Қазақша рефераттар

Желтоқсан тағылымы

Желтоқсан тағылымы. Мұхтар Шаханов

Бұл мәтін — Мұхтар Шахановтың «Желтоқсан тағылымы» өлеңіне арналған сабақ жоспары. Мақсаты — өлеңді мәнерлеп оқып, Желтоқсан көтерілісінің тарихи және рухани маңызын оқушы санасында айқындау, елін сүюге тәрбиелеу.

Сабақтың мақсаты

  • Білімдік: өлеңді мәнерлеп оқу; ақынның негізгі ойын ашу; Желтоқсан көтерілісін Отан тарихындағы маңызды оқиға ретінде түсіндіру.
  • Дамытушылық: ойлауын, қиялын, тілін дамыту.
  • Тәрбиелік: отансүйгіштікке, елін-жерін қорғай білуге, қаһармандыққа тәрбиелеу.

Құрал-жабдық пен әдіс

Көрнекілік
Интерактивті тақта.
Әдіс
Сұрақ–жауап, әңгіме, СТО стратегиялары.

Негізгі идея

Тәуелсіздік — құр сөз емес, тарихи жады, азаматтық ұстаным, тіл мен дәстүрді ардақтау. Желтоқсан оқиғасы — елдіктің сын сағаты ретінде қарастырылады.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық дайындық:

Алдымыздан кезіккен
Көп танысты көреміз,
Бәріне де ізетпен
Біздер сәлем береміз.

2) Үй тапсырмасын қорытындылау

Баяндамалар тақырыптары:

  • Қайрат Рысқұлбеков
  • Ләззат Асанова
  • Сәбира Мұхамеджанова
  • Ербол Сыпатаев

Сұрақ:

Тәуелсіздік күні қазақ халқына оңай келді ме?

3) Ой қозғау

Көгінде күн нұрын төккен,
Жерінде гүл жұпар сепкен.
Неткен сұлу, неткен көркем,
Осы менің туған өлкем.

Талқылау:

Өлеңде не туралы айтылған?

Жауап: Отан туралы.

Жедел сұрақтар

  • Сенің Отаның: ?
  • Мемлекеттік тіл: ?
  • Киіз үйдің төбесі: ?
  • ҚР-ның рәміздері: ?
  • Қазақстанның елордасы: ?
  • Тұңғыш Президент: ?
  • ҚР-ның ақшасы: ?
  • Біз тұратын облыс: ?
  • ҚР-ның бірінші ғарышкері: ?
  • 16 желтоқсан: қандай мереке?

16 желтоқсан — Қазақстан тәуелсіздігін жариялаған күн. Тәуелсіз Қазақстан — бейбітшілік, келісім және жасампаздық жолы.

Бүгінгі тақырып: Мұхтар Шахановтың «Желтоқсан тағылымы» өлеңі.

4) Мағынаны тану

Жұмыс түрлері

  • Мұхтар Шаханов туралы әңгімелеу, суретін көрсету.
  • Өлеңді мәнерлеп оқу.
  • Талдау және пікір алмасу.

Топтық жұмыс

1-топ:

Өлеңді іштей оқу. Мазмұнын әңгімелеуге дайындалу.

2-топ:

Мазмұнын түсініп оқу. Түсініксіз сөздерді теріп жазу.

Дәптермен жұмыс: түсініксіз сөздер

Империя
Ірі мемлекет, үстемдік жүргізетін саяси құрылым.
Нарық
Тауар мен қызметтің бағасы қалыптасатын экономикалық орта.

Мұғалімнің үлгі сұрақтары

  1. Ақын Желтоқсан көтерілісін қалай жырлаған?
  2. Желтоқсан көтерілісі туралы не білесің?
  3. Өлеңнің соңғы төрт жолы саған қандай ой салды?

5) Ойтолғау

1-топ

«Тәуелсіз Қазақстан» тақырыбында эссе жазу.

2-топ

Өлең мазмұнын сурет арқылы бейнелеу.

Оқушы сөзі

Мен мақтанам қазақ болып келгеніме өмірге,
Ешқашанда өкінбеспін айтқанымда сөзімді.
Елім, жерім, дінім, тілім, салт-дәстүрім — бәрі бар,
Неге маған мақтанбасқа қазақ деген еліме?

Оқушы сөзі

Ресей емес, Қытай емес — қазақ деген жерім бар,
Ата-бабам қорғап қалған атамекен жерім бар.
Тілім де бар өз жұртымның «менікі» деп айтатын,
Менің елім Қазақстан атанады — біліп ал!

Қорытынды ой: бұл өлең бүгінгі заманмен үндес. Онда өз еліміз, тіліміз, дәстүріміз бар екені және бейбіт өмірдің қадірі туралы айтылады.

Келесі қадам ретінде қазақ халқының Абылай хан дәуірінен бастап тәуелсіздікке дейінгі күрес жолын сахналық көрініс арқылы көрсету ұсынылады.

6) Сахналық көрініс

Сахналық көрініс бес бөлімнен тұрады:

  1. I бөлім: Абылай заманы — батырлар заманы
  2. II бөлім: Қазақтың алып бәйтеректері
  3. III бөлім: Азапты соғыс
  4. IV бөлім: Желтоқсан желі — ызғарлы
  5. V бөлім: Тәуелсіздігім — тірегім

I бөлім: Абылай заманы — батырлар заманы

Кейіпкерлер

  • Жоңғар ханы
  • Қазыбек би

Диалог

Жоңғар ханы: Иә, қазақ, айтарыңды айт та жөніңе кет.

Қазыбек би: Біз қазақ — мал баққан елміз, ешкімге тиіспей жай жатқан елміз, найзамыздың ұшына үкі таққан елміз. Сен қалмақ та, біз қазақ — достасқалы келгенбіз. Достасуға көнбесең — шабысқалы келгенбіз.