Қосындыны санға әртүрлі тәсілмен бөлу

Сабақтың тақырыбы

Математика, 3-сынып: қосындыны санға әртүрлі тәсілмен бөлу.

Сабақтың мақсаты

  • Есептер шығару арқылы қосындыны санға әртүрлі тәсілмен бөлуді түсіндіру және үйрету.
  • Есеп шығаруды жүйелі меңгерту, шығармашылық тапсырмалар орындату.
  • Ой-өрісті, зейінді, өз бетінше шешім қабылдауды, ойды қорытындылап сөзбен жеткізуді дамыту.
  • Ауызша есептеу дағдыларын, есте сақтау қабілетін жетілдіру.
  • Шапшаңдыққа, ойшылдыққа тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

Ойын элементтері, логикалық есептер, тапсырмалар, суреттер.

Негізгі идея

Бір есепті екі түрлі жолмен шығарып, нәтижесінің бірдей болатынын дәлелдеу.

Пәнаралық байланыс

  • Әдебиеттік оқу
  • Дене шынықтыру

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық дайындық:

Күлімде, күн, күлімде…

Үй тапсырмасын тексеру

Теңдеулер мен өрнектерді талдап, қадам-қадамымен тексеру.

1) Есептеу және тексеру

h·7 = 56
h = 56 : 7
h = 8
Тексеру: 8·7 = 56

2) Теңдік арқылы табу

502 + a = 1000 − 98
502 + a = 902
a = 902 − 502
a = 400
Тексеру: 502 + 400 = 902

3) Кері амалмен шешу

x·30 = 900
x = 900 : 30
x = 30
Тексеру: 30·30 = 900

4) Бөлу арқылы табу

x : 4 = 78
x = 78·4
x = 312
Тексеру: 312 : 4 = 78

Ескерту

Мәтіндегі жазылуы әркелкі кейбір өрнектер математикалық мағынасы сақтала отырып ықшамдалып, тексеру қадамдары айқындалды.

Өткенді пысықтау: «Күнді бұлттан қорғау» ойыны

Күннің бетін бұлттар жауып тұр. Күнді «қорғау» үшін оқушылар 3 топқа бөлініп, бұлттардағы амалдарды ауызша есептеп, шешімін түсіндіреді.

1-бұлт

  • 45 : 15 = 3
  • 36 : 12 = 3
  • 99 : 33 = 3
  • 42 : 21 = 2
  • 48 : 24 = 2

2-бұлт

  • 23·3 = 69
  • 41·3 = 123
  • 32·2 = 64
  • 24·2 = 48
  • 16·3 = 48

3-бұлт

  • 424 : 2 = 212
  • 804 : 4 = 201
  • 936 : 3 = 312
  • 903 : 3 = 301
  • 426 : 2 = 213

Көркем жазу

9, 4, 2 цифрларынан ең кіші және ең үлкен үш таңбалы сандар құрастырып, айырмасын тап.

1-нұсқа

942 − 249 = 693

2-нұсқа

963 − 369 = 594

3-нұсқа

954 − 459 = 495

Жаңа тақырып: қосындыны санға әртүрлі тәсілмен бөлу

Негізгі қағида: қосындыны санға бөлу кезінде қосындыны түгел бөлуге немесе әр қосылғышты бөлек бөлуге болады (мүмкін болған жағдайда).

№2. Әртүрлі тәсілмен есепте

(45 + 15) · 5

1-тәсіл: (45 + 15)·5 = 60·5 = 300
2-тәсіл: 45·5 + 15·5 = 225 + 75 = 300

(180 + 140) : 2

1-тәсіл: (180 + 140) : 2 = 320 : 2 = 160
2-тәсіл: 180 : 2 + 140 : 2 = 90 + 70 = 160

Назар аудар

Мәтіндегі бір жолда кездескен 60·6 жазбасы есептің логикасына сай 60·5 түрінде түзетілді.

№3. Есептер

а) Қораптарға машина салу

9 қорапқа — әрқайсысына 15 данадан. Сонша қорапқа — әрқайсысына 18 данадан. 1 күнде қанша машина салынды?

1-тәсіл: 9·15 + 9·18 = 135 + 162 = 297
2-тәсіл: (15 + 18)·9 = 33·9 = 297

Жауабы: 1 күнде 297 машина салынды.

ә) Бөлшек жасау (ауызша)

1 күнде — 11 және 19 бөлшек. 5 күнде қанша бөлшек жасалады?

1-тәсіл: (11 + 19)·5 = 30·5 = 150
2-тәсіл: 11·5 + 19·5 = 55 + 95 = 150

Жауабы: 5 күнде 150 бөлшек жасалды.

№4. Амалдарды орында

1-өрнек

896 : 2 = 448
672 : 4 = 168
1000 − 703 = 297
448 − 168 + 297 = 567

Нәтиже: 567

2-өрнек

234·4 = 936
918 : 3 = 306
870 − 573 = 297
(936 − 306) + 297 = 927

Нәтиже: 927

Сергіту сәті

Оң қолымда бес саусақ,
Сол қолымда бес саусақ.
Беске бесті қосқанда,
Болады екен он саусақ.

Жаза-жаза саусағым,
Әлсіреді, шаршады.
Оңға-солға бұрамыз,
Сосын қайта жазамыз.

Бекіту тапсырмалары

№5. Геометриялық тапсырмалар

а) Шаршының периметрі

Қабырғасы 43 см болатын шаршы сыз. Периметрін тап.

Р = 4·43 см = 172 см

Ескерту: бастапқы мәтіндегі см/мм түрлендірулері мағынасы бұлыңғыр берілгендіктен, стандарт өлшеммен ықшамдалды.

ә) Тіктөртбұрыштың периметрі

Қабырғалары 32 мм және 27 мм болатын тіктөртбұрыш сыз. Периметрін тап.

Р = 2·(32 мм + 27 мм) = 118 мм
118 мм = 11 см 8 мм

Қорытынды: шаршының периметрі артық.

№7. Дәрежесі бар өрнектер

7² + 60 = 7·7 + 60 = 109

5² + 125 = 5·5 + 125 = 150

9² − 25 = 9·9 − 25 = 56

10² − 82 = 10·10 − 82 = 18

№8. Логикалық есеп

Әжей бисквитті пирожный пісірді. Оның төрттен бір бөлігін шоколадпен безендірді. Қалғанының үштен бір бөлігін жаңғақпен әсемдеді. Одан қалған пирожныйдың жартысын жемістермен, ал қалған 15 пирожныйды көпіршітілген қаймақпен безендірді.

Жауабы

Барлығы 16 пирожный пісірді.

Көңіл күй рефлексиясы

Мұғалім:

  • Күн шуағын бұлт торлағанда…
  • Құрбыларым қателескенде…
  • Тақтаға шықпай қалған сәтте…
  • Тапсырмаларды мүлтіксіз орындап, білімімді тереңдеткен кезде…

Оқушы:

  • Ренжідім…
  • Күйіндім…
  • Ашуландым…
  • Қуандым!

Сабақты қорытындылау

  • Бүгінгі сабақта не ұнады?
  • Қандай тапсырмалар қызықты болды?
  • Қай тәсілмен есептеу жеңіл көрінді: қосындыны тұтас есептеу ме, әлде әр қосылғышты бөлек есептеу ме?

Үй тапсырмасы

№2 — 3-баған, №4 — 2-баған.

Сабақ аяқталды!