Ақша қар өлеңді жаттау
Ана тілі (2-сынып)
Сабақтың тақырыбы: З. Шүкіров — «Ақша қар»
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Мақсаты
Өлеңнің негізгі идеясын ашу, қыс мезгілінің ерекшеліктерімен танысу.
Міндеттері
- Өлеңді мәнерлеп, жатқа оқуға төселдіру; қыс мезгілінің ерекшелігін әңгімелеу.
- Көркем сөйлеуін дамыту, ойын жүйелі жеткізу дағдыларын жетілдіру; сөздік қорын кеңейту.
- Табиғатты қорғауға, аялауға, сүюге тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі және үй тапсырмасын тексеру
- Сұрақтар: М. Жұмабаев кім?
- «Балапан қанат қақты...» мәтінін өз бетімен аяқтау (3–4 оқушы оқиды, қалған шығармашылық жұмыстар жиналады).
- Әңгімелесу: жылдың қай мезгілі жайлы шығармалармен танысып жатырмыз? Қыс айларын атаңдар. Қазір қай ай? Бұл айда қандай мереке болады? Тәуелсіздік алғанымызға неше жыл болды? «Тәуелсіздік» ұғымын қалай түсінеміз?
- Бүгінгі тақырыптың да қыс мезгілімен байланысты екені хабарланады.
II. Қызығушылықты ояту
Жаңылтпаштарды оқу арқылы қардың түрлерін ажырату.
Бұл қар — сұр қар.
Сұр қар — кір қар.
Үстінде ойнама,
Үстіңді былғар.
Қырбық қар құрғақ па,
Құрғақ қар құрғақ па?
Қырбық қар да құрғақ,
Құрғақ қар да құрғақ.
Қорытынды: жаңылтпаштардан қардың әртүрлі түрлері бар екенін байқаймыз (сұр, кір, қырбық және т.б.). Жауаптар тақтаға жазылады.
Сергіту сәті өткізіледі.
III. Мағынаны тану
Бүгінгі сабақта қар туралы, оның түрлері туралы айтамыз. Ендеше жаңа сабағымыз да осы тақырыппен тікелей байланысты.
Автор туралы
Шүкіров Зейнолла (1927–1979) — Қызылорда облысы, Арал ауданы, Бөген кеңесінде туған. Бастауыш білім алғаннан кейін ауыр науқасқа ұшыраған. Төсек тартып жатса да, мүгедектікке ерлікпен, төзімділікпен төтеп беріп, өздігінен білім алған. Бар өмірін жазушылыққа арнап, өмірінің соңына дейін қаламын қолынан түсірмей, ондаған кітап ұсынған.
Өлеңмен жұмыс
- Өлеңді мұғалім мәнерлеп оқиды.
- Оқушылар өлеңді іштей оқиды.
- Түсініксіз сөздерді түртіп алып, мағынасы түсіндіріледі.
- 3–4 оқушы дауыстап, мәнерлеп оқиды.
Талдау сұрағы
Ақын «ақша қарды» неге теңейді? Өлеңнен тауып көрейік.
Тақтаға жазу, топтастыру әдісі қолданылады.
IV. Ой қозғау және шығармашылық жұмыс
1-қатар: «Жазушылар» тобы
Сурет бойынша әңгіме құрастыру және жазу.
2-қатар: «Суретшілер» тобы
Қыс көрінісіне байланысты сурет салу.
3-қатар: «Сілтеме табушы» тобы
Қыс туралы мақал-мәтелдер жазу.
Орындалған жұмыстар оқылады, топтар өз тапсырмасын қорғайды.
Ұйқас бойынша өлең құрастыру
Аппақ ______ қар жауар,
____________ қуанар.
Аққала соғып, жарысып,
______ ______ балалар.
«Автор орындығы»
Қыс мезгілі туралы әңгімелеу: жағымды және жағымсыз жақтарын атап айту.
Жағымды жақтары
Таза ауа, ойын-сауық, қардың әсемдігі, табиғаттың тынығуы.
Жағымсыз жақтары
Аяз, тайғақ, жол қиындығы, суық тию қаупі.
Кері байланыс кестесі
Нені білдім?
Қардың түрлері мен «ақша қар» бейнесінің көркем теңеулерін.
Не үйрендім?
Мәнерлеп оқу, ойды жүйелеу, топта жұмыс істеу дағдыларын.
Нені білгім келеді?
Қыс туралы басқа өлеңдердегі көркемдік тәсілдерді салыстырып көру.
V. Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
«Ақша қар» өлеңін жаттау.
Бағалау
Оқушылардың мәнерлеп оқуы, сұрақтарға жауап беруі, топтық жұмыстағы белсенділігі бойынша бағаланады.