Оқушыларға санды және әріпті өрнектерді ұғындыру

Маңғыстау облысы, Бейнеу ауылы

Бастауыш сынып мұғалімі: Аққозова Қарлығаш

Сабақ тақырыбы

Санды және әріпті өрнектер

Сабақ мақсаты

  • Оқушыларға санды және әріпті өрнектердің мәнін түсіндіру.
  • Ойлау қабілетін дамыту, салыстыру және талдау дағдыларын қалыптастыру.
  • Шығармашылықпен жұмыс істеуге үйрету.
  • Ізеттілікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Ұйымдастыру

Әдіс-тәсіл
Түсіндіру, сұрақ-жауап
Пәнаралық байланыс
Ана тілі, бейнелеу өнері
Көрнекілік
Ертегі-сабаққа арналған суреттер: орман, ағаш, үй, алма ағашы, өзен, ақ әже
Сабақ түрі
Саяхат сабақ

Сабақ барысы

  1. Ұйымдастыру.
  2. Өткен материалды тексеру: сұрақ-жауап арқылы пысықтау.
  3. Жаңа сабақ: ертегі желісімен тапсырмалар орындау.
  4. Қорытындылау.
  5. Мадақтау, бағалау.

Жаңа сабақ: ертегі-саяхат

Аулада балалар ойнап жүр еді. Бір кезде Раушан інісі Асанды жоғалтып алады. Осы сәттен бастап сабақ ерекше форматта өтеді: әр тапсырманы орындаған сайын оқушылар Раушанға көмектесіп, Асандарды іздеу жолын жалғастырады.

Негізгі идея

Әр тапсырма — оқушылардың санды және әріпті өрнектерді ажырату, есептеу және ой қорыту дағдыларын бекітетін «аялдама».

1-аялдама: Алма ағашы — қызықты есептер

а) Есеп

5 алманың үшеуін досың сұрап алды. Айтшы, сонда нешеуі өз қолыңда қалады?

Жауабы

2

ә) Есеп

Табақта 5 алма, қолымда 4 алма. Қосқанда барлығы неше алма болады?

Жауабы

9

б) Есеп

Алмаға күн ара бір ара қонатын еді. Бүгін ол 9 туысын ертіп келді. Сонда алмаға бүгін қанша ара келіп қонды?

Жауабы

10

Нәтиже: Алма ағашының тапсырмалары орындалып, Раушанға алғашқы көмек көрсетілді.

2-аялдама: Өзен — тақырыппен танысу және өрнектер

Өзеннің тапсырмасы барысында балықтарды «өзенге жүздіріп жіберу» үшін оқушылар санды және әріпті өрнектермен жұмыс жасайды.

Дәптермен жұмыс

15.03 Санды және әріпті өрнектер
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Тақтадағы өрнектер

Тақтада бірнеше өрнек көрсетіліп, 1–2 тапсырма талданады:

4 + 2 2 + a 3 − 2 9 − 5 3 − a a + 5

Санды өрнек

Тек сандардан тұратын өрнек. Мысалы: 4 + 2, 9 − 5.

Әріпті өрнек

Құрамында әріп (айнымалы) болатын өрнек. Мысалы: 2 + a, a + 5.

Оқулықпен жұмыс (3-тапсырма)

1-балық

Санды өрнектерді теріп жазып, мәнін тап

  • 5 + 4= 9
  • 9 − 4= 5
  • 3 + 7= 10
  • 2 − 2= 0
  • 9 − 6= 3

2-балық

Әріпті өрнектерді теріп жаз

4 − a a − 4 7 − a 8 − a a + 4

3-балық

3, 4, 7 сандарын пайдаланып тура теңдік құр

  • 3 + 4= 7
  • 4 + 3= 7
  • 7 − 3= 4
  • 7 − 4= 3

Сергіту сәті: Гүлдер мен жел

Раушан гүлдерге жақындағанда қатты жел тұрып, гүлдер тербеледі. Жел басылғанда гүлдер қайта орнына келеді. Бұл сәт оқушылардың сергіп, назарын қайта жинауына көмектеседі.

3-аялдама: Егістік алқабы — логика және тапсырмалар

Егістік алқабының тапсырмасы: төрт түліктің төлдерін (қозы, құлын, бота) «аулақ айдауға» көмектесу арқылы тапсырмаларды орындау.

1-тапсырма

4 жұмыртқа 4 минутта піседі. 1 жұмыртқа пісу үшін неше минут керек?

Жауабы

4 минут

2-тапсырма (жұмбақ)

Жоғалды бес шыбыш, жоқ әлі еш сыбыс.

Ескерту

Оқушылармен бірге талқылап, жауап нұсқаларын ұсынуға болады.

3-тапсырма (мақал-мәтел)

Екі аяқтыда бөле тату, төрт аяқтыда бота тату.

Талқылау

Мағынасын ашып, өмірмен байланыстырып айту.

Нәтиже: Егістік алқабының тапсырмалары орындалып, Раушан жолын жалғастырады.

4-аялдама: Ақ әже — есеп құрастыру және шығару

Раушан немерелерін ойнатып отырған ақ әжеге кездеседі де, інісі Асан туралы сұрайды. Ақ әже: «Егер тапсырмамды орындасаң, немерелерім Асанды іздеуге көмектеседі», — дейді.

Оқулықпен жұмыс (4-тапсырма)

Оқушыларға «қайсысы есеп, қайсысы есеп емес» екенін анықтау ұсынылады. Есепке шарт құрып, шығару:

Шарты

  • Өскені: 6 ағаш
  • Тағы: 2 ағаш
  • Барлығы: ? ағаш

Шешуі

6 + 2 = 8

Жауабы

8 алма ағашы

Нәтиже: Ақ әженің тапсырмасы орындалғаннан кейін Раушан інісі Асанды табады. Екеуі қауышады.

Ойын: «Тиісті жемісті тауып жейік»

Сабақ соңында оқушылар өрнектердің мәнін табу арқылы тиісті кейіпкерді анықтайды.

Өрнек

9 − 6

Кейіпкер

Қоян

Өрнек

4 + 2

Кейіпкер

Тышқан

Өрнек

3 + 1

Кейіпкер

Кірпі

Өрнек

2 + 3

Кейіпкер

Тиін

Өрнек

5 + 5

Кейіпкер

Аю

Өрнек

9 − 0

Кейіпкер

Түлкі

Қорытынды

Сабақты қорыту

  • Санды өрнек пен әріпті өрнекті ажырату.
  • Санды өрнектердің мәнін табу.
  • Теңдік құрастыру және тексеру.

Бағалау

Оқушылардың тапсырмаларға қатысуы, дұрыс жауап беруі, топпен жұмыс жасауы ескеріліп мадақталады және бағаланады.