Мықты болсаң, тауып көр
«Сөз мерген» (танымдық сайыс)
«Сөз мерген» — оқушылардың ана тіліне деген сүйіспеншілігін арттыруға арналған танымдық сайыс. Бұл шара ана тілінің қадір-қасиетін танытып, көркемдігін сезінуге, сөз құдіретін ұғынуға бағытталған. Сонымен қатар ойлау қабілетін жетілдіріп, тіл байлығын дамытуға және мемлекеттік тіл мәртебесін көтеруге үлес қосуға үндейді.
Мақсаты
- Ана тіліне сүйіспеншілікті арттыру.
- Тілдің көркемдігін сезініп, сөз құдіретін түсінуге баулу.
- Ойлау қабілеті мен тіл байлығын дамыту.
- Мемлекеттік тіл мәртебесін көтеруге атсалысуға шақыру.
Өту форматы
Тапсырмалар слайд арқылы ұсынылады. Сайыс кезең-кезеңімен жүргізіліп, қатысушылар әр белесте білімін, тапқырлығын және тілдік қорын көрсетеді.
Жүргізуші сөзі
Сүйемін туған тілді, ана тілді,
Бесікте жатқанда-ақ берген білім.
Шыр етіп жерге түскен минутымнан
Құлағыма сіңірген таныс үнін.
Тіл — әр халықтың ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан қасиетті құралы. Оны әрдайым аялап, шұбарламай, кейінгіге таза жеткізу — біздің борышымыз. «Сөз мерген» атты танымдық сайысқа қош келдіңіздер!
Туған тілде сыры терең жаным бар,
Туған тілде әнім менен сәнім бар.
Туған тілім тіл болудан қалса егер,
Жүрегімді суырып-ақ алыңдар.
Ендеше, туған тілін жан-тәнімен сүйетін, баба рухынан, ана тілінен нәр алып, сусындап жүрген жалынды қыз-жігіттерімізді ортаға шақырайық. Бүгінгі ойынымызға қатысатын оқушылармен танысыңыздар.
Сайыс құрылымы: 3 белес
Сайыс үш кезеңнен тұрады. Әр белес қатысушылардың тілдік түйсігін, ой ұшқырлығын және сөз мағынасын түсіну қабілетін сынайды.
1-белес: «Мықты болсаң, тауып көр»
Тұрақты тіркестердің мағынасын табу.
2-белес: «Жүйрік болсаң, озып көр»
Мақал-мәтелдер құрастыру.
3-белес: «Ойлы болсаң, озып көр»
Сөздердің мағынасын ашу.
Ұлылардан қалған ойлы сөздер
Сайысты бастамас бұрын, ана тілі туралы ұлы тұлғалардың жүрекке жетер сөздеріне құлақ түрейік.
«Анамыздың ақ сүтімен бойымызға дарыған тілімізді ұмыту — бүкіл ата-бабамызды, тарихымызды ұмыту.»
«Әрбір саналы, мәдениетті азаматқа ана тілі мен сол ана тіліндегі әдебиеттің қадірін білмеу — мәдениетсіздік.»
«Түрлі-түрлі байлық бар. Солардың таңдауын берсе, мен тіл байлығын таңдар едім. Өйткені тіл байлығы — бәрінен де сенімді байлық.»
«Тіл деген — бізге өткен дәуірлерден қалған асыл мұра. Ол тіл атамыздың ақылынан, анамыздың сүтімен жаралған. Қазақтың өз тілі — қазақ үшін алтын бесік.»
Қатысушыларға үндеу
Құрметті оқушылар! Тіл — халықтың тарихы. Тіл — ұлттық қазына. Тіл — намысымыз, ары-мыз, байлығымыз, барымыз. Бүгінгі ойынымыздың сарапшыларымен танысыңыздар.
Ескерту
Сарапшылар құрамы және қатысушылар тізімі іс-шараның нақты нұсқасына қарай бөлек жарияланады.
I белес: «Мықты болсаң, тауып көр»
Бұл белестің шарты бойынша ойыншылар берілген сөздерден тұрақты сөз тіркестерін құрастырып, олардың мағынасын ашып түсіндіреді.
Бастау
Ендеше, іске сәт! Бірінші белесті бастайық.
Тапсырма беру
Тапсырмалар слайд арқылы көрсетіледі.