Қазақша рефераттар

Оқушылардың сабаққа қатысынбағалау

Сабақтың тақырыбы

Композиция — өрнектерді құрудың композициялық негізі.

Сабақ түрі

Аралас сабақ.

Әдіс-тәсілдер

Түсіндіру, әңгімелеу, сұрақ-жауап.

Сабақтың форматы

Теория + сарамандық жұмыс (қағаздан ою-өрнек қию).

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Оқушыларға композиция және перспектива туралы кеңірек түсінік беру.
  • Сурет салуда тұтас құрастыру қабілетін дамыту.

Дамытушылық

  • Халқымыздың бейнелеу өнері шеберлері және олардың еңбектерімен таныстыру.
  • Сурет салу арқылы қолды жаттықтырып, шеберлікті ұштау.

Тәрбиелік

  • Оқушыларды безендіру жұмыстарының мазмұнымен таныстыру.
  • Ою-өрнек арқылы композиция құруға қызығушылығын арттыру.

Құрал-жабдықтар және көрнекіліктер

Негізгі материалдар

  • Сурет салуға арналған альбом.
  • Түрлі-түсті қарындаштар.
  • Түрлі-түсті қағаздар, қайшы, желім.

Көрнекі құралдар

  • Суретшілердің шығармалары (репродукциялар).
  • Интерактивті тақтаға арналған алдын ала дайындалған үлгі кестелер.
  • Зат пішінін тұтас көруге арналған үлгі суреттер мен бейнематериал.

Негізгі ұғымдар

Тұтас көру

Тұтас көру — бейнелейтін денеге бір қырынан қарап отырып, көрінбейтін бөлігін де ойша толық елестете білу. Композициялық жұмыста заттың өзіне қарап мүмкіндігінше көп жұмыс жасау маңызды.

Композиция

Композиция — суреттегі барлық бөліктерді өзара байланыстырып, орынды әрі үйлесімді құрастыру. Кез келген сурет салу жұмысы композициядан басталады.

Графика мен кескіндемедегі жүйелі дағдылар

Графикалық және кескіндемелік сурет салуда сызық, пішін құру, құрылымдылық, тепе-теңдік, пропорция, көлем, жарық пен көлеңке, көңіл күй мен орта байланысын беру жүйелі түрде дамытылады. Бұл үдерісте композициялық әрекет ерекше рөл атқарады.

Сызық Пропорция Тепе-теңдік Жарық–көлеңке Көлем

Сабақтың барысы

  1. 1) Ұйымдастыру

    Сабаққа дайындық

    Сыныптың дайындығын тексеру, құралдарды реттеу, сабақтың мақсатын нақтылау.

  2. 2) Өткенді қайталау және шолу

    Сұрақ-жауап

    Алдыңғы тақырыптар бойынша қысқа қайталау жасап, негізгі ұғымдарды еске түсіру.

  3. 3) Жаңа тақырыпты түсіндіру

    Түсіндіру

    Композицияның мәні, тұтас көру, симметрия мен асимметрияның рөлі, түстік және реңдік қатынастардың маңызы түсіндіріледі.

  4. 4) Сарамандық жұмыс

    Қию және жапсыру

    Интерактивті тақтадан алдын ала дайындалған бейнематериал арқылы ою-өрнекті қиюдың үлгісі көрсетіледі.

    • Түрлі-түсті қағазды бүктеу.
    • «Қошқармүйіз» өрнегінің жарты бөлігінің эскизін сызып, қиып шығу.
    • Алынған оюды ақ қағаз бетіне жапсыру.
    • «Қосалқа», «қошқармүйіз», «ботамойын», «сынықмүйіз» өрнектерінің бірнеше түрін қиып жаттығу.

  5. 5) Бекіту

    Нақтылау

    Өтілген тақырып бойынша алған білім, білік, дағдыларды нақтылау: композициялық шешім, симметрия/асимметрия, түстік және реңдік қатынастар.

  6. 6) Қорытынды және үй тапсырмасы

    Бағалау

    Оқушылардың сабаққа қатысуы мен жұмыс сапасы бағаланады.

    Үй тапсырмасы

    Бір-біріне ұқсас ою-өрнектер негізінде шығармашылық жұмыс орындау (композиция құрастыру, бірнеше нұсқа ұсыну).

Ою-өрнек және заманауи қолданылуы

Терең тамыр және символика

Ою-өрнек өнерінің тамыры тереңде жатыр. Бүгінде символикалық өрнектер қарқынды дамып, әртүрлі визуалды жүйелерде кең қолданылады: фирмалық белгілер, эмблемалар, цифрлар мен әріптерге негізделген ақпараттық таңбалар және т.б.

Өрнек топтары

  • Геометриялық өрнектер — өрнектің алғашқы негізін құраған, көркемдік ырғаққа сүйенетін топ.
  • Өсімдік өрнектері — қазіргі күнге дейін ең кең тараған түрлердің бірі.

Композициялық шешімнің тіректері

Композициялық шешімде симметрия мен асимметрия маңызды рөл атқарады. Сонымен қатар композицияның әсерлі шығуына түстік және реңдік қатынастар тікелей ықпал етеді.