Торғайлар жем жеңдер
Құстар — біздің досымыз
Бұл сабақта балалар торғайды бақылап, оның сыртқы ерекшеліктерін танып, дыбыстауын қайталап үйренеді. Ең бастысы — құстарға қамқорлық жасаудың қажеттігін түсініп, табиғатты аялауға тәрбиеленеді.
Мақсаты
- Тәрбиеленушілердің сөздік қорын дамыту.
- Дыбыстарды анық айтуға үйрету.
- Торғай туралы көрген-білгенін әңгімелету.
- Құстарға қамқорлық жасау қажеттігін түсіндіру.
- Табиғатты аялауға тәрбиелеу.
Серуен кезіндегі бақылау
Далаға шыққанда балалар торғайларды бақылап, олардың қалай ұшатынын, қайда қонатынын, жемді қалай шоқып жейтінін байқайды.
Негізгі сұрақтар: «Торғай не істеп жүр?», «Қайда қонды?»
Құндылық
Балалар құстарды қорғау, жем беру, табиғатқа жанашырлық таныту сияқты қарапайым, бірақ маңызды дағдыларды меңгереді.
Сабақтың барысы
Балалар шеңбер құрып, ойын ойнап отырғанда тәрбиеші: «Балалар, біреудің әндеткен даусы естіліп тұрған сияқты…» — дейді. Балалар үнсіз тыңдайды. Сол сәтте есік қағылады: «Тық-тық-тық».
Тәрбиеші: «Бұл кім екен?» — деп сұрайды. Қонаққа тордағы торғай келеді.
Жұмбақ
Бала: «Мен сендерге жұмбақ жасырайын, мұқият тыңдаңдар, жарай ма?»
Балалармен таласып, Жазда бақты қорғайды. «Шиқ-шиқ» дейтін дауысы бар, Бірақ өзі ұшады.
Жауабы: Торғай
Балалар ойланып, «Торғай» деп жауап береді.
Торғаймен танысу
Тәрбиеші торғайды жақыннан көрсетіп, балалармен бірге оның бөліктерін атайды: көзі, тұмсығы, қанаты, ал жүні жұмсақ екенін байқатады.
Дыбыстау жаттығуы: бәріміз бірге «Торғай» деп айтамыз.
Өлең: «Торғай»
Торғай-торғай тоқылдақ, Жерден тары шоқып ап. Бөтегесі томпайып, Шиқ-шиқ десіп отырмақ.
Тәрбиеші: «Торғай қалай дыбыстайды?»
Балалар: «Шиқ-шиқ».
Құстар туралы тақпақтар
1-оқушы
Нан қоқымын шашпаңдар, Жерде жатса баспаңдар. Теріп алып, қастерлеп, Торғайларға тастаңдар.
2-оқушы
Қарға, қарға, қарғалар, Қар үстінде жорғалар. Боран соқса долданып, Бұтаға келіп қорғанар.
3-оқушы
Алақанат сауысқан, Жерді шоқып тауысқан.
Сергіту сәті (қимыл-қозғалыс)
Балалар «Торғай» өлеңін қайталап айтып, қимылмен көрсетеді:
- «Торғай-торғай тоқылдақ» — қанатты жаямыз.
- «Жерден тары шоқып ап» — еңкейіп, шоқығандай қимыл жасаймыз.
- «Бөтегесі томпайып» — ішімізді көрсетеміз.
- Соңында қайтадан отырамыз.
Қамқорлық: жем мен су
Тәрбиеші: «Торғайдың қарны ашып қалған шығар, жем мен су берейік» — дейді.
Жемді қалай жейді?
Балалар: «Шоқып жейді».
Суды қалай ішеді?
Балалар: су ішкенде басын көтеретінін айтады.
Шығармашылық жұмыс
Тәрбиеші балаларды бейнелеу бұрышына шақырады: бүгінгі қонақ — торғайға сыйлық жасаймыз.
- Бірі — ермексаздан торғай мүсіндейді.
- Бірі — қарындашпен торғайдың суретін салады.
- Бірі — торғайға жемсалғыш жасап көреді.
Жұмыс соңында балалар «жасалған жемдерді» торғайға ұсынып, оның тояқанына қуанады.
Ойын: «Мысық пен торғайлар»
Торғай балаларды ойынға шақырады. Ойында мысық ұйықтап жатқандай болады, ал торғайлар жем шоқып жүреді.
- «Торғайлар, ұшып келіңдер!»
- «Торғайлар, жем жеңдер! Қалай жейді?»
- «Тез ұшыңдар — мысық оянып кетеді!»
- Мысық: «Мяу-мяу!» — деп оянып, торғайларды қуады.
- Торғайлар ұстатпай, «ұясына» кіріп кетеді.
Тәрбиеші балаларды мадақтап: «Бәрің өте жақсы ойнадыңдар» — дейді.
Мысық туралы тақпақтар
1-оқушы
Тікірейіп құлағы, Менен бұрын тұрады. Бойын жазып керіліп, Беті-қолын жуады. Мяу-мяу, мяу-мяу.
2-оқушы
Пеш үстінде мысық отыр, Екі көзін қысып отыр. Тышқан етін жегісі кеп, Оның тісі қышып отыр.
Қорытынды
Сабақ соңында балалар торғаймен қоштасады. Қорытынды ретінде торғайға арналған «Суық торғай» өлеңін бірге айтып, құстарға қамқор болудың маңызын еске түсіреді.