Диқаншы деген кімдер

Сабақтың тақырыбы

Қазақ әдебиеті (5-сынып). Ахмет Байтұрсынұлының «Адамдық диқаншысы» өлеңі.

Оқу мақсаты

5.Т/Ж2 — әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау.

Алдыңғы оқу

Оқушылар Ахмет Байтұрсынұлының өмірі мен шығармашылығы туралы мәліметпен таныс, мысал өлеңдер туралы түсінігі бар.

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады

  • Шығарманың мазмұнымен танысып, тірек ұғымдарды анықтайды.
  • Мәтінді мағыналық бөліктерге бөліп, өлеңнің идеялық мазмұнын анықтайды.
  • Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын ұсынады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады

  • Шығармадағы көркемдегіш құралдарды ажыратады (метафора).
  • Мәтін мазмұнына сүйене отырып, тың идеялар ұсынады.

Кейбір оқушылар орындай алады

  • А. Байтұрсынұлы өмір сүрген кезеңнің тарихи сипатын түсіндіреді.
  • Өлеңнің идеясын өз сөзімен тұжырымдайды.

Бағалау критерийлері

  • Мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді.
  • Шығарманың тақырыбы мен идеясын ажыратады.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады

  • Өлеңнің тақырыбы мен идеясын түсінеді.
  • Әдеби-теориялық ұғымдарды есте сақтайды.

Пәнаралық байланыс

Қазақ тілі, Тарих, Өзін-өзі тану, Биология.

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясы аясында жалпыға бірдей еңбек қоғамының құндылықтарын сақтау; еңбекқорлыққа, адамгершілікке баулу. Жеке, жұптық, топтық жұмыс барысында өзара сыйластық пен жауапкершілікті қалыптастыру, сын тұрғысынан ойлауды дамыту.

Сөздік қор мен терминдер

Адамдық тұқымы көңілін көгерту қор болған еңбек диқаншы садақа жүндеу қамыт жасық бейнет зейнет таяққа еті үйрену метафора алмастыру

Диалог пен жазылымға арналған пайдалы тіркестер

Адамдық диқаншысы Ахмет Байтұрсынұлы «Малым — жанымның садақасы» «Жаным — арымның садақасы» қамыт кию қамшы жеу сөз маржаны

Талқылауға арналған сұрақтар

  1. 1. Ақын өлеңді неліктен «Адамдық диқаншысы» деп атады?
  2. 2. Диқаншы деген кім?
  3. 3. Диқаншы мен «Адамдық диқаншысы» ұғымының арасында қандай байланыс бар?

Ойлануға түрткі

«Сіз неліктен ... екенін айта аласыз ба?» деген үлгі сұрақ арқылы пікіріңізді дәлелдеңіз.

«Малым — жанымның садақасы, жаным — арымның садақасы» мақалы шығарманың негізгі түйіні деген пікірмен келісесіз бе? Неліктен?

Сабақтың құрылымы

Сабақтың басы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Оқушылармен сәлемдесу.
  2. Сабаққа қатысуды қадағалау.
  3. Жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру: шеңбер бойымен «Оң жағымда...» тренингі арқылы бір-бірінің жақсы қасиеттерін атап, сыйластық пен достықты нығайту.
  4. Қима қағаздардағы сөздер арқылы («Әдептілік», «Ар-ұят», «Адамдық», «Белгі») «Сөзден — сөйлем» әдісімен топқа біріктіру.

Үй тапсырмасы және кері байланыс

II. Үй тапсырмасы (сыныптық жұмыс)

«Тәрбиенің қайнар бұлағы» тарауы бойынша алған білімді «Зымыран сұрақтар» әдісімен қорытындылау.

Кері байланыс

«Бір сөйлеммен тұжырымдаңыз» әдісі: оқушылар бүгінгі сабақтан алған негізгі ойды бір сөйлеммен жазады немесе айтады.

Оқытудағы негізгі екпін

Бұл сабақта оқушылар өлеңді мағыналық бөліктерге бөліп оқиды, тақырып пен идеяны ажыратады, әрі мәтіндегі метафора сияқты көркемдегіш құралдарды таниды. Талқылау барысында еңбек, ар-ұят, адамгершілік құндылықтары тереңдетіліп, өз ойды дәлелдеп айту дағдысы дамытылады.