Сен мейірімдісің
Балаға жылулық сыйла
Бұл материал балаларға мейірімділік пен қайырымдылық құндылықтарын тереңірек түсіндіріп, күнделікті өмірде қолдануға бағыттайды.
Мақсаты
Балалардың мейірімділік пен қайырымдылық туралы түсініктерін кеңейту.
Міндеттері
- Мейірімділіктің адам өміріндегі маңызын түсіндіру.
- Мейірбандыққа тәрбиелеу.
Әңгімелесу сұрақтары
Ойлануға
-
1
Мейірімділікті қалай көрсетуге болады?
-
2
Өздеріңе мейірімділік көрсетілген кезде қандай сезімде болдыңдар?
Күнделікті өмірмен байланыстыру
Жылы сөз айту, көмектесу, кешірім сұрау, біреуді тыңдау — мейірімділіктің қарапайым, бірақ әсері үлкен түрлері.
Мәтінмен жұмыс
М. Төрежановтың «Сары тауық пен балапандары» әңгімесі — аналық мейірім мен өзара қамқорлық туралы әсерлі мысал.
Тақырып өзегі
Мейірім • Қамқорлық • Жауапкершілік
«Сары тауық пен балапандары» (М. Төрежанов)
Күздің бір күні сары тауық балапандарын ертіп, ауылдан ұзап кетеді. Кенеттен жаңбыр құйып, суық жел тұрады. Суық жаңбырдың астында қалған ана тауық қанша асықса да мекеніне тез жетіп үлгермейді. Өйткені балапандары әлі кішкентай, жылы жүні толық шықпаған еді.
Сары тауық қатты сасады. Шөжелерін қос қанатының астына алып, бауырына басады. Бірақ бір балапан сыймай сыртта қалады. Сонда ана айла тауып, балапандарын кезектестіріп: бірін сыртқа шығарып, тоңа бастағанда қайта бауырына алып отырады.
Кезек ең кенжесіне келгенде ана оны сыртқа шығармайды.
Диалог
— Оны неге шығармайсыз? — деп сұрайды бір балапан.
— Ол тым жас.
— Жас болса қайтеді? Кезегі келгенде ол да шықсын.
— Сырқаттанып қалады. Кішімізге бәріміз қамқор болуымыз керек емес пе? Кәне, оның орнына кім барады? — дейді анасы.
— Мен, — дейді тұңғышы.
— Мен барайын, — дейді оған тетелесі.
— Кезекті маған беріңіз, — дейді одан кішісі.
— Мен қалам ба сонда? — дейді алғаш қарсылық білдірген балапан.
— Қателігіңді түсінген сенің барғаның жөн, — дейді сары тауық оны тысқа қарай ысырып.
Сары тауық су өтіп қатты жаурайды. Бірақ балапандарын тоңдырмайды. Балаға деген ыстық махаббатымен оларды жылытып, аман сақтап қалады. Күн ашылып, айнала ана жүрегіндей жадырай түседі.
Пікірлесу
Мәтін бойынша сұрақтар
- Сары тауық балапандарын қандай жақсы қасиеттерге баулыды?
- Сары тауық аналық мейірімін қалай көрсетті?
- «Күн ашылып, ана жүрегіндей жадырады» дегенді қалай түсінесіңдер?
- Сендер біреуге мейірімділік танытқан кезде қандай сезімде боласыңдар?
Назар аударатын ой
Мейірімділік — тек жылы сөз емес. Ол кейде өз үлесіңді бөлісу, кішіні қорғау, қателікті түсініп, түзету арқылы көрінеді.
Ойын: «Мейірімді жүрек»
Шарты
Балалар үлкен шеңбер құрып отырады. Ойын бастаушы қолына жүрекшені ұстап:
«Балалардың мейірбан жүрегі,
Адамдарға бақыт, шаттық тілейді»
Басқа балалар да осы жолдарды қайталап, қасындағы көршісіне оның жақсы қасиетін білдіретін жылы сөздер айтады.
Жылы сөздер үлгісі
Мақсат — бір-бірінің жақсы жағын көріп, оны ашық айту арқылы сыныпта жылы атмосфера қалыптастыру.
Жаңа ақпарат
Мейірімділік — адамдардың бір-біріне жылы сезімін білдіруі, тек жақсылық ойлап, игілік жасау арқылы көрінетін адамгершілік қасиет.
Тапсырма: «Мейірімділік кестесін» құру
Төмендегі кестені толтырып көріңдер: қандай іс — мейірімді іс, ал мейірімді адам қандай қасиеттерімен ерекшеленеді?
| Мейірімді істер | Мейірімді адамның қасиеттері |
|---|---|
|
|
|
Өз мысалдарыңды қосыңдар: |
Өз сипаттамаларыңды жазыңдар: |
Қорытындылау: «Жүректен жүрекке»
Төмендегі сөйлемдерді кезекпен айтып, мейірімділіктің өмірдің әр қырында бар екенін байқайық.
Ой түйін
Мейірімділік — жан жылуын бөлісу. Ол біреуді тоңдырмау үшін өзің тоңуға дайын болу ғана емес, күнде жасалатын кішкентай жақсылықтардан басталады.