Қазақша рефераттар

Тоғыспалы ықпал

Қысқа мерзімді сабақ жоспары: «Дыбыс үндестігі»

Сілтеме және ресурстар

  • Пән: Қазақ тілі
  • Оқулық: Г. Қосымова, Ж. Дәулетбекова. Алматы: Атамұра, 2010
  • Құрал-жабдықтар: интерактивті тақта, стикерлер, маркерлер, карточкалар
  • Бағалау: бағалау критерийлері

Сабақ туралы қысқаша

Сабақтың түрі: Жаңа сабақ

Әдіс-тәсілдер: жеке, жұптық, топтық жұмыс; сұрақ-жауап; талдау, қорыту, бекіту; ауызша және жазбаша жұмыс; сыни тұрғыдан ойлау стратегиялары (ой тастау, топтастыру және т.б.).

Көрнекілігі: интерактивті тақта, әдістемелік құралдар, бағалау критерийлері.

Мақсат, міндеттер және күтілетін нәтиже

Сабақтың мақсаты

Дыбыс үндестігінің түрлерін түсіну және қолдану: ілгерінді ықпал, кейінді ықпал, тоғыспалы ықпал құбылыстарының жасалу жолдарын меңгерту.

Міндеттері

  • Оқушылардың белсенділігін арттыру.
  • Сабаққа қызығушылық тудыру.
  • Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшаларды түсіндіру, жаттығу және топтық жұмыс арқылы ойлануға және еркін пікір айтуға жағдай жасау.

Күтілетін нәтиже

  • Жаңа тақырыпты толық меңгереді.
  • Мәтін бойынша бір-біріне дұрыс сұрақ қоя алады.
  • Көргені мен естігенін өз ойын қосып еркін жеткізеді.
  • Ой қорытып, пікір білдіреді.
  • Ұжымдасып еңбек етуге және жұппен жұмыс істеуге дағдыланады.

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі

2 минут
  1. 1) Амандасу.
  2. 2) «Шеңбер құру» жаттығуы.

    «Мен сендерді көргеніме қуаныштымын. Қане, бәрің бір-біріңнің көздеріңе қараңдар. Көздеріңнен мейірім, достық, сүйіспеншілік пен сұлулықтың белгісін көріп тұрмын. Енді бір-бірімізге жылы сөз айтайық».

    Мысалы: «Сен бүгін ақылдысың», «Әдемісің», «Күштісің» және т.б.

  3. 3) «Сен кімсің?» ойыны.

    Бір оқушының көзін байлап, ортаға шығарамыз. Оны бір оқушының қасына апарып, даусын танымастай етіп өзгертіп сөйлеу ұсынылады. Егер дұрыс тапса, сол оқушы оның орнына тұрады.

  4. 4) Топқа бөлу.

    Қиғаш қағаздар таратылады. Қағаз шетінде төрт түрлі түспен берілген дауыссыз дыбыстар жазылады. Түстер бойынша 4 топқа бөлінеді.

  5. 5) «Алтын ережені» еске түсіру.

Үй жұмысын тексеру

5 минут

1) Ой қозғау

Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшаларды атаңдар.

2) Перфокарта

Тапсырма: берілген қосымшалардың ішінен буын үндестігіне бағынбайтындарын белгіле.

-мен -шы -паз -нікі -қой -дың -кер

Жаңа сабақ

28 минут

«Кім жылдам?» тапсырмасы (топтық жұмыс)

Берілген сөз тіркестері айтылу барысында дыбыстық өзгеріске ұшырайды. Әр топ өз мысалын дәлелдеп көрсетеді.

1-топ

көп бала → көп пала ілгерінді ықпал

2-топ

сөзсіз → сөссіз кейінді ықпал

3-топ

Досжан → Дошшан тоғыспалы ықпал

4-топ

ала қап → ала ғап ілгерінді ықпал

Сыни тұрғыдан ойлау (ой тастау)

  • Осы сөздерден қандай өзгерісті байқадыңдар?
  • «Ықпал» деген не?
  • «Ықпал» сөзін естігенде қандай ой келеді?

Жұмыс түрлері (жеке, топ, жұп)

Жеке жұмыс (өзіндік жұмыс)

2 минут

Кеспе қағазбен тапсырма орындау. Жауап тақтада тексеріледі.

Топтық жұмыс (тақырыпты қорғау)

Әр топ оқулықтан және интернет дереккөздерінен ақпарат қарап, қысқаша таныстырып қорғайды.

  • 1-топ: Дыбыс үндестігі
  • 2-топ: Ілгерінді ықпал
  • 3-топ: Кейінді ықпал
  • 4-топ: Тоғыспалы ықпал

Жұппен жұмыс

2 минут

Оқулықтағы 331-жаттығу: дауыстыдан басталатын -ым (-ім), -ы (-і), -ың (-ің), -ып (-іп) қосымшаларын сөздерге жалғап, қандай дыбыс үндестігіне ұшырағанын анықтаңдар.