Қазақша рефераттар

Өлең кім туралы

Сабақ тақырыбы

Жылу. Фариза Оңғарсынова

Сабақ түрі

Аралас сабақ

Сабақ типі

Жаңа білімді бекіту

Негізгі әдістер

Мәнерлеп оқу, сұрақ-жауап, топтық талдау

Формат

Сауалнамалық әдіс, салыстыру

Көрнекіліктер

  • Фариза Оңғарсынованың суреті
  • Сауалнамалық тапсырмалар мен сұрақтар
  • Венн диаграммасы
  • Үнтаспа (магнитофон), иллюстрациялар, буклеттер

Сабақ мақсаттары мен міндеттері

Білімділік мақсаты

  • Жерлес ақын, депутат Ф. Оңғарсынова туралы мәлімет беру.
  • Өлеңнің мазмұнын түсініп, негізгі ойын анықтауға үйрету.
  • Сабақты өмірмен байланыстыру, дұрыс әрі мәнерлеп оқуға дағдыландыру.

Дамытушылық мақсаты

Оқушылардың тіл байлығын, сөздік қорын, ойлау және есте сақтау қабілеттерін, байланыстырып сөйлеу дағдысын және шығармашылық әлеуетін дамыту.

Тәрбиелік мақсаты

Анаға деген балалық махаббатты, құрметтеу мен ардақтау сезімін қалыптастыру.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сыныптың назарын сабаққа шоғырландыру, психологиялық дайындық.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  1. 1) Мәтінді бөлімдерге бөліп, әр бөлікке тақырып қойып, негізгі ойын анықтап, қысқаша баяндау.
  2. 2) Кейіпкерлерді атау; Нұржанға мінездеме беру.
  3. 3) «Менің қамқорлап жүрген жануарым» тақырыбындағы шығармаларды тыңдау.

III. Бағалау

Қатысу белсенділігі мен жауап сапасына қарай қалыптастырушы бағалау.

IV. Бекіту

Сұрақ: Мәтіннің тәрбиелік мәні неде?

V. Жаңа білімді түсіндіру

1) Үнтаспадан Н. Өнербаевтың орындауындағы «Анашым» әнін тыңдау.

2) Кіріспе әңгіме (сұрақ-жауап).

Балалар, тыңдаған әндерің кім туралы? Дүниеде анасыз адам болмайды: біз де анадан туып, ананың мейірімі мен жылуын сезініп өсеміз. Жақсылықты да, ең алғашқы сөзді де, дұрыс сөйлеуді де анадан үйренеміз.

Негізгі сұрақтар

  • Біздің ана тіліміз қай тіл?
  • Аналар мерекесін жылдың қай мезгілінде тойлаймыз?
  • Көктемнің ең алғашқы гүлін қалай атаймыз?

Ой қозғау

Бәйшешек нәзік болса да, қалың қардың астынан бүршік жарып шығады. Аналар да өмір қиындығына қарамастан мейірімін жоғалтпай, барын беріп, балаға демеу болады.

Түйін: Тіршілік күннен нәр алса, адамзат анадан тарайды.

Тұлғалар арқылы дәлелдеу

  • К. Дөненбаева кім? (диқаншы, тракторист)
  • С. Савицкая кім? (ғарышкер)
  • Оларды біріктіретін ортақ қасиет қандай?
  • Ананың жылуын, қамқорлығын қалай сезесіңдер? (сөзі, көмегі, қимылы; «ботақаным», «құлыншағым», «айналайын»)
  • Ананың балаға беретін жылуын немен салыстыруға болады?

3) Ф. Оңғарсынова туралы қысқаша әңгіме және өлеңді талдап түсіндіру.

Жетелеуші сұрақтар

  • Бұл суреттегі кім?
  • Оны қандай қырынан білесіңдер?
  • 1-сыныпта қандай өлеңімен таныстық? («Ботақаным»)

Қысқаша мәлімет

Фариза Оңғарсынова 1939 жылы 25 желтоқсанда Гурьев облысы (қазіргі Атырау өңірі), Новобогат ауданы, Манаш ауылында дүниеге келген. Ақындық өнері ерте қалыптасты.

1961 жылы Гурьев педагогикалық институтын бітіріп, 1961–1966 жылдары мектепте мұғалім, оқу ісінің меңгерушісі, мектеп директоры қызметтерін атқарды.

Алғашқы жыр жинағы 1966 жылы «Сандуғаш» деген атпен жарық көрді. Кейін ақындық және аудармашылық жолымен қатар, Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаты деңгейіне дейін көтеріліп, мемлекет қайраткері ретінде танылды.

Балықшылар өмірі, мұнайшылар еңбегі, ерлік пен адамгершілік, достық тақырыптары оның шығармаларында кең қамтылды. М. Өтемісұлына арналған «Алмас қылыш» туындысы да оқырманға белгілі.

Фариза Оңғарсынова 2014 жылғы 23 қаңтарда дүниеден өтті.

Үнтаспадан Ф. Оңғарсынованың өлеңді өз орындауында оқыған нұсқасы тыңдатылады.

Атырауға араша болған үн

Атырау өңірінің бірқатар елді мекені су басу қаупіне ұшыраған кезеңде ақын халық қасіретін терең сезініп, өз ойын баспасөз арқылы жеткізді. Соның нәтижесінде қор құрылып, аймаққа көмек көрсету жұмыстары күшейе түсті. Бүгінгі өзгерістерден Фариза апамыздың да үлесі бар деп бағалауға болады.

VI. Өлеңді мәнерлеп оқу

Мұғалім өлеңді мәнерлеп оқиды. Оқушылар анаға деген сүйіспеншілікті буклеттегі суреттер арқылы түсіндіреді.

VII. Сөздік жұмысы

«Жылылықтан жаралған, құшағы оның — таң мекен»

Жаңа атқан таңды қалай асыға күтсек, ананың жылы құшағына да солай асығып жетуді аңсаймыз.

«Мейірім — нұр төгілген, күн көзіндей жанары»

Ақын күннің жылуын ананың балаға беретін мейірімі мен жылуымен теңестіреді.

VIII–IX. Мәнерлеп оқу және сұрақтарға жауап

Оқу дағдылары

  • Өлеңді саналы, дұрыс, мәнерлеп оқу.
  • Мәтіннен дәлел тауып оқу.

Талдау сұрақтары

  • Өлең кім туралы?
  • «Нәрлі» сөзіне жуық мәндес сөздер: құнарлы, қуатты.
  • Теңеу сөздерді табу.
  • Өлең кімнің атынан баяндалған?
  • Неше шумақ, неше тармақ?
  • Негізгі ой қай жолдарда берілген? Мағынасын түсіндір.

X. Топтық тапсырмалар

Оқушылар тапсырмаларды топпен орындайды, сын тұрғысынан бағаланады және мадақталады.

I топ

Ана туралы шығарма немесе өлең жазу (буклеттермен жұмыс).

III топ

Сауалнамалық тапсырмалар орындау.

XI. Венн диаграммасы: Күн мен Ананы салыстыру

Күн

  1. 1.Өлі табиғат.
  2. 2.Жерді жылытады, шөп өсіреді, қарды ерітеді.
  3. 3.Жарық береді.

Ұқсастығы

  1. 1.Жылу береді.
  2. 2.Барша жұрт тағзым етеді.
  3. 3.Тіршіліктің бастауы.

Ана

  1. 1.Тірі табиғат.
  2. 2.Адамды өмірге әкеледі.
  3. 3.Баласын азамат етеді.

XII. Тәрбиелік талдау және өмірмен байланыстыру

Анаға ауыр тиетін жағдайлар

Ананы ренжітетін, қартайтатын қандай әрекеттер бар? Оған сенің көзқарасың қандай?

  • Нашақорлық
  • Маскүнемдік
  • Темекі тарту
  • Ұрлық жасау
  • Өтірік айту және өзге де теріс қылықтар

«Қазақстан–2030» бағдарламасымен байланыс

Н. Назарбаевтың «Қазақстан–2030» бағдарламасындағы міндеттердің бірі — салауатты өмір салтын қалыптастыру. Бұл оқуға, білім алуға, спортпен шұғылдануға үндеумен ұштасады.

XIII. Қорытынды

Сабақ мазмұны ана мейірімін «жылу» ұғымымен байланыстыра отырып, өлең арқылы адамгершілік құндылықтарды тереңдетуге бағытталды.

XIV. Бағалау және нәтиже

  • Оқушылар сабаққа толық қатысты.
  • «Ана — ардақты есім» тақырыбында буклеттер дайындап әкелді.
  • Өлең шығарып, шағын әңгіме құрастырды.