Махамбет Өтемісұлы Менің атым - Махамбет Сабақтың мақсаты
Махамбет Өтемісұлы: «Менің атым – Махамбет»
Бұл шығармашылық сабақта Махамбет Өтемісұлының тұлғасы мен поэзиясының қуаты кеңінен ашылады. Оқушылар ақынның кім екенін, өлеңдерінің тақырыбы мен идеясын танып, мәтінге талдау жасайды; дереккөздермен жұмыс істеп, өз пікірін дәлелдеп айтуға дағдыланады. Сонымен бірге туған жерді аянбай қорғау сезімі, бабалардың ерлік рухын сезіну, азаматтық ұстаным мен ұлттық намысты қалыптастыру көзделеді.
Сабақтың типі
Жаңа сабақ
Сабақтың түрі
Шығармашылық сабақ
Пәнаралық байланыс
Тарих, география
Сабақтың мақсаты
Үш негізгі бағыт
- 1 Ақынның кім екенін, өлеңдерінің тақырыбы, тарихы мен идеясын аша отырып, Махамбетті жаңа қырынан таныту және өлеңдеріне талдау жасау.
- 2 Оқулық пен қосымша деректерді тиімді пайдалануға, ойды еркін жеткізуге, пікірді қорғауға, поэзияны насихаттап, әдеби тілмен сөйлеуге дағдыландыру.
- 3 Туған жерді сақтау және қорғау сезімін нығайту; бабалар ерлігін ұғындыру арқылы азаматтық тәрбие беру, ұлттық намысты қалыптастырып, поэзияны сүюге баулу.
Әдістер мен ресурстар
Сабақтың әдістері
- Мәнерлеп оқу
- Топтастыру
- Сұрақ-жауап
- Топтық жұмыс
- Сөздік жұмыс
- ББҮ (Білемін – Білгім келеді – Үйрендім)
- Ой толғаныс
Көрнекіліктер мен материалдар
- Ақынның портреті
- Өмірдерекке арналған бейнеслайд
- «Махамбет» фильмі (үзінді)
- Бағалау парақшасы
- Мәтін жазылған қима қағаздар
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
- Топқа бөлу: түрлі түсті қағаз таңдау арқылы. (3 минут)
2) Қызығушылықты ояту
Махамбет туралы бейнекөрініс көрсетіледі. Оқушылар постер қорғап, көрініс мазмұнына сүйене отырып пікір білдіреді.
Талқылау сұрақтары
- Махамбет кім?
- Исатай екеуінің халықты көтеріліске бастауының себебі не?
- Махамбет туралы не білеміз?
Бағалау өлшемі
Ойды жүйелі баяндауы және дәлелді пікір айтуы негізінде бағаланады.
3) Жаңа сабақ
«Менің атым – Махамбет» өлеңі оқылады. Бұл жолдар ел үшін еңіреген ердің ғана аузынан шығатын жалынды сөз екенін аңғартады.
Өлеңнен үзінді
Менің атым – Махамбет,
Жасқұстағы Жәңгір хан
Ісінен болдым құса дерт.
Атасы өткен Айшуақ,
Сонының көзі көрді ғой.
Менің атам – Өтеміс
Елдің қамын жеді ғой.
Сұрақ-жауап
- Махамбет неге қолына қару алып, атқа мінді?
- Махамбеттің ақындығын, батырлығын, күйшілігін қалай дәлелдер едің?
- Жәңгір ханның ісінен неге ол құса болды?
- Өтемістің ел қамын жеген азаматтығы туралы не білесіңдер?
Егер Өтемістің кім екені туралы нақты мәлімет жеткіліксіз болса, бұл бөлімді үй тапсырмасы ретінде толықтыруға болады.
«Ереуіл атқа ер салып, егеулі найза қолға алып, қара қазан, сары бала қамы үшін қылыш сермеп, отты тілін безеген» Махамбет бабамыздың батырлық әрі ақындық тұлғасы өз жырларында қалай көрініс табады? Оқып, талдап көрейік.
4) Топтық тапсырма: оқулықпен жұмыс
Оқушылар Махамбет бейнесі көрінетін өлеңдерді мәнерлеп оқиды және мазмұндық талдау жасайды.
1-топ
Махамбет бейнесін ашатын үзінді
Мен едім Бозағаштан биік мен едім,
Бұлтқа жетпей шарт сынбан.
Ел құтқарар ер едім,
Жандаспай ақыры бір тынбан.
Томағалы сұңқар мен едім –
Толғамалы найзамен
Толықсып жауға шапқанда,
Бір озғанмын жұртымнан.
Ер дұшпаны көп болар,
Қатын – дұшпан, жігіттер,
Не демес дейсің сыртымнан?!