Қазақша рефераттар

Жағымды сөздер

Сергіту сәтінде оқушылардың көңіл-күйі мен есте сақтауын дамытуға арналған психологиялық тренингтер

Төмендегі жаттығулар сергіту сәтін жандандырып, балалардың эмоциялық жай-күйін тұрақтандыруға, бір-бірімен қарым-қатынасты жақсартуға және зейін мен есте сақтауды қолдауға көмектеседі. Жаттығулардың көбі шеңбер түрінде орындалады және арнайы құрал-жабдықты көп қажет етпейді.

Формат

Шеңбер, жұптық және топтық ойындар

Негізгі әсері

Көңіл-күй, зейін, есте сақтау, ұжымдық үйлесім

Ескерту

Жаттығулар қауіпсіз, жұмсақ қарқынмен орындалсын

1) «Жунглидағы жаңбыр»

Топтық сергіту: қиялды қосып, бір-біріне мұқият болуды және ырғақты сезінуді дамытады.

Шеңбер

Нұсқау

  1. Барлығы бір-біріңіздің соңыңыздан шеңбер жасап тұрыңыздар. «Жунглиде жүрміз» деп елестетіңіздер: күн жарқырап, ауа ыстық әрі қапырық.
  2. Самал жел соқты — алдыңыздағы адамның арқасына жеңіл, жұмсақ қимылдар жасаңыз.
  3. Жел күшейді — арқаны сәл қаттырақ басыңыз.
  4. Қатты дауыл тұрды — қимыл қарқынын күшейтіп, шеңбер бойымен ырғақты сақтаңыз.
  5. Ұсақ жаңбыр сіркіреді — саусақтарыңызбен жеңіл «тырсылдатып» басыңыз.
  6. Кенет нөсер құйды — алақаныңызбен жоғарыдан төмен қарай жұмсақ сипау қимылын жасаңыз.
  7. Бұршақ жауды — арқаны жеңілдеу, бірақ анық «тоқылдатып» соғыңыз.
  8. Тағы да нөсер жауды → ұсақ жаңбыр сіркіреді → дауыл соқты → жел соқты → жел біртіндеп басылды.

2) «Жағымды сөздер»

Өз-өзіңді ашуға, өзін-өзі тануға және топ ішіндегі жылы атмосфераны нығайтуға көмектеседі.

Доп қажет

Мақсаты

  • Өзін-өзі ашу және өзін-өзі тануды тереңдету.
  • Өзіңнің және айналаңдағы адамдардың психологиялық ерекшелігін байқау, талдау дағдысын дамыту.

Өту тәртібі

  1. Қатысушылар шеңбер бойымен отырады.
  2. Жүргізуші жағымды сөз айтып, допты кез келген қатысушыға лақтырады.
  3. Допты алған ойыншы шеңберден бір адамды таңдап, оған жағымды сөз айтады да, допты соған береді.
  4. Ойын осылай жалғасады. Жағымды сөз қысқа, бір сөзден де тұра алады.

3) «Сәлемдесу ойыны»

Қимылды тез үйлестіруге, қысылуды азайтуға және көңіл көтеруге арналған динамикалық сергіту.

Нұсқау

Белгі берілгенде, жүргізуші қалай амандасу керегін айтады. Сіздер бір-бірлеріңізбен тез-тез амандасасыздар. Әр адаммен әртүрлі амандасуға тырысыңыздар.

  • көзбен
  • қолмен
  • иықпен
  • құлақпен
  • тіземен
  • иекпен
  • өкшемен
  • арқамен

4) «Кім нені жақсы көреді?»

Топты белсендіреді, ұқсастықтарды табуға және өзің туралы айтуға жеңіл мүмкіндік береді.

Өту тәртібі

  1. Барлығы орындықтарға отырады.
  2. Жүргізуші сұрақ қояды: «Кім ... жақсы көреді?». Сол сипатқа сай келетіндер орындарынан тұрады.

Сұрақтарға мысал

  • Кім балмұздақты жақсы көреді?
  • Кім өзін батырмын деп есептейді?
  • Кім сары түсті жақсы көреді?
  • Кім көп тамақ жегенді жақсы көреді?
  • Кім айнаға қарағанды жақсы көреді?

5) «Сөзден сөзді ізде»

Сөздік қорды, зейінді және жылдам ойлауды жаттықтырады.

Ереже

Бір сөз беріледі. Сол сөздің әріптерінен басқа сөздер құрастыру керек. Кім көп сөз құрастырса — сол жеңімпаз.

Мысал

«Трансформатор» сөзінен: форма, қорған, мотор, тал және т.б.

6) «Сантики, Фантики, Лимпопо»

Байқағыштықты, зейінді және топтық үйлесімділікті дамытатын ойын.

Рөлдер

Өту тәртібі

  1. Барлығы шеңбер бойымен тұрады. Бір бала таңдалып, бөлменің сыртына шығады.
  2. Шеңбердегі балалардың ішінен біреуі «жүргізуші» болып сайланады. Ол қимылдарды көрсетіп тұрады.
  3. Барлық ойыншы жүргізуші көрсеткен қимылдарды қайталайды. Қайталағанда жүргізушіге тесіле қарамай, білдіртпей жасау керек.
  4. Ойын басталарда шеңбердегі балалар шапалақтап: «Сантики, Фантики, Лимпопо» деп айтады.
  5. Сыртта тұрған бала ішке кіріп, шеңбердің ортасына тұрады да, кім жүргізуші екенін табуға тырысады.
  6. Егер тапса, жүргізуші бөлме сыртына шығады да, ойын сол тәртіппен жалғасады.

7) «Қолдағы хат»

Сезіну арқылы тану қабілетін, зейін мен есте сақтауды дамытатын жұптық жаттығу.

Өту тәртібі

  1. Әркім өзіне жұп таңдайды да, қарама-қарсы тұрады.
  2. Бойы ұзындау бала көзін жұмады. Егер бойлары бірдей болса, жасы үлкені (туған күні 1–2 ай ертерек) көзін жұмады.
  3. Көзі жұмулы бала қолын алға созып, алақанын ашып ұстайды.
  4. Көзі ашық бала оның алақанына баспа әріптермен «хат» жазады (әр әріпті бөлек жазады).
  5. Көзі жұмулы ойыншы жазылған әріпті (немесе сөзді) табуға тырысып, дауыстап айтады.
  6. Келесі әріпті жазбас бұрын, алдыңғы әріпті қолдың бетінен «өшіріп» (жеңіл сипап) тастаңыз.

8) «Көңіл-күй неге ұқсас?»

Эмоцияны сөзбен жеткізуге, өзін түсінуге және сыныптағы жалпы ахуалды байқауға көмектеседі.

Нұсқау

Ойыншылар бүгінгі көңіл-күйлерінің неге ұқсайтынын айтады: жыл мезгіліне, ауа райына немесе табиғат құбылысына теңейді.

Үлгі сөйлем

«Менің қазіргі көңіл-күйім көгілдір аспандағы жылы, жұмсақ күн сәулесіне ұқсайды. Ал сенің ше?»

Жаттығу шеңбер бойымен жалғасады. Соңында жауаптарды қорытындылап, сыныптың жалпы көңіл-күйін сипаттаңыз: көңілді, сабырлы, мұңды, ашулы және т.б.

Бақылауға болатын белгі

Егер жауаптарда «суық», «жаңбыр», «түнерген аспан», «жаман ауа райы» сияқты бейнелер жиі кездессе, бұл қобалжу немесе агрессия белгілерін көрсетуі мүмкін. Ондайда тыныс алу жаттығуын қосып, қарқынды бәсеңдеткен дұрыс.

Қорытынды

Бұл тренингтерді сабақтың басында, ортасында немесе ұзақ отырыстан кейінгі сергіту ретінде қолдануға болады. Ең маңыздысы — қауіпсіз орта, бір-біріне құрмет және ойынның жағымды қарқыны.