Қазақша рефераттар

Сабаққа икемдеу

География, 9-сынып

Тақырып: Қазақстанның көлік кешені

Көлік — экономиканың «қан жүргізетін жүйесі». Ол өндіріс пен ауыл шаруашылығын, қала мен ауылды, аймақтар мен мемлекеттерді өзара байланыстырып, жүк пен жолаушының үздіксіз қозғалысын қамтамасыз етеді. Бұл сабақта Қазақстандағы көлік кешенінің негізгі түрлері, қызметі және ел дамуындағы маңызы қарастырылады.

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік: көлік кешені, оның түрлері мен қызметін түсіндіру; мемлекет үшін маңызын ұғындыру.
  • Дамытушылық: көлік түрлерінің таралу аймақтарын талдау; өз ойын еркін жеткізуге, белсенділікке дағдыландыру.
  • Тәрбиелік: пәнге қызығушылықты арттыру; отансүйгіштікке, адамгершілікке, тиянақтылыққа тәрбиелеу.

Құрал-жабдықтар

  • Қазақстанның көлік картасы
  • Суреттер, слайдтар
  • Видео материалдар
  • Жетондар

Сабақ типі

Жаңа сабақты меңгерту

Сабақ түрі

Жаңа сабақ

Әдістер мен байланыстар

Сабақ әдістері

  • Ойын тәсілдері
  • Сын тұрғысынан ойлау
  • Схема мен топтама құрастыру

Пәнаралық байланыс

Тарих, физика

Күтілетін нәтиже

  • Терминдік сөздердің мәнін түсінеді.
  • Мамандық таңдауға қатысты ой қалыптастырады.
  • Пәнге қызығушылығы артады.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. 1 Амандасу.
  2. 2 Сыныпты түгендеу.
  3. 3 Сабаққа бағыттау (мотивация).

II. Жаңа сабақтың негізгі бағыттары

  • Көліктің экономикадағы рөлі: ресурстар мен өнім қозғалысының негізгі тірегі.
  • Құрлық көлігі: автомобиль және теміржол.
  • Су көлігі.
  • Әуе көлігі.
  • Байланыс құралдары (инфрақұрылымның ажырамас бөлігі).

Қазақстандағы автомобиль көлігі: негізгі деректер

Автомобиль жолдары

  • Қазақстандағы автомобиль жолдарының жалпы ұзындығы — 95 мың км.
  • Республикалық маңызы бар жолдар — 22,2%.
  • Жергілікті маңызы бар жолдар — 77,8%.
  • Халықаралық маңызы бар жолдардың ұзындығы — 12,4 мың км.

Практикалық есеп: «тонна-километр» ұғымы

Екі автомобильге де 5 тонна жүк тиелді. Біріншісі жүкті 10 км қашықтыққа, екіншісі 100 км қашықтыққа тасымалдады. Қайсысы көп жұмыс атқарды?

Формула

Жұмыс = жүк (т) × қашықтық (км)

1-автомобиль

5 т × 10 км = 50 т·км

2-автомобиль

5 т × 100 км = 500 т·км

Жауабы

Екінші автомобиль көбірек жұмыс атқарды, өйткені ол жүктің сол мөлшерін анағұрлым ұзақ қашықтыққа жеткізді. Бұл жағдайда оның орындалған жұмысы да (500 т·км), ал жанар-жағармай шығыны мен тасымалдау құны да жоғары болады.