Мозаика бейнелеу өнерінің қай түріне жататынын ажырату
Сабақ тақырыбы
«PAINT» графикалық редакторында мозаика салу: «Теңіз түбінде».
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: оқушылардың мозаика (әшекей) және смальта ұғымдарын меңгеруін қамтамасыз ету; мозаиканың даму тарихы мен оны жасауға қолданылған материалдар туралы түсінік қалыптастыру; графикалық редактор мүмкіндіктерін пайдаланып, мозаика құрастыру техникасын түсінуге жағдай жасау.
- Дамытушылық: шығармашылық қиялды дамыту; пәнге қызығушылықты арттыру; ой-өрісті дамыту (салыстыру, қорыту, дәлелдеу).
- Тәрбиелік: еңбек мәдениеті мен эстетикалық талғамды қалыптастыру; сыныптастардың жұмысы мен пікірін құрметтеуге тәрбиелеу.
Сабақ ресурстары
Материалдық-техникалық база
- Компьютер
- Интерактивті тақта
- Информатика кабинеті
Дидактикалық қамтамасыз ету
- Суреттер
- Жұмыс үлгісі
- Мраморлар коллекциясы
Оқыту әдістері және формалары
Әдістер
- Проблемалық
- Түсіндірме-иллюстративті
- Жартылай-іздену
Ұйымдастыру формалары
- Фронтальды
- Жекелей
Сөздік жұмыс
Сабақтың түрі
Құрастырма, кіріктірілген.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Амандасу
- Сабаққа дайындықты тексеру
- Сабақтың тақырыбы мен күнін жазу
2) Актуалдандыру (алдыңғы білімді еске түсіру)
Сұрақ: «Мозаика» сөзінен нені түсінеміз?
Жауап: мозаика — әртүрлі шыны мен тастардан құрастырылып, бір-біріне жапсыру арқылы жасалатын көркем бейне.
Бейнелеу өнері тұрғысынан «мозаика» ұғымын ашу
- Бейнелеу өнерінің негізгі түрлерін еске түсіру: живопись, графика, архитектура, скульптура, сәндік-қолданбалы өнер.
- Тақтадағы суреттердің қай түрге жататынын анықтау.
- Мозаиканың қай түрге жататынын дәлелдеу: неліктен?
- Қаладағы мозаиканы қай жерлерден көруге болатынын айту; өлшемі мен орналасуы туралы қорытынды жасау.
3) Жаңа тақырыпты түсіндіру
Анықтама
Мозаика — әртүрлі ұсақ тастар мен шынылардан құралатын монументальды кескіндеменің ерекше түрі. (Дәптерге жазу.)
Даму тарихы (қысқаша)
- Мозаика бірнеше мың жыл бұрын пайда болды; алғашқы үлгілер саз бен тастан жасалды.
- Гректер мен римдіктер мозаиканы еден интерьерінде кең қолданды; храм қабырғалары мен төбелері де мозаикамен безендірілді.
- Осы қажеттіліктен жылтыр емес жасанды шыны — смальта пайда болды.
- XVI ғасырда Италияда мрамор қазбаларының көптігіне байланысты флоренциялық мозаика дамыды; шеберлер мрамордың әр бөлігі әртүрлі рең беретінін байқады.
- Ресейде смальталық мозаиканы М. В. Ломоносов жандандырды: оның палитрасында 112 түс және 1000-ға жуық рең болды.
- Оқушыларының көмегімен жасалған ең үлкен жұмыстарының бірі — «Полтавская битва».
4) Материалды бекіту
Дәптер жұмысы
Мозаика жасауға қолданылатын негізгі материалдарды жазу.
Тексеру сұрақтары
- Смальта дегеніміз не? (анықтама беру)
- Смальталық мозаиканы Ресейде кім жандандырды?
5) Практикалық жұмыс
Тақырыбы: «Теңіз түбінде»
Орындалу ретімен таныстыру (слайд арқылы).
- Жиек салу (тіктөртбұрыш).
- Балықтың бейнесін салу (біреуін салып, қалғандарын көшіру).
- Теңіз түбінің элементтерін толықтыру.
- Суретті бөліктерге бөлу (мозаика әсерін жасау).
- Түстерді таңдау және бояу.
«PAINT» бағдарламасында қолданылатын құралдар
Негізгі командалар
- «Правка» → «Копировать»
- «Правка» → «Вставить»
- «Рисунок» → «Отразить/Повернуть»
Өзіндік бекіту
Оқушылар дәптерге мозаикалық сурет салу ретін өз бетімен қысқаша жазады: қоршау → балықты бейнелеу → теңіз түбін толықтыру → бөліктерге бөлу → түстерді таңдау.
6) Түзету және талқылау
- Қателерді түзету.
- Басқа оқушылардың жұмысы туралы пікір айту, жұмысты бағалау мәдениетін сақтау.
- Мозаика салуда кездесетін қиындықтарды талқылау.
- Инструктаж және көзге арналған жаттығу.
7) Қорытынды
Рефлексия сұрақтары
- Бүгін жаңадан не білдің?
- Неліктен жұмысты алдымен компьютерде, кейін нақты материалмен орындау ыңғайлы?
Сабақты аяқтау
- Оқушылар жұмыстары бойынша қысқаша есеп беру.
- Жұмыстарды қарап шығу және бағалау.
- Келесі сабақтың тақырыбын хабарлау.