Қазақша рефераттар

Техника қауіпсіздік ережесін қатаң сақтау

Құрақ көрпеше — қазақ халқының тұрмысында кең тараған, эстетикалық талғам мен үнемшілдікті қатар ұштастыратын қолөнер бұйымы. Құрақ құрау технологиясы мата қиындыларын кәдеге жаратып, оларды геометриялық үлгілермен құрастырып тігу арқылы сәнді әрі мәнді бұйым жасауға негізделеді.

Негізгі идея

Мата қалдықтарын ұқыпты құрастырып, көркем өрнекке айналдыру.

Тәрбиелік мәні

Үнемділік, тазалық, ұқыптылық және шеберлікке баулиды.

Технология өзегі

Үшбұрыш, төртбұрыш секілді пішіндер арқылы дәлдікпен құрастыру.

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Мақсаты

  • Құрақтың тарихына тоқталу.
  • Үлгісін даярлау жолдарын меңгерту.
  • Құрақтың тұрмыстағы орны туралы білім беру.

Дамытушылық

  • Оқушылардың ұлттық бұйымдарға қызығушылығын арттыру.
  • Құрақтың түрлерімен таныстыру арқылы ой-өрісін дамыту.
  • Түстер үйлесімі мен композицияны сезінуге үйрету.

Тәрбиелік

  • Ұқыптылыққа тәрбиелеу.
  • Үнемділікке баулу.
  • Тазалық пен қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру.

Көрнекілік пен құрал-жабдықтар

Көрнекіліктер

  • Дайын құрақ түрлері.
  • Құрақ түрлеріне арналған буклеттер.
  • Үлгілер мен шаблондар: үшбұрыш, төртбұрыш және өзге пішіндер.
  • Плакаттар.

Құрал-жабдықтар

  • Мата, ине, жіп, қайшы.
  • Желім, түрлі-түсті қағаз, қатты қағаз (картон).
  • Түйреуіш, оймақ.
  • Қарындаш, сызғыш.

Сабақтың форматы мен әдістемесі

Сабақ түрі

Аралас: теориялық және сарамандық.

Сабақ әдістері

Сұрақ-жауап, түсіндіру, көрсету.

Пәнаралық байланыс

Сызу, биология, тарих, геометрия, бейнелеу өнері.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Жинақтау, түгендеу.
  • Жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыру.

Қауіпсіздік ережелері

  • Ине және түйреуішпен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік.
  • Кесетін құралдармен (қайшы) жұмыс істеу тәртібі.
  • Желіммен жұмыс істеу кезіндегі сақтық.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Өткен тақырып бойынша сұрақ-жауап арқылы білімді бекіту, негізгі ұғымдарды нақтылау.

Жаңа сабаққа өтпелі сұрақтар

  • Мата қалдықтарын тиімді пайдаланудың қандай жолдарын білесіз?
  • Геометриялық пішіндер құрақ құрауда не үшін қажет?
  • Түстер үйлесімін таңдаудың негізгі қағидалары қандай?

Құрақ құрау: тарихы, мәні және әлемдік атаулары

Құрақ құрау — қолөнердің көне әрі кең тараған түрлерінің бірі. Қазақ қолөнерінде матаның орны айрықша: халық шеберлері матаның қасиетін ескеріп, күнделікті қажетке жарата білген, ал артылған қиындылардан құрақты сәндеп құрастырған.

Құрақ құраудың екі негізгі мақсаты

  1. Мата қиындыларын іске асырып, кәдеге жарату.
  2. Әсемдікке баулу және ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Тарихи қолданыс

XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында құрақ өнері кең өріс алып, құрақ көрпеше мен төсеніштер тұрмысқа көрік беретін сәндік бұйымға айналды. Қыз ұзату, келін түсіру тойларында көрпе мен қоржынға ою-өрнек түсіріп құрақ құрау дәстүрі де кең тараған. Көбіне «Аққу құрағы» секілді өрнектер қолданылған.

Әлемдік тәжірибедегі атаулары

Құрақ өнері тек қазақ халқына ғана тән емес — көптеген елдердің дәстүрінде кездеседі. Әр мәдениетте атауы мен тәсілдерінде ерекшелік бар.

Орыс халқы
Ласкутная техника
Еуропа
Patchwork
Жапон халқы
Sashiko

Құрақ түрлері және негізгі ерекшеліктері

Құрақтың басты ерекшелігі — мата қиындыларынан геометриялық фигуралар үлгісімен (үшбұрыш, төртбұрыш және т.б.) құрастырып тігілуі. Бұл жұмыс дәлдікті талап етеді және адамды үнемділікке үйретеді.

Шеберлер құрақты ерекше ұқыптылықпен, нәзік талғаммен, көз тартарлық үйлесіммен құрастырады. Нәтижесінде тұрмысқа сән беретін көрпеше, төсеніш, қоржын секілді бұйымдар жасалады.

Сарамандық жұмыс

Ұстаным

Талаппен бастап, талғаммен аяқта!

Қажетті материалдар

  • Қайшы, түрлі-түсті қағаз, картон.
  • Желім, қарындаш, сызғыш.
  • Үлгі және шаблондар.

Орындау реті

  1. Құрақ үлгісін таңдау және шаблондарды дайындау.
  2. Түстерді үйлестіріп, бөліктерді дәл өлшеп белгілеу.
  3. Қиып алу, орналастыру, желімдеу немесе тігу ретін сақтау.
  4. Техника қауіпсіздік ережелерін қатаң орындау.

Үлгіні даярлау жолы көрнекілік арқылы (слайдпен) көрсетіледі.

Бекіту, қорытынды және бағалау

Сабақты бекіту

Дәптермен жұмыс: кесте толтыру, негізгі ұғымдарды жүйелеу.

Қорытынды

Тест сұрақтары арқылы білімді қорытындылау және түсінбеген тұстарды нақтылау.

Бағалау

Салыстырмалы бағалау: дәлдік, ұқыптылық, композиция және қауіпсіздік ережесін сақтау критерийлері бойынша.

Автор туралы мәлімет

Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз қаласы.

Аягөз аудандық білім бөлімінің №4 аралас жалпы орта білім беретін мектеп КММ.

Технология пәні мұғалімі: Койшыбаева Мейргүл Тілеубековна.