Күз ханшасы
Залдың іші күз мезгіліне сай сәнді безендірілді. Бұл мерекелік ертеңгілік балаларға күздің сұлулығын сезіндірумен қатар, білімін толықтырып, өнерін шыңдауға бағытталды.
Мақсаты
- Білімділік: күздің ерекшеліктері туралы алған білімдерін толықтыру; тақпақты мәнерлеп айтуға және би элементтерін нақты орындауға жаттықтыру.
- Дамытушылық: әндерді музыка ырғағымен айтуға талпындыру; ойындарға қызығушылығын арттыру.
- Тәрбиелік: ертегіні сахналауда кейіпкерлердің дауыс ырғағын келтіріп айту дағдысын жетілдіру; балалардың мерекелік көңіл күйін көтеру.
Ертеңгіліктің атмосферасы
Күздің бояуына толы безендіру, әуезді музыка, балалардың жарқын көңіл күйі — бәрі бірігіп, «Алтын күз» мерекесінің шынайы әсерін сыйлады. Шара барысында ән, би, тақпақ, ойын және сахналық көрініс қамтылды.
Жүргізушінің кіріспе сөзі: «Күз ұсынып егісі мен жемісін, әкеледі халыққа бар молшылық. Сәлеметсіздер ме, құрметті қонақтар, ата-аналар, балалар! Бүгінгі “Алтын күз — әсем айналамға береке сыйлаған” атты ертеңгілігімізге қош келдіңіздер!»
Бағдарлама қалай өтті?
Қарсы алу және алғашқы ән
Алдымен №3 «Жұлдыздар» ересектер тобының бүлдіршіндері әсем әуенмен залға кірді. Мереке «Күзгі жапырақ» әнімен басталды.
Жұмбақ арқылы күзді шақыру
Жүргізуші балаларға жұмбақ жасырып, дұрыс жауап берген соң қонақ шақыратынын айтты:
«Жиын-терін болатын, қамбаға астық толатын, қызыл қырман ойнайтын — қай мезгіл деп ойлайсың?»
Балалардың жауабы: Күз.
Күз ханшасының келуі
Балалар «Келші, келші, Алтын күз!» деп шақырған сәтте музыка қосылып, Күз ханшасы тербеле билеп кірді. Ол балалардың шақырған дауыстарын естіп келгенін айтып, мерекеге сән қосты.
Жүргізуші Күз ханшасына мол өнім, жеміс-жидек, алтын астық сыйлағаны үшін алғыс білдіріп, балалардың арнауын қабыл алуға шақырды.
Тақпақтар мен өнер көрсетілімдері
Күз туралы тақпақтар
Мөлдір
Қайтқан құсты көрдің бе? Ұшқан әуелеп,
Күткен күзім келдің бе? Сыңсып бағың мәуелеп.
Исатай
Жемісі мол теретін,
Күз дос екен бізбенен.
Бәрін тауып беретін,
Жомарт екен күз деген.
Р. Ақниет
Дала сары киінді,
Самал соқты салқындау.
Қырмандарға үйілді,
Алтын астық, алтын тау.
Марлен
Күз айлары тамаша,
Қыркүйек, қазан, қараша.
Сары кілем, бейне бір,
Жердің беті қараса.
Жүргізуші балалардан күздің ерекшеліктерін сұрап, жауаптарын тыңдады. Одан кейін өнер көрсетілімдері жалғасты.
Би
- «Вальс»
- «Саңырауқұлақтар»
- «Джентельмен»
- Заманауи би
Әндер
- «Күз жомарт»
- «Жау, жау жаңбыр» (Мөлдір)
- «Бақша әні»
- «Осень, осень к нам пришла»
Тақпақтар (қосымша)
Бағдарламада ағылшын тіліндегі тақпақтар да орындалды (Марлен, Нариман, Сүндет, Иманғали). Бұл бөлім балалардың тілдік машығын әрі сахналық сенімділігін арттыра түсті.
Жомарт күз туралы өлең шумақтары
Саян
Қандай өзі береген,
Алмасын-ай, алмасын.
Жемісі көп не деген,
Жеп тауыса алмайсың.
Нариман
Өрік, шие, балы бар,
Қауын, қарбыз көбейді.
Жегің келсе, бәрін ал,
«Неге аласың?» демейді.
Іңкәр
Алма пісіп, алмұрт түсіп,
Күзде бақтар жайнайды.
Құстар қайтып, қош айтысып,
Қимас үнмен сайрайды.
Ойын және сахналық қойылым
Ойын: «Кім тез жинайды?»
Ойын шарты: жемістер мен көкөністерді себетке мүмкіндігінше тез жинау. Бұл бөлім балалардың шапшаңдығын, ұқыптылығын және командалық әрекетін нығайтты.
Ертегі: «Мақтақыз бен мысық»
Келесі кезекте балалар ертегіні сахналады. Кейіпкерлер дауыс ырғағын келтіріп, рөлді сенімді орындауға талпынды.
Кейіпкерлер
- Мақтақыз: Ақниет
- Мысық: Саян
- Сиыр: Нариман
- Ағаш: Дильназ
- Қыздар: Іңкәр, Ажар
- Дүкенші: Иманғали
- Тауық: Марлен
- Тышқан: Ақниет
Егін мен еңбек туралы тақпақтар
Иманғали
Күні-түні бір тынбай,
Тербеліп толқындай.
Диқанға бас иіп,
Тұрғандай мол бидай.
Ажар
Көктемде егін егетін,
Күзде жиып беретін.
Біздің дала — бай дала,
Алтын астық айнала.
Арай
Қамба толды астыққа,
Алғыс саған, Алтын күз.
Бір уыс дән шаштық та,
Қап-қап қауын алдық біз.
Қорытынды және қоштасу
Күз ханшасы балалардың тақпақтарды мәнерлеп айтып, әндерді ырғақпен орындағанын және ертегіні әсерлі сахналағанын атап өтті. Мерекенің өзіне ұнағанын айтып, балалармен қоштасты.
Жүргізуші балаларды белсенді қатысқаны үшін мақтап, ертеңгіліктің аяқталғанын хабарлады: «Алтын күз — әсем айналамға береке сыйлаған!»
«Күз ұсынып егісі мен жемісін, әкеледі халыққа бар молшылық».