Менің табыстарымның құпиялылығы басқа адамның көзқарасын түсініп, заттарға оның және өзімнің көзқарасыммен қарай білу қабілетімде түр
Ар-ұят ұғымы және оның адам өміріндегі орны
Ар-ұят — жеке адамның ішкі өлшемі, өзін және өз әрекетін таразылай алатын қабілеті. Ол адам өміріндегі әртүрлі оқиғаларды көре білу, бағалай білу және оған алаңдай білу қасиеті ретінде танылады. Жоғары моральдық құндылықтар деңгейінде адам өз ісін ар-ұят арқылы бағалап, дұрыс-бұрысын ажыратады.
Негізгі ой
Ар-ұят адамның ойы, сезімі, мінез-құлқы мен әрекетіне ішкі бақылау жасатып, қоғамда қалыптасқан нормалармен салыстыра бағалауға жетелейді.
Психологиялық ұят көбіне ар-ожданның алдын ала белгісіндей көрінеді: ол адамға «осы әрекет дұрыс па?» деген ішкі сұрақты ертерек қойғызады. Ал ұят пен борыштың өзара ықпалы адамгершіліктің және мақсатқа ұмтылудың маңызды реттеушілерінің бірі бола алады.
Кәсіби ар-ұят: мәні және қалыптасуы
Кәсіби ар-ұят адамның кәсіби жетілуімен қатар қалыптасады және сол процестің табысты жүруінің маңызды шарты саналады. Ол маманның өз ісіне адалдық танытуына, парызын орындауына және жауапкершілікті сезінуіне тірек болады.
Ар-ұят пен ұяттың айырмасы
- Кәсіби ар-ұят — сыртқы пікірге тәуелді емес, ішкі қағидаға сүйенетін өлшем.
- Ұят — көбіне өзгенің бағасына, қоғамдық көзқарасқа бағытталатын сезім.
Кәсіби ар-ұят нені реттейді?
- Іс-әрекет пен парыздың бағалануына қарай қалыптасады.
- Парызды орындауға жетелейді.
- Маманның өз алдындағы кәсіби жауапкершілігін күшейтеді.
Ар-ождан мен ар-ұят — ізгілік пен мейірімді, инабаттылық пен имандылықты білдіретін ұғымдар. Олар адамның өз әрекетіне ғана емес, ойлауына, сезіміне және мінезіне де сын көзбен қарап, өзін өзі реттеуіне мүмкіндік береді.
Намыс, жауапкершілік және кәсіби борыш
Намыс — жоғары адамгершілік пен имандылық қасиеттердің бірі. Ал жауапкершілік — белгілі бір іске немесе тапсырмаға байланысты оның нәтижесін өз мойнына алу міндеттемесі. Бұл қасиеттер кәсіби борыш пен кәсіби ар-ұяттың өзегін құрайды.
«Менің табыстарымның құпиясы — басқа адамның көзқарасын түсініп, заттарға оның және өзімнің көзқарасыммен қарай білу қабілетімде».
Қорытынды тұжырым
Ар-ұят — дара қасиет: «ол адамда не бар, не жоқ». Кәсіби борышты, сананы және жауапкершілікті қалыптастырудың негізгі қозғаушы күші — адамның өзін-өзі кәсіби тұрғыдан тәрбиелеуі.