Оқушы тұлғасын әлеуметтендіру
Мазмұны
География пәнінен дарынды оқушымен жұмыс бағдарламасының құрылымы төмендегі бөлімдерден тұрады.
- 1 Түсінік хат
- 2 Курс мақсаты мен міндеттері
- 3 Бағдарлама құрылымы
- 4 Пәнаралық байланыс
- 5 Тақырыптық-күнтізбелік жоспар
- 6 Олимпиада материалдары
- 7 Құзыреттіліктің қалыптасуын тексеретін тапсырмалар жинағы
- 8 Қосымшалар
- 9 Пайдаланылған әдебиеттер
Түсінік хат
Жеке тұлғаға бағытталған оқытуда жетістік көбіне 1% талантқа және 99% еңбекке байланысты. Қазақстан Республикасының ұлттық білім беру жүйесінің әлемдік білім кеңістігіне кірігуі — елдің дамыған мемлекеттер қатарына өзіндік болмысымен енуінің маңызды факторларының бірі.
Қоғамның басты байлығы — тұлға. Оны қалыптастыруға бәсекеге қабілетті білім беру арқылы ғана қол жеткізуге болатынын қазіргі психологиялық-педагогикалық және әлеуметтік зерттеулер көрсетіп отыр. Жаңа білім парадигмасында бірінші орында оқушы тұлғасы тұрады.
Осы тұрғыда мұғалім мен оқушының тұлғалық бағытталған өзара әрекетін ұйымдастырудың маңызды жолдарының бірі — оқушының жеке оқу траекториясын таңдауына мүмкіндік беру. Бұл үшін мұғалім оқушының тұлғалық қасиеттерін дамытуға бағытталған бағдарлама құрастыруы қажет.
Бағдарламаны әзірлеудің негіздемесі
- Білім беру жүйесінің нәтижеге бағдарлануы.
- Бейіналды дайындықты қалыптастыру және бейіндік оқыту жүйесіне көшу.
- Академиялық білім мен практикалық дайындықтың үйлесімін қамтамасыз ету.
- Оқушы тұлғасын әлеуметтендіру.
- Нақты жағдайларда білім мен тәжірибені орынды қолдана білуге негізделген құзыреттілікті қалыптастыру.
«Ең алдымен баланы белгілі бір әрекетке тарту үшін, оны қызықтырыңыз; оның бұл әрекетке дайын екенін ескеріп, орындауға күш жұмсауына жағдай жасаңыз. Бала өзі белсенді болсын, ал мұғалім тек сол әрекетті басқарып, бағыттап отырсын».
Білім сапасын арттыру міндеттері
1) Жауапкершілікті оқу мәдениетін қалыптастыру
Білім сапасы көбіне оқуға деген ниетке, көзқарасқа, зейін қою мен белсенділікке байланысты. Оқушылар оқу еңбегін жеке міндет ретінде ғана емес, білімнің қоғамдық мәні бар құндылық екенін терең түсінуі қажет.
2) Қызығушылық пен сенімді ояту
Ықылас болмайынша белсенділік те қалыптаспайды. Сондықтан оқушының өз күшіне, қабілетіне сенімін арттырып, оқу еңбегін қуанышқа бөлейтін орта құрып, жүйелі түрде қолдау көрсету маңызды.
3) Оқу әрекетінің құрылымын меңгерту
Мұғалім оқыту процесін ұйымдастырушы ретінде әрекеттің құрылымын білуі тиіс: мақсат, міндет, мазмұн, әдіс-тәсілдер, қорытынды. Бұл компоненттерді мұғаліммен бірге оқушы да меңгергені дұрыс.
4) Өзіндік түсіну және қолдану дағдыларын дамыту
Оқушының өзінше түсінуі, ақпаратты өздігінен қолдануға ұмтылысы — дамудың негізгі шарты. Жеке бағытта оқыту жағдайында дифференциалды тәсілдер, шығармашылық тапсырмалар және сабақтан тыс жұмыс арқылы жоғары нәтижеге қол жеткізуге болады.
Жеке тұлға тек өз әрекеті арқылы дамиды. Сондықтан оқушының білім алуға бағытталған саналы, мақсатты әрекеті оның теориялық білімді меңгеру тәсілдерін іздеуіне негіз болады. Оқыту барысында жалпы дамытуды көздей отырып, бала бойындағы еркіндік, мақсаткерлік, ар-намыс, мақтаныш, еңбексүйгіштік сияқты қасиеттерді қалыптастыруға басымдық беріледі.
Өзектілігі
Оқушыларды қарапайым құбылыстардан күрделі үдерістердің мәнін түсінуге жетелеп, бірте-бірте қоршаған ортаны танып-білудің жүйелі жолына бағыттау маңызды.
Негізгі бағдар
- Олимпиадалық резервті дайындау.
- ҰБТ бойынша жоғары нәтижелерге қол жеткізу.
Бағдарлама мақсаты
Қазіргі таңда оқытылатын пәндер оқушының болашақта таңдайтын мамандығына қарай бағытталуына, яғни мақсатты білім беру үдерісіне ерекше назар аудару.
Міндеттері
Кәсіби бағдар және оқу траекториясы
- Оқушылардың мамандық таңдауға саналы көзқарасын қалыптастыру.
- Таңдаған мамандықтары бойынша жоғары оқу орындарына түсуге дайындау.
- Кәсіптік бағдар беру.
Оқыту сапасы және қолайлы орта
- Сабақта психологиялық тұрғыдан жайлы ахуал қалыптастыру.
- Оқушылардың денсаулығын сақтау.
- Оқушылардың ғылыми дүниетанымының қалыптасуына ықпал ету.
Құзыреттілік пен зияткерлік дағдылар
- Географиядан алған білімді қолдана алатындай жағдай туғызу.
- Интеллектуалдық қабілеттерді дамыту: шолу, талдау, топтау, салыстыру, маңыздыны бөліп көрсету.
- Өздігінен білім алу қабілетін қалыптастыру.
Шығармашылық және рефлексия
- Дербес және шығармашылық қабілеттерді дамытуға мүмкіндік беру.
- Құрастырушылық және жобалаушылық қабілеттерді қалыптастыру.
- Өзіндік рефлексияны дамыту, өмірде болып жатқан үдерістерге қатысты өзіндік ой-пікір қалыптастыру.
Зерттеу нысаны, пәні және болжам
Объектісі
География пәнінен дарынды оқушымен жұмыс бағдарламасы.
Пәні
География.
Болжамы
Егер оқушылар қолданбалы курсты толық меңгерсе, онда өз білімін жетілдіруге дағдыланған, нарықтық экономика талаптарына сай, білімін сапалы түрде жалғастыра алатын тұлға қалыптасады. Бұл — оқыту үдерісінің тұлғаға бағдарланған және құзыреттіліктерді дамытуға бағытталғанымен түсіндіріледі.