Алтын қақпаны ашу үшін тапсырма
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Оқушыларға 5-ке көбейту және бөлуге қатысты есептеулерді меңгерту; кестелік көбейту мен бөлу бойынша білімін толықтыру.
Дамытушылық
Танымдық қабілетін, ойлауын, зейінін, есте сақтауын дамыту; ауызша есептеуді жүйелеу.
Тәрбиелік
Бірін-бірі тыңдауға, өз ойын еркін әрі мәдениетті жеткізуге баулу; пәнге қызығушылығын арттыру.
Сабақ барысы: «Математика еліне саяхат»
Сабақ құрылымы қақпалар арқылы алға жылжитын ойын-сюжетке негізделеді: әр кезеңде білім тексеріліп, жаңа дағды бекітіледі, соңында «Алтын кілтке» қол жеткізіледі.
1) Ұйымдастыру кезеңі
Сабаққа дайындық: оқушыларды түгендеу, құрал-жабдықты тексеру, сыныптың зейінін жинақтау.
- Әнұран орындау (тәрбиелік-ұйымдастырушылық компонент).
- Оқу құралдарының толықтығын және жұмысқа дайындықты бақылау.
2) Өткенді қайталау: үй тапсырмасы және «Білім додасы»
Қайталау кезінде өзара байланысты амалдар (көбейту мен бөлу) жүйелі түрде бекітіледі.
Үй тапсырмасын тексеру (мысалдар)
Тізбек
9×5=45
45÷5=9
45÷9=5
Кері байланыс
5×9=45
5×8=40
40÷5=8
40÷8=5
«Дода» ұғымын ашу
«Дода» — жарыс, сайыс. Оқушылар кестедегі сандардың орналасу ретін айтып, сол санның артындағы мысалдарды орындайды.
Қорытынды: көбейту мен бөлуді сенімді қолдана аламыз — енді жаңа тапсырмаларға көшеміз.
3) Жаңа білімді игеру: есеп құрастыру және шығару
Сюжеттік кіріспе арқылы ынта ояту: «Ғылымдар патшалығында математика сарайы бар; ол сарайға еңбекқор, білгір оқушылар ғана кіре алады».
Оқулықпен жұмыс (71-бет, 1-тапсырма)
Есептің шартын құрып, шешуін табу және жауабын жазу. Одан кейін дәптерге көркем әрі дұрыс рәсімдеп түсіру.
Шарты
- Әр қорапта: 10 ойыншық
- Қорап саны: 5
- Қосымша сатып алынды: 25 ойыншық
- Табу керек: барлығы қанша ойыншық?
Шешуі
(10×5)+25=75
Жауабы: барлығы 75 ойыншық сатып алынды.
Талқылау: есеп екі амалмен шығарылды, себебі алдымен қораптағы ойыншықтардың жалпы саны табылады, кейін сатып алынғаны қосылады.
Тас қақпа: есеп құрастыру тапсырмасы
Математика патшалығына кіру үшін алдымен «Тас қақпаны» ашамыз. Ол үшін кестені пайдаланып есеп құрастырып, шығаруға 5 минут беріледі (71-бет, 2-тапсырма).
1-топ
5×7=35
2-топ
35÷5=7
3-топ
35÷7=5
Сұрақ: берілген үш өрнек өзара кері амалдарға негізделген бе? Неліктен?
Сиқырлы сөз: «Ашыл, ашыл, тас қақпа!»
Көңілді «Қадам» ойыны (сергіту)
Тәртіп сақтай отырып, жылдам есептеп, алға қадам жасау арқылы тапсырмалар орындалады.
Ауызша есептеу (3-тапсырма)
Ескерту: бастапқы мәтіндегі бір қате түзетілді (6×5 нәтижесі 30 болады).
Математикалық диктант
«5 есе арттыру» және «5 есе кеміту» ұғымдарын нақтылау. Әр топ өз тапсырмасын орындайды.
1-топ (арттыр)
- 5 см-ді 5 есе арттыр: 25
- 6 см-ді 5 есе арттыр: 30
2-топ (кеміт)
- 250 см-ді 5 есе кеміт: 50
- 300 см-ді 5 есе кеміт: 60
3-топ (арттыр)
- 8 см-ді 5 есе арттыр: 40
- 9 см-ді 5 есе арттыр: 45
Күміс қақпа: танымдық тапсырмалар
Шапшаңдық пен дәлдікке бағытталған тапсырмалар арқылы «Күміс қақпа» ашылады.
1-топ
5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45, 50 сандарының әрқайсысын 5 есе кеміту.
2-топ
5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45, 50 сандарының әрқайсысын 5 есе кеміту.
3-топ
Сан 5-ке бөлінгенде қандай қалдықтар қалуы мүмкін? Мысал келтір.
Нұсқа: қалдықтар 0, 1, 2, 3, 4 болуы мүмкін.
Сиқырлы сөз: «Ашыл, ашыл, күміс қақпа!»
«Есіңе сақта!» — көз зердесіне арналған жаттығу
Фигураларға 3 секунд қарап, кейін оларды қайта сызып шығу. Мақсат: көру арқылы есте сақтауды дамыту.
Алтын қақпа: теңдеулер және логикалық тапсырма
«Алтын қақпаны» ашу үшін тақтада жұмыс: теңдеулердің шешімін дұрыс табу. Дайын оқушы тақта алдына шығып орындайды.
Сиқырлы сөз: «Ашыл, ашыл, алтын қақпам!»
Алтын сандық: логикалық тапсырма
10 таяқшадан суреттегідей кілт құрастырылған. 4 таяқшаны қозғау арқылы үш шаршы құрастыр. Тапсырманы ең шапшаң орындаған оқушы жеңімпаз атанады.
4) Қорытынды
Сабақ соңындағы рефлексия сұрақтары арқылы меңгерілген білім жинақталады.
- Не өттік?
- Не үйрендік?
- Қай тапсырма ең қызықты болды, неліктен?
Жеңімпаз оқушыға «Математика патшалығында» еркін танысу үшін Алтын сандықтан «Алтын кілт» табысталады.
5) Бағалау
Бағалау картасы және жетондар арқылы оқушының белсенділігі, дәлдігі, ауызша есептеу шапшаңдығы ескеріледі.
6) Үй тапсырмасы
Оқулықтағы 5-ке көбейту және бөлуге қатысты жаттығуларды орындау; кестелік көбейту мен бөлуді қайталау.
Негізгі түйіндер
Байланыс
Көбейту мен бөлу — өзара кері амалдар: бірін білу екіншісін тексеруге көмектеседі.
Дәлдік
Есептің шарты мен сұрағын нақты құру — дұрыс шешімнің негізі.
Ойын арқылы оқу
Қақпалар мен «кілт» сюжетті ынталандырып, тапсырманы қызықты әрі есте қаларлық етеді.