Нәтижесін өңдеу
Шағын жинақталған мектепте модульдік оқыту технологиясының элементтерін қолдану
Қазіргі уақытта елімізде білім беру жүйесін реформалау ісі саналы, жан-жақты өзгерістерге бағытталған кешенді жұмыстармен тығыз байланысты. Білім берудегі жаңа үрдістердің мақсаты, бағыты мен сипаты Қазақстан Республикасының тәуелсіз, егемен мемлекет болуы және ұлттық білім беру ісінің әлемдік білім кеңістігіне кірігуімен сабақтас.
Осы бағытта білім берудің мазмұны мен құрылымына қатысты түрлі нұсқалар, ғылым мен тәжірибеге негізделген жаңа идеялар және жаңа технологиялар қалыптасты. Бүгінгі күн талабына сай білім мен тәрбие беру педагог-мамандардан жоғары жауапкершілікті талап етеді. Ы. Алтынсариннің «Тәлім-тәрбие мен оқыту ісінің нәтижесі іс-әрекеттерден гөрі мұғалімдерге көбірек тәуелді» деген пікірі қазір де өзектілігін жоғалтқан жоқ.
Білім беру жүйесіндегі түбегейлі өзгерістер оқыту үдерісін озық технологиялармен қамтып, үздіксіз жетілдіруді талап етеді. Сондықтан жаңа технологияларды терең меңгеріп, оларды оқушылардың психологиялық және жас ерекшеліктеріне сай орынды қолданудың мәні ерекше.
Жаңа технологиялардың мұғалім кәсібіне ықпалы
Жаңа технологияны жүйелі меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және өзге де адами қабілеттерінің қалыптасуына оң ықпал етеді. Бұл өз кезегінде өзін-өзі дамытуға, оқу-тәрбие үдерісін тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Қазіргі мектеп тәжірибесінде әртүрлі педагогикалық технологиялар қолданылып келеді. Мәселен: Д. Б. Эльконин мен В. В. Давыдовтың дамыта оқыту технологиясы, Ж. Қараевтың деңгейлеп-саралау технологиясы, М. М. Жанпейісованың модульдік оқыту технологиясы, сондай-ақ «Сын тұрғысынан ойлауды оқу және жазу арқылы дамыту» және ынтымақтастыққа оқыту технологиялары.
Өз тәжірибемде М. М. Жанпейісованың модульдік оқыту бағдарламасындағы ұтымды әдістерді қолдану оқушылардың белсенділігін арттырып, нәтижеге бағытталған оқытуды күшейтетінін байқадым. Оқушы бұрын тек тыңдаушы болса, енді ізденуші, ойланушы, өз ойын дәлелдеуші рөлін атқарады. Ал мұғалім оқу әрекетін ұйымдастыруда және бағыттауда жетекші рөлде болады.
Шағын жинақталған сыныпта қолдануға болатын модульдік оқыту элементтері
Шағын жинақталған мектеп жағдайында модульдік оқыту технологиясының жекелеген элементтерін қолдану өте тиімді. Төменде тәжірибеде жиі қолданылатын бірнеше тапсырма үлгісі берілген.
«Не білесің? Не білемін деп ойлайсың?»
Қорытындылау және қайталау сабақтарында тиімді. Оқушылардың бастапқы түсінігін анықтап, жаңа біліммен салыстыруға мүмкіндік береді.
Қолдану аймағы
Қайталау, қорытындылау, рефлексия.
«Төртінші артық» әдістемесі (1-сынып, математика)
Көрнекі-бейнелеп ойлауды дамытуға арналған тапсырма.
Нұсқау
Бір карточкада 4 сурет беріледі: 3 сурет бір ортақ тақырыпқа жатады, 1 сурет басқа мағынаны білдіреді. Оқушы ортақ тақырыпты анықтап, «артық» суретті табады.
Мысал
Тақырып: қыс. Артық сурет: қайық.
Бағалау
Жауап кілтпен тексеріледі. Әр дұрыс жауапқа 10 ұпай.
«Бейнені есте сақтау» (4-сынып)
Бейнелік жадты дамытуға бағытталған жаттығу.
Тапсырма
Оқушыларға 10–16 бейне берілген кесте көрсетіледі. 20 секунд ішінде есте сақтап, 2 минут ішінде қағазға түсіреді.
Нәтижені өңдеу
S = A / B × 100% (мұнда A — дұрыс салынған/жазылған бейнелер саны, B — берілген бейнелер саны).
«Сандарды есте сақтау» (1 және 4-сынып)
Аз уақыт ішінде сандарды көру арқылы есте сақтау мөлшері мен дәлдігін бағалауға арналған тапсырма.
Тапсырма
10–15 секунд көрсетілгеннен кейін кесте алынады. 1-сыныпқа бір таңбалы, 4-сыныпқа екі және үш таңбалы сандар беріледі. Оқушылар есте қалған сандарды қағазға жазады.
Бағалау
Ең көп және дәл сан жазған оқушының нәтижесі жоғары деп есептеледі.
Тірек сызба арқылы жаңа тақырыпты меңгеру (1 және 4-сынып)
Бір уақытта әртүрлі сыныппен жұмыс жүргізуде тиімді: тірек сызба оқытуды құрылымдауға және дербестікті арттыруға көмектеседі.
1-сынып
Мұғалім тірек сызба арқылы түсіндіреді: негізгі ұғымдар, байланыстар, үлгі әрекеттер көрсетіледі.
4-сынып
Оқушылар тірек сызбаға сүйеніп, өздері талдайды, қорытынды жасайды, ереже шығарады және дәлелдейді.
Қорытынды ой
Модульдік оқыту технологиясының элементтерін шағын жинақталған мектеп жағдайында жүйелі қолдану оқушының танымдық белсенділігін арттырып, дербестігін қалыптастырады. Мұғалім үшін бұл — бір мезетте бірнеше сыныптың оқу әрекетін тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік беретін нәтижелі тәсіл.