Сабақ барысы. Есептер шығару
Сабақтың тақырыбы
Қысқаша көбейту формулаларын пайдаланып есептер шығару.
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: қысқаша көбейту формулаларын есеп шығаруда қолдану іскерлігі мен дағдысын қалыптастыру.
- Дамытушылық: ойлау, тыңдау, есте сақтау қабілеттерін жетілдіру; пәнге қызығушылықты арттыру және ой-өрісті кеңейту.
- Тәрбиелік: ұйымшылдыққа, белсенділікке, жауапкершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың сипаттамасы
- Сабақтың түрі
- Білімді бекіту
- Сабақтың типі
- Қайталау сабағы
- Сабақтың әдісі
- Сайыс сабақ
- Пәнаралық байланыс
- Қазақ тілі
Көрнекіліктер
- Формулалар жазылған плакат
- Таратпа парақшалар
- Кеспе қағаздар
- Бағалау парағы
- Ойын элементтері
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Амандасу, оқушыларды түгелдеу, сабаққа дайындықты тексеру.
- Сыныпты екі топқа бөлу және сабақтың өту тәртібімен таныстыру.
-
Тақырыпты ашу тәсілі
Сабақтың тақырыбын табу үшін сандардың орналасу ретіне алфавиттің реттік нөміріне сәйкес келетін әріпті қоямыз. Сол кезде бүгінгі сабақтың тақырыбы ашылады.
I топ: «Квадрат»
ТопҰраны: «Білгенің — бір тоғыз, білмегенің — тоқсан тоғыз».
Сәлемдесу
Шаршы алаңға жарысқа
Шықты біздің тобымыз.
Жеңілсек те, жеңсек те,
Ашық болсын жолымыз!
II топ: «Куб»
ТопҰраны: «Білікті бірді жығар, білімді мыңды жығар».
Сәлемдесу
Құрметтеп бар ғылымды, ой-сананы,
Куб тобы сәлем беріп қарсы алады.
Бүгінгі математика сабағында
Қашанда тапқыр бол деп ой салады!
II. «Өзіңді тексер» (үй тапсырмасы)
Оқушылар үй тапсырмасын тақтаға ілінген есептің жауабымен салыстырып тексереді.
№222 (2)
1) Тікелей түрлендіру
(x - 2)^2 - (x + 2)^2
= (x^2 - 4x + 4) - (x^2 + 4x + 4)
= -8x
2) Қысқаша көбейту формуласы арқылы
(x - 2)^2 - (x + 2)^2 = [(x - 2) - (x + 2)] · [(x - 2) + (x + 2)]
= (-4) · (2x)
= -8x
Ескерту: Берілген бастапқы жазбада алгебралық қателер болғандықтан, есептің дұрыс түрлендіруі редакцияланып берілді.
Формулаларды бекіту
Ой толғау: негізгі анықтамалар
Квадраттар айырымы
Екі өрнектің квадраттарының айырымы олардың айырымы мен қосындысының көбейтіндісіне тең.
Жазылуы
a^2 - b^2 = (a - b)(a + b)
Қосындының квадраты
Екі өрнектің қосындысының квадраты бірінші өрнектің квадраты, екі еселенген көбейтіндісі және екінші өрнектің квадратының қосындысына тең.
Жазылуы
(a + b)^2 = a^2 + 2ab + b^2
IV. «Кім тез есептейді?»
A) Парақшамен жұмыс
1) Көпмүше түріне келтір
(x - 3y)(x + 3y) = x^2 - 9y^2
(x - 5)(x + 5) = x^2 - 25
2) Көбейткіштерге жікте
16x^2 + 8xy + y^2 = (4x + y)^2
(a + b)(a^2 - ab + b^2) = a^3 + b^3
Ә) Дұрыс формуланы көрсет
Таңдау
- (a + b)^2 = a + b
- (a + b)^2 = a^2 + 2ab + b^2
- (a - b)^2 = a^2 - 2ab + b^2
- (a - b)(a + b) = a^2 - b^2
Куб қосындысы
- a^3 + b^3 = (a + b)(a - b)
- a^3 + b^3 = (a + b)(a^2 - ab + b^2)
- (a + b)^3 = a^3 + b^3
Дұрыс жауаптар: (a + b)^2, (a - b)^2, (a - b)(a + b), a^3 + b^3 формулалары.
Б) Қатені тап
(2 + a)^2 = 4 + 4a - a^2
(b - 3)^2 = b^2 - 3b + 9
(2m - 3p)^3 = 8m^3 + 36m^2p + 54mp^2 - 27p^3
(x + 7)^2 = x^2 + 14x^2 + 49
Тапсырма мақсаты — формулаларды қолданудағы жиі кездесетін қателерді анықтау: таңбаларды шатастыру, орта мүшені дұрыс жазбау, дәрежелерді қате қолдану.
V. Оқулықпен жұмыс
Есептер шығару: №223 (2), №223 (3).
«Өзіңді тексер» (үлгі жауаптар)
- 1) (a + 3b)(a^2 - 3ab + 9b^2)
- 2) (mn - k)(m^2n^2 + mnk + k^2)
- 3) (x^2 + y^2)(x^4 - x^2y^2 + y^4)
- 4) (k^2 - (pq)^2)(k^4 + k^2p^2q^2 + p^4q^4)
VI. «Ойнайық та, ойлайық»
A) Лото ойыны (тапсырмалар)
Ә) «Жартыңды тап» (сәйкестендіру)
VIII. Қорытынды
Сабақ қорытындыланады. Әр тапсырма орындалған сайын топтар балдық жүйе бойынша бағаланады. Жиналған ұпайлар қосылып, арифметикалық орташа мәні шығарылады. Ұпайы көп топ жеңімпаз деп танылады.
IX. Үй тапсырмасы
- Бақылау жұмысына дайындалу.
- Тест тапсырмалары: 82-бет.
X. Бағалау
Ұпай саны жоғары топ жеңімпаз деп танылып, мақтау қағазымен марапатталады.