Қазақстанның әлеуметтік саясатында білімді дамыту мәселесі ерекше орын алып отыр
Жұмыстық оқу бағдарламалары мен оқу жоспарларын әзірлеу барысында оқу орындары, мемлекеттік құрылымдар, жеке сектор және әріптестік қатынастардың ықпалдастығы ерекше маңызға ие. Қазақстан Республикасының Президенті «Болашақтың іргесін бірге қалаймыз» атты Жолдауында білім беру саласында жүзеге асып жатқан оң өзгерістерді атап өтіп, өмір бойы білім алу әрбір қазақстандықтың жеке кредосына айналуы қажеттігін және кәсіптік және техникалық білім мазмұнын толық жаңарту керектігін айқындаған болатын.
Бүгінгі өркениетті қоғамда жас ұрпаққа әлемдік стандарттарға сай білім беру мәселесі ғылыми-педагогикалық тәжірибеге сүйене отырып, ұлттық ерекшеліктерді ескерген жағдайда оқыту мен тәрбиелеуді жаңаша ұйымдастыруды талап етеді. Бұл бағыт Қазақстанның әлеуметтік саясатында білімді дамытуға берілген басымдықпен үндеседі.
Мемлекеттік саясаттың құқықтық негізі
Білім берудегі мемлекеттік саясаттың негізгі қағидаттары мен бағыттары Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңында айқындалған. Аталған заңның 4-бабында азаматтардың құқық кепілдіктері көрсетіліп, мемлекет білім беру жүйесін дамытуға және Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес білім алуға қажетті әлеуметтік-экономикалық жағдайлар жасауға міндетті екені бекітіледі.
Азаматтардың білім алуға құқығын қамтамасыз ету
- Тегін жалпы орта білім алуға кепілдік беріледі.
- Тегін кәсіптік бастауыш білім алуға мүмкіндік қамтамасыз етіледі.
- Мемлекеттік білім беру тапсырысы аясында конкурстық негізде тегін орта кәсіптік, жоғары кәсіптік және жоғары оқу орнынан кейінгі кәсіптік білім алу құқығы кепілдендіріледі.
Білімді дамыту бағдарламасының басымдықтары
Қазақстан Республикасында қабылданған бағдарламалардың ішінде білімді дамыту бағдарламасы ерекше орын алады. Оның түпкі мақсаты — қоғамның барлық санаттары үшін сапалы білімнің қолжетімділігін қамтамасыз ету және ұлттық білім беру жүйесін жаңғырту.
Қолжетімділік және басқару
- Сапалы білімнің қолжетімділігін кеңейту.
- Білім беруді басқаруды демократияландыру.
- Ұлттық білім беру жүйесінің құқықтық-нормативтік базасын жетілдіру.
Құндылықтар және тіл саясаты
- Қазақстандық патриотизмді, толеранттылықты және жоғары мәдениетті тәрбиелеу.
- Адам құқықтары мен еркіндіктеріне құрметті қалыптастыру.
- Мемлекеттік тілдің дамуын басымдық ретінде нығайту.
Мазмұнды жаңарту және стандарттар
- Отандық дәстүр, әлемдік тәжірибе және тұрақты даму қағидаттары негізінде мазмұн мен құрылымды жаңарту.
- 12 жылдық жалпы орта білімге кезең-кезеңімен көшу.
- Кәсіби білім мен кадр даярлау жүйесін халықаралық стандартты классификация критерийлеріне сәйкес қайта құру.
Сапа, инфрақұрылым және интеграция
- Экономиканың барлық салалары үшін білікті әрі бәсекеге қабілетті кадрлар даярлау сапасын арттыру.
- Әлемдік білім беру кеңістігімен ықпалдасу және білім сапасын бағалаудың ұлттық жүйесін қалыптастыру.
- Ортақ ақпараттық ортаны дамыту және оқу-әдістемелік, ғылыми қамтамасыз етуді жетілдіру.
- Материалдық-техникалық базаны нығайту, білім–ғылым–өндіріс интеграциясын күшейту.
Қосымша тетіктер
- Білім сапасын арттыру үшін экономика секторларының ресурстарын тарту механизмдерін құру.
- Педагогикалық қызметкерлердің әлеуметтік мәртебесін көтеру.
- Қаржылық және кадрлық қамтамасыз етуді жетілдіру, білім менеджерлерін даярлау.
- Көп деңгейлі үздіксіз білім беру жүйесінде мемлекеттік, қоғамдық және жеке мүдделер теңгерімін қамтамасыз ету.