Оқушыларға санды және әріпті өрнектерді ұғындыру
Маңғыстау облысы, Бейнеу ауылы
Бастауыш сынып мұғалімі: Аққозова Қарлығаш
Сабақ тақырыбы
Санды және әріпті өрнектер
Сабақ мақсаты
- Оқушыларға санды және әріпті өрнектердің мәнін түсіндіру.
- Ойлау қабілетін дамыту, салыстыру және талдау дағдыларын қалыптастыру.
- Шығармашылықпен жұмыс істеуге үйрету.
- Ізеттілікке, адамгершілікке тәрбиелеу.
Ұйымдастыру
- Әдіс-тәсіл
- Түсіндіру, сұрақ-жауап
- Пәнаралық байланыс
- Ана тілі, бейнелеу өнері
- Көрнекілік
- Ертегі-сабаққа арналған суреттер: орман, ағаш, үй, алма ағашы, өзен, ақ әже
- Сабақ түрі
- Саяхат сабақ
Сабақ барысы
- Ұйымдастыру.
- Өткен материалды тексеру: сұрақ-жауап арқылы пысықтау.
- Жаңа сабақ: ертегі желісімен тапсырмалар орындау.
- Қорытындылау.
- Мадақтау, бағалау.
Жаңа сабақ: ертегі-саяхат
Аулада балалар ойнап жүр еді. Бір кезде Раушан інісі Асанды жоғалтып алады. Осы сәттен бастап сабақ ерекше форматта өтеді: әр тапсырманы орындаған сайын оқушылар Раушанға көмектесіп, Асандарды іздеу жолын жалғастырады.
Негізгі идея
Әр тапсырма — оқушылардың санды және әріпті өрнектерді ажырату, есептеу және ой қорыту дағдыларын бекітетін «аялдама».
1-аялдама: Алма ағашы — қызықты есептер
а) Есеп
5 алманың үшеуін досың сұрап алды. Айтшы, сонда нешеуі өз қолыңда қалады?
Жауабы
2
ә) Есеп
Табақта 5 алма, қолымда 4 алма. Қосқанда барлығы неше алма болады?
Жауабы
9
б) Есеп
Алмаға күн ара бір ара қонатын еді. Бүгін ол 9 туысын ертіп келді. Сонда алмаға бүгін қанша ара келіп қонды?
Жауабы
10
Нәтиже: Алма ағашының тапсырмалары орындалып, Раушанға алғашқы көмек көрсетілді.
2-аялдама: Өзен — тақырыппен танысу және өрнектер
Өзеннің тапсырмасы барысында балықтарды «өзенге жүздіріп жіберу» үшін оқушылар санды және әріпті өрнектермен жұмыс жасайды.
Дәптермен жұмыс
Тақтадағы өрнектер
Тақтада бірнеше өрнек көрсетіліп, 1–2 тапсырма талданады:
Санды өрнек
Тек сандардан тұратын өрнек. Мысалы: 4 + 2, 9 − 5.
Әріпті өрнек
Құрамында әріп (айнымалы) болатын өрнек. Мысалы: 2 + a, a + 5.
Оқулықпен жұмыс (3-тапсырма)
1-балық
Санды өрнектерді теріп жазып, мәнін тап
- 5 + 4= 9
- 9 − 4= 5
- 3 + 7= 10
- 2 − 2= 0
- 9 − 6= 3
2-балық
Әріпті өрнектерді теріп жаз
3-балық
3, 4, 7 сандарын пайдаланып тура теңдік құр
- 3 + 4= 7
- 4 + 3= 7
- 7 − 3= 4
- 7 − 4= 3
Сергіту сәті: Гүлдер мен жел
Раушан гүлдерге жақындағанда қатты жел тұрып, гүлдер тербеледі. Жел басылғанда гүлдер қайта орнына келеді. Бұл сәт оқушылардың сергіп, назарын қайта жинауына көмектеседі.
3-аялдама: Егістік алқабы — логика және тапсырмалар
Егістік алқабының тапсырмасы: төрт түліктің төлдерін (қозы, құлын, бота) «аулақ айдауға» көмектесу арқылы тапсырмаларды орындау.
1-тапсырма
4 жұмыртқа 4 минутта піседі. 1 жұмыртқа пісу үшін неше минут керек?
Жауабы
4 минут
2-тапсырма (жұмбақ)
Жоғалды бес шыбыш, жоқ әлі еш сыбыс.
Ескерту
Оқушылармен бірге талқылап, жауап нұсқаларын ұсынуға болады.
3-тапсырма (мақал-мәтел)
Екі аяқтыда бөле тату, төрт аяқтыда бота тату.
Талқылау
Мағынасын ашып, өмірмен байланыстырып айту.
Нәтиже: Егістік алқабының тапсырмалары орындалып, Раушан жолын жалғастырады.
4-аялдама: Ақ әже — есеп құрастыру және шығару
Раушан немерелерін ойнатып отырған ақ әжеге кездеседі де, інісі Асан туралы сұрайды. Ақ әже: «Егер тапсырмамды орындасаң, немерелерім Асанды іздеуге көмектеседі», — дейді.
Оқулықпен жұмыс (4-тапсырма)
Оқушыларға «қайсысы есеп, қайсысы есеп емес» екенін анықтау ұсынылады. Есепке шарт құрып, шығару:
Шарты
- Өскені: 6 ағаш
- Тағы: 2 ағаш
- Барлығы: ? ағаш
Шешуі
6 + 2 = 8
Жауабы
8 алма ағашы
Нәтиже: Ақ әженің тапсырмасы орындалғаннан кейін Раушан інісі Асанды табады. Екеуі қауышады.
Ойын: «Тиісті жемісті тауып жейік»
Сабақ соңында оқушылар өрнектердің мәнін табу арқылы тиісті кейіпкерді анықтайды.
Өрнек
9 − 6
Кейіпкер
Қоян
Өрнек
4 + 2
Кейіпкер
Тышқан
Өрнек
3 + 1
Кейіпкер
Кірпі
Өрнек
2 + 3
Кейіпкер
Тиін
Өрнек
5 + 5
Кейіпкер
Аю
Өрнек
9 − 0
Кейіпкер
Түлкі
Қорытынды
Сабақты қорыту
- Санды өрнек пен әріпті өрнекті ажырату.
- Санды өрнектердің мәнін табу.
- Теңдік құрастыру және тексеру.
Бағалау
Оқушылардың тапсырмаларға қатысуы, дұрыс жауап беруі, топпен жұмыс жасауы ескеріліп мадақталады және бағаланады.