игілік сыйлау, жақсылықтың қайнарын тану, ризашылық білдіру.
Бұл сабақта алғыс айту, жылы сөз айту, жақсы тілек білдіру ұғымдары өзара байланыста қарастырылады.
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңдері оқушылардың көңіл күйін реттеу, ойландыру, талқылау және қорытындылауға бағытталған.
Басы: ұйымдастыру және тыныштық сәті
Ұйымдастыру кезеңінен кейін қысқа тыныштық сәті өткізіледі. Ол оқушының зейінін жинақтап, ішкі тыныштықты сезінуге көмектеседі.
«Су түбіне саяхат» (визуализация)
Денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Көздеріңізді жабыңыздар. Терең тыныс алып, елестетіңіздер: біз теңіздің түбіне саяхатқа барамыз. Ақырындап орнымыздан тұрып, далаға шығамыз. Алдымызда — теңіз. Теңіз жағалауымен жалаңаяқ жүріп, құмның жылуын сезінеміз.
Теңізге қараңыздар: алыстан кішкентай қара нүкте көрінеді. Ол жақындағанда, оның дельфин екенін байқайсыздар. Дельфин — адал жануар. Ақырындап оның үстіне отырып, мықтап ұстаңыздар.
Дельфин сізді теңіздің түбіне алып келеді. Айналаңызға қараңыз: түрлі балықтар жүзіп жүр. Оң жақта — қып-қызыл балдырлар, сол жақта — сары және көк түсті балықтар. Алдыңыздан үлкен сегізаяқ көрінеді. Теңіз түбінің ғажабын сезініңіз.
Енді кері қайтуға дайындалыңыз. Дельфин сізді теңіз бетіне шығарады. Жоғарыға шыққанда, бетіңізге самал желдің лебі сезіледі. Дельфин жағалауға әкеледі. Оған ризашылығыңызды білдіріңіз: сипап, алғыс айтыңыз. Жылы құммен ақырындап артқа жүріп, мектепке, өз сыныбымызға ораламыз. Орнымызға отырамыз.
Сұрақ 1
Көз алдарыңызға не елестеді?
Сұрақ 2
Қандай сезімде болдыңыздар?
Үй тапсырмасын тексеру
Өткен сабақ бойынша қысқаша сұрақтар қойылып, оқушылардың жауаптары тыңдалады.
Ортасы: ереже, дәйексөз және жаңа тақырып
«Бес Т» ережесі
Сыныппен бірге тәртіп пен ынтымақты бекіту үшін «Бес Т» ережесі құрастырылады:
- Тәртіп
- Талап
- Тыныштық
- Тазалық
- Татулық
Жаңа тақырып
Бүгінгі тақырыбымыз: «Жақсылық жолымен жүреміз».
Дәйексөз
«Жақсылық – жан азығы»
Оқушылардан мақалдың мағынасын түсіндіру сұралады: жақсы сөз, жылы лебіз, жақсы тілек адамды шаттандырады, қуантады, бақытты етеді. Ал ауыр сөз бен жағымсыз әрекет адамның көңілін түсіріп, мұңайтып, уайымға салады.
Талқылау
Сендер «жақсы сөз» дегенді қалай түсінесіңдер?
Талқылау
Жақсы ой мен жылы тілек адамға қалай әсер етеді?
Әңгімелеу: «Мұғалімнің сыйлығы»
Сол күні Амантайдың апасының қабағы салыңқы болды. Ол шаршағанын айтып, шайды баласынан дайындап беруін өтінді. Амантай зыр жүгіріп шай әзірледі де, апасының көңіл күйін аңдап, жанында абайлап жүрді. Олар сол күні әдеттегіден ертерек жатты.
Түнде найзағай жарқылдап, күн күркірегенде Амантай оянып кетті. Апасы ұйықтамай, күбірлеп дұға тілеп жатыр екен: «Жасаған ием, құлындарым ержеткенше қуат бере гөр… Қос құлынымды кім мүсіркеп, кім маңдайларынан сипар екен…»
Амантай үнсіз егілді. Бұрын біреуге жаман тілек ойлап қойғаны есіне түсіп, жүрегі дүрсілдеп, қатты қысылды. Ол апасынан сұрады: «Апа, біреуге жаман тілек ойлау жақсы емес, ә?» Апасы: «Әрине, балам. Досыңа ғана емес, ешкімге жаман тілек тілеуге болмайды», — деді.
Амантай тағы да сұрады: «Ондай жаман ойды қалай қайтарып алуға болады?» Апасы: «Ағаттығыңа өкініп, түзелуге ұмтылуыңның өзі — ақ ниет. Қызғаншақтық жақсы қасиет емес: ол адамды жаман іске жетелеп, жанды жаралайды, жүректі қатайтады. Мұны ұмытпа», — деп ақыл айтты.
Талқылау сұрақтары
- Амантайдың әрекеті туралы не айта аласыңдар?
- Неге әрдайым жақсы ойлауға ұмтылу керек?
- Сендер Амантайдың орнында болсаңдар, қандай тілек тілер едіңдер?
- Осы жағдайдан қандай қорытынды шығаруға болады?
Соңы: рефлексия
Сабақ соңында оқушылар өз әсерімен бөліседі: қандай ой түйді, қандай сөзді есте сақтады, бүгін қандай жақсы тілек айтуға дайын.
Ой
Бүгін мен түсіндім: жақсы ой — жанға қорек.
Сөз
Жылы сөз — көңілді көтеретін күш.
Іс
Мен бүгін бір адамға жақсы тілек айтамын.