Тарих патшалығы
Сабақтың мазмұны
Бұл сабақ «Бастапқы химиялық ұғымдар» тарауын қайталауға арналған. Оқушылардың химия пәніндегі алғашқы негізгі түсініктерді қаншалықты меңгергені ойын элементтері арқылы анықталып, химияның басқа пәндермен өзара байланысы айқындалады.
Сабақтың тақырыбы
Бастапқы химиялық ұғымдар тарауын қайталау
Сабақтың түрі
Дәстүрлі емес сабақ: саяхат сабағы
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушылардың химия пәнінің бастапқы ұғымдарын меңгеру деңгейін ойын элементтері арқылы тексеру; химияның басқа пәндермен байланысын көрсету.
Дамытушылық
Әр оқушының жеке тұлға ретінде белсенділігін дамыту; танымдық ойлау мен қиялдау қабілетін арттыру; өздігінен ізденуге ынталандыру.
Тәрбиелік
Еңбексүйгіштікке, адамгершілікке және өз ісіне жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеу.
Әдістер мен технологиялар
- Деңгейлеп оқыту
- Ұжымдық және жекелей оқыту
- Сұрақ-жауап
- Ойын түрлері
- Тест тапсырмалары
Пәнаралық байланыс
Көрнекіліктер
- Хат
- Кілті жоқ құпия сандық
- Ғажайып карта
- Кеспе қағаздар
- Тест парақтары
- Д. И. Менделеевтің периодтық жүйесі
- Мультимедиялық проектор
Жоспар
- 1 Ұйымдастыру кезеңі
- 2 Саяхат барысы
- 3 Қорытындылау
- 4 Бағалау
- 5 Үй тапсырмасы
Ұйымдастыру кезеңі
Мұғалім оқушылармен амандасып, қатысымды тексергеннен кейін сыныпқа құлыпты құпия сандық, хат және қасына қойылған ғажайып карта әкелінеді. Картада сандықтың кілті қайда жасырылғаны белгіленген.
Кілтке жету үшін оқушылар «Химия патшалығына» саяхат жасайды. Жол бойында оларды бес патшалық қарсы алып, әрқайсысы өз сынағын ұсынады. Сынақтан сүрінбей өткен оқушыларға келесі патшалықтың шекарасынан өтуге рұқсат беріледі.
Саяхат логикасы
Әр патшалық — белгілі бір пән. Оқушылар тапсырма орындаған сайын «химондар» жинап, өз нәтижесін кезең-кезеңімен бекітеді.
Негізгі шарт
Тек барлық сынақтан өткеннен кейін ғана Химия патшалығы құпия сандықтың кілтін береді.
Саяхат барысы
1) Тарих патшалығы
Проектордағы мәтін негізінде тарих пен химияның байланысы түсіндіріледі. Одан кейін мәтін бойынша тест тапсырмасы орындалады.
Саяхаттағы бағалау үшін оқушыларға «химондар» ұсынылады. Тапсырманы сәтті орындағандар келесі патшалыққа жолдама алады.
2) География патшалығы
Тапсырма 1
Сөздерді ретімен орналастырып, анықтаманы толықтыр: «Химиялық элемент дегеніміз — белгілі атомдардың түрі».
Тапсырма 2
«Иә» немесе «Жоқ» форматында жауап беріп, тұжырымдардың дұрыстығын тексер.
Белсенді жұмыс жасаған оқушылар химондармен бағаланып, келесі патшалыққа өтеді.
3) Биология патшалығы
Бұл бөлімде оқушылар деңгейлік тапсырмалар арқылы сыналады.
1-тапсырма
Берілген формулалар бойынша коэффициент пен индексті ажыратып жаз.
2-тапсырма
Биологиямен байланысты сұрақтарға жауап бер: тыныс алу процесі, адам ағзасында кездесетін маңызды химиялық элементтер.
3-тапсырма
Реакция теңдеулерін аяқтап, реакцияның типін анықта:
- H2O → …
- Al + O2 → …
- Fe + CuCl2 → …
Тапсырмаларды мүдірмей орындаған оқушылар бағаланып, келесі патшалыққа өтеді.
4) Әдебиет патшалығы
Күрделі есептер мен тапсырмалардан кейін оқушыларға сергіту қажет. Әдебиет патшалығы химиямен байланысты жеңіл әрі қызықты тапсырмалар арқылы көңіл сергітеді.
Мақал-мәтел
«Өз елім — алтын бесігім».
Жұмбақ
«Бірінші буыным көп емес, екінші буыным тілсіз жау.» (аз + от)
Әр дұрыс жауап үшін бір химон беріледі. Ән айтып, мақал-мәтел айтып, жұмбақ шешкен оқушылар келесі сынаққа сергек күйде өтеді.
5) Физика патшалығы
Бұл патшалық оқушыларды деңгейге бөліп, әр топқа ойын форматындағы тапсырмалар ұсынады.
I. «Кім зерек?»
Берілген заттарды дұрыс анықтаған жағдайда химиялық элементтің атауы шығады.
II. «Кім көп біледі?»
Жылдам сұрақтарға жедел жауап беру.
III. «Кім жүйрік?»
Жылдамдыққа есеп шығару.
Физика патшалығының сынағынан өткен соң, алда — шешуші кезең: Химия патшалығы.
6) Химия патшалығы
Мультимедиялық проектор арқылы «Таза заттар және қоспалар» тақырыбында тәжірибе көрсетіліп, нәтижесіне байланысты талдау сұрақтары қойылады.
Барлық патшалықтардың сынағынан өтіп, сұрақтарға толық жауап берілген соң құпия сандықтың кілті табылып, сандық ашылады.
Қорытынды сәт
Мұғалім сандықты ашқанда, ішінен 8-сынып оқулығы және тәттілер шығады. Тәттілер оқушыларға және келген қонақтарға үлестіріледі.
Қорытындылау
Бұл саяхаттың түйіні — химия бізге алтынға толы сандық емес, ақылды шыңдайтын білім қалдырады. Ендеше, үлкендердің үмітін ақтап, енді ғана бастаған химия пәнін жоғары ынтамен және белсенділікпен жалғастырайық. Сонда өміріміз де қолымыздағы тәттілер секілді тәтті боларына сенім мол.
Бағалау
Оқушылар саяхат бойы жинаған химондарын санайды. Үштен көп химон жинағандар нәтижесіне сай бағаланады.
Үй тапсырмасы
Өтілген тарауды қайталау.
Қорытынды ой
Қазіргі ғылым мен техниканың қарыштап дамыған кезеңінде оқытудың жаңа технологиялық әдістерін тиімді пайдалану оқушылардың білім деңгейін заман талабына сай арттырады және оқу үдерісін қызықты, нәтижелі етеді.