Ғарышқа ұшқан ғарышкерлерді ата
Сабақтың тақырыбы
Байқоңыр – ғарыш айлағы.
Сабақтың мақсаты
- Ғарыш әлемі туралы түсінік қалыптастыру.
- Ғарыш айлағы Байқоңыр туралы білім беру.
- Ғарыш әлеміне қызығушылықты дамыту.
- Ғарышкерлерге құрмет сезімін тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
Сабақтың барысы
Кіріспе әңгіме
Тәрбиеші балаларға: біз тұратын мекен — Жер планетасы екенін айтады. Төбемізде әсем аспан әлемі бар, оны ғарыш деп атаймыз. Біз Жер бетінде тату-тәтті өмір сүріп келеміз.
Бәріміз Жермен, Күнмен және достарымызбен амандасайық:
Амансың ба, алтын Күн!
Амансың ба, Жер ана!
Амансың ба, достарым,
Сендерді көрсем қуанам!
Көлік түрлері: жер, су, әуе
Балалардан көліктің қандай түрлерін білетіні сұралады. Талқылау барысында көліктер үш топқа бөлінеді:
Жер көлігі
Машина, велосипед, мотоцикл
Су көлігі
Кеме, қайық
Әуе көлігі
Ұшақ, тікұшақ, зымыран
Ерте заманнан-ақ адамдар құстар сияқты әуеде ұшуды армандаған. Сол себепті аспанға көтерілу жолдарын іздеп, алдымен әуе шарларын ойлап тапты. Кейінірек ұшақ пен тікұшақ пайда болды: ұшақтар адам тасымалдауға, ал тікұшақтар ауыр жүк көтеруге қолайлы.
Жұмбақ: зымыран
Аспанда бір алып құс,
Ызғып ұшып барады.
Қарап тұрсаң ғажайып,
Соңында із қалады.
Жауабы: Зымыран
Аспанда Күн, Ай және бұлттар болатынын еске түсіре отырып, тәрбиеші балаларға сұрақ қояды: зымыран не үшін қажет, онымен кімдер ұшады, зымыран ұшатын орынды қалай атаймыз?
Балалардың жауаптары тыңдалады: зымыранмен ғарышкерлер ұшады, олар ғарышқа барып, аспан әлемін зерттейді. Зымыран ұшатын орын ғарыш айлағы деп аталады.
Байқоңыр: Қазақстандағы ғарыш айлағы
Қазақстандағы ғарыш айлағы Байқоңыр деп аталады. Ол Қызылорда облысында орналасқан. Көптеген ғарышкерлер дәл осы жерден ғарышқа аттанады.
Тарихи дерек
Ең алғаш ғарышқа ұшқан адам — Ю. А. Гагарин (1961 жыл, 12 сәуір). Гагаринге дейін тәжірибе ретінде Белка және Стрелка атты екі ит ұшырылған.
Қазақстандық ғарышкерлер
Қазақстаннан алғаш ғарышқа ұшқан ғарышкерлер — Тоқтар Әубәкіров пен Талғат Мұсабаев. Олар ғарышта зерттеу жұмыстарын жүргізіп, еліміздің мерейін өсірді.
Бұл азаматтар — халқымыздың мақтанышы, ержүрек батырлар. Оларға ұқсау үшін білімді, тәртіпті, жауапкершілігі жоғары азамат болып өсу маңызды.
Ғарышқа дайындық және скафандр
Ғарышкерлер ғарышқа ұшар алдында арнайы дайындықтан өтіп, түрлі жаттығулар орындайды және қажетті білім алады. Ғарышта тыныс алатын ауа жоқ: көлеңке жақ өте суық, ал күн түсетін жақ өте ыстық болуы мүмкін.
Сол себепті ғарышкерлер скафандр
Ескерту: осы бөлімде бейнематериал көрсетуге болады.
Сөздік жұмысы
- Айлақ
- Ғарышқа ұшуға арналған қолайлы алаң.
- Ғарыш
- Аспан әлемі.
Сергіту сәті
Аспан, аспан, арайлым,
Саған жиі қараймын.
Сені көзбен шоламын,
Мен ғарышкер боламын.
Дәптермен жұмыс: қиялдағы зымыран
Балаларға сұрақ: ғарышқа қандай көлікпен барамыз — ұшақпен бе, тікұшақпен бе, әлде зымыранмен бе? Дұрыс жауап: ғарышқа зымыранмен ұшамыз.
Тапсырма: қиялдарыңдағы зымыранның суретін дәптер бетіне салыңдар. Жұмыс алдында бір сәт ғарыш әлемін көз алдымызға елестетіп көрейік (жағымды әуен қоюға болады).
Қорытынды және дидактикалық ойын
Ойын: «Ғарышқа ұшу»
Шарты: балалар зымыранмен ғарышқа «ұшып», жұлдыздың тапсырмаларын орындайды және сұрақтарға жауап береді.
- Аспан денелеріне нелер жатады?
- Ғарышқа ұшқан ғарышкерлерді ата.
- Скафандр деген не?
- Ғарышқа қандай көлікпен ұшады?
- Ғарышкер, ғарыш, Байқоңыр туралы қандай тақпақ білесің?
Қорытынды сөз: балалар бүгін өз білімдерін көрсетті — сұрақтарға жауап берді, жұмбақтың шешуін тапты, суретті ұқыпты салды және сабаққа белсенді қатысты. Жарайсыңдар!