Қазақша рефераттар

Бала бағу

Мектептен түлеп ұшқалы отырған түлектердің көкейінде бір сұрақ жиі тұрады: «Қандай мамандық таңдаймын?» немесе «Таңдаған мамандығыма қалай қол жеткіземін?». Осындай кезеңде бағыт-бағдар беру, ойды жүйелеу және әртүрлі көзқарасты тыңдау — аса маңызды.

Кештің мақсаты

  • Мамандық таңдау кезеңіндегі оқушыларға бағыт-бағдар беріп, таңдау мүмкіндіктерін айқындауға көмектесу.

  • Оқушыларды өз пікірін еркін айтуға, өзгенің көзқарасын сыйлауға, жүйелі ойлауға баулу.

  • Қоғамға қатысты азаматтық позицияны қалыптастырып, отансүйгіштікке тәрбиелеу.

Кіріспе ой

Мамандық таңдау — бір ғана пәнді ұнатумен немесе кездейсоқ шешіммен бітетін мәселе емес. Бұл кезеңде ұстаздың тәжірибесі, ата-ананың қолдауы және әр түрлі сала мамандарының өмірлік мысалы оқушының ой көкжиегін кеңейтеді.

Сондықтан мұндай пікірлесу кеші — тыңдау, сұрақ қою, салыстыру, өзіңді тану үшін берілген мүмкіндік.

Кешті ашу сөзі

Жүргізуші: «Талмасын қанат, сөнбесін үміт, армандар алға жалғансын. Соқса да дауыл, өрт болып өмір, қанаттар балғын талмасын». Құрметті қонақтар, «Арман керек адамға…» атты пікірлесу кешімізді бастауға рұқсат етіңіздер!

Қонақтарды таныстыру

Ұстаздар қауымы

«Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға» — ұстаздар атынан Ілиясов Болат ағайды ортаға шақырамыз.

Ата-аналар өкілі

«Баланың бас ұстазы — ата-анасы» — ата-аналар атынан Жолжанова Жаңыл апайды қошеметтеп шақырамыз.

Түлектер және сала мамандары

«Бала — біздің болашағымыз». Мектеп бітіруші түлектерімізге қош келдіңіздер! Сондай-ақ әр түрлі мамандық иелеріне де алғыс айтамыз — пікір алмасуға келіп отырсыздар.

Өлеңмен өрілген ой: мамандық таңдаудың мәні

Кеш мазмұнын аша түсетін А. Бақтыгерееваның «Мамандық таңдау» өлеңінен үзінді тыңдалады:

Алға тарт деп жас жүрек бұлқынады.

Балалықпен қоштасар күн туады.

Онжылдықтан шыққандар оқу іздеп,

Юрфакқа түсуге ұмтылады.

Не демекпіз шөліркеп дала жатса,

Не болмақшы теңіз, құм араласса?

Жұмыс іздеп уақытша келгендермен

Кешіп жатыр өз күнін балабақша.

Бала бағу. Оны ешкім жаратпады,

Заң маманы болуды қалап бәрі.

Ақиқатқа құштар ма мына ұрпақ,

Армандап жүр кімдерді жауаптауды?..

Негізгі ой: қабілет пен сұраныс тоғысқанда

Әр адам өз қабілеті мен икеміне сай мамандық таңдауы тиіс. Бүгінгі күні қарқынды дамып келе жатқан нарықтық экономика жағдайында білікті кадр даярлау мәселесі өзекті. Әсіресе ауыл шаруашылығын дамыту үшін де сан алуан маман қажет.

«Мамандықтың жаманы жоқ. Бірақ кез келгеніне икемділік қажет. Бұл — жай күнкөріс, тамақ асыраудың ғана жолы емес, үлкен өнерді, зор шеберлікті қажет ететін нәрсе».

Ж. Аймауытов

Әр түлектің асқар арманы, алға қойған мақсаты бар. «Мен кім болам?» деген сұраққа жауап іздеу — өзіңді тануға бастайтын жол.

Мамандық таңдауда жиі кездесетін қателіктер

  • Бірден аса жоғары біліктілікті талап ететін мамандықты таңдап, дайындық пен жолдың ұзақтығын елемеу.

  • Достардан қалмау үшін немесе орта ықпалымен шешім қабылдау.

  • Мектептегі сүйікті пән мен мамандықтың сәйкестігін үстірт бағалау.

  • Өз қабілетін, қызығушылығын және жеке қасиеттерін нақты анықтай алмау.

Пікірлесу: сөз кезегі кімде?

Мамандық таңдауға әсер ететін фактор көп. Сондықтан кештің негізгі форматы — ашық пікірлесу: әркім өз ойын білдіріп, сұрақ қойып, ой толғайды. Залда тәжірибелі мамандар отыр; олар да өз кәсібі туралы сөз қозғайды. Алдымен — түлектердің өз таңдауы мен ойы тыңдалады.

Ұстазға сұрақ

Абайдың «Ұстазсыз шәкірт — тұл, шәкіртсіз ұстаз — тұл» деген сөзі ұстаздың орны айрықша екенін аңғартады. Ұстаз шәкіртке білім ғана емес, бағыт та береді.

Сұрақ: Мамандық таңдауда оқушы ең алдымен нені ескеруі керек? Қабілет, сұраныс, немесе арманның қайсысы басым болуы тиіс?

Бітіруші түлектер, ағайға қояр сұрақтарыңыз болса — сөз кезегі өздеріңізде.

Дәрігерге сұрақ

Ақындар жырлағандай, ақ халатты абзал жандар — адам жанының арашасы. Бүгінгі кештің қонағы — дәрігер Шолпан апай.

Сұрақ: Дәрігерлік — күрделі мамандық. Осы жолды таңдауыңызға не себеп болды?

Түлектер, қояр сұрақтарыңыз болса — мархабат.

Ата-ана сөзі

Ата-ананың арманы — баласының өмірден өз орнын тауып, қызығын көруі. «Жақсы бала — сүйік, жаман бала — күйік» деген сөздің астарында үлкен жауапкершілік бар.

Сұрақ: Мамандық таңдау жөнінде балаңызға қандай ой салдыңыз?

Сұрақ: Балаңыздың таңдаған мамандығына көңіліңіз тола ма?

Апайға қояр сұрақтарыңыз болса — сұрақ қоюға болады.

Сала мамандарының тәжірибесі

Келесі сөз кезегі — кешімізге арнайы келген маман иелеріне беріледі. Әр маман өз кәсібінің қыр-сырымен бөлісіп, тәжірибесінен мысал келтіреді. Оқушылар өздерін қызықтырған сұрақтарын қоя алады.

Қонақтарға бітіруші түлектер атынан алғыс білдіру үшін ортаға Жәнібекова Тұрсынды шақырамыз.

Естелік тапсырма

Құрметті апай-ағайлар, 11-сынып түлектеріне айтар тілегіңізді қағаз бетіне түсіріп, естелік ретінде ұсынсаңыздар.

Қорытынды ой

Кеше ғана сәби болған түлектер бүгін үлкен өмірге қадам басқалы отыр. Ертең сіздер ұстаздармен, ата-аналармен, дәрігерлермен иықтасып, қоғамның дамуына үлес қосатын азамат боласыздар. Бүгінгі кеш — әр жүректе қалатын тағылым.

Сенбе жұртқа тұрса да қанша мақтап,
Әуре етеді ішіне қулық сақтап.
Өзіңе сен, өзіңді алып шығар —
Еңбегің мен ақылың екі жақтап.