Қазақша рефераттар

Гүлді үзбе

Сабақтың тақырыбы: табиғаттың сыры

Мақсаты

  • Балаларды табиғатты қорғауға, табиғаттың сырын түсінуге үйрету.
  • Бір-бірімен сыйластықта болып, бірлесіп жұмыс істеу дағдыларын дамыту.
  • Қол мен саусақ моторикасын жетілдіру.
  • Құм терапиясы арқылы табиғи дүниені алақанмен сезіну қабілетін нығайту.
  • Ойын арқылы дыбыстарды дұрыс айтуға жаттықтырып, баланың тілін дамыту.

Қажетті материалдар

  • «Табиғаттың сыры» атты кітап (бет-жетекші көрнекілік)
  • Құм салынған табақ/қорап (құм терапиясы)
  • Шырша макеті немесе қиып дайындалған пішіндер
  • Пластилин (гүл жасауға)
  • Су беті қоқыстарының макеті/қима суреттер
  • Геометриялық денелер (құмға жасыруға)
  • Музыка қосатын құрал
  • Құрсау/туннель (қозғалыс маршруты)

Сабақтың барысы

1) Кіріспе: жылы амандасу және көңіл-күй алмасу

Балалар музыкамен бөлмеге кіреді.

Психолог: «Балалар, бүгін бізге қонақтар келді. Қане, қонақтармен амандасайық!»

«Сәлеметсіздер ме?» Енді бір-бірімізге күлімдеп, жақсы көңіл-күй сыйлайық. Сол жылылықты қонақтарға да жолдайық.

2) Тақырыпқа шығу: табиғат деген не?

Балалармен қысқаша әңгіме жүргізіледі:

  • Табиғат — бізді қоршаған орта: тау, тас, өсімдік, ауа, ағаш және т.б.
  • Табиғат тірі және өлі табиғат болып бөлінеді.

Сұрақ-жауап

«Тірі табиғатқа нелер жатады? Өлі табиғатқа нелер жатады?» (Балалардың жауаптары тыңдалады.)

3) «Табиғаттың сыры» кітабы: үш оқиға, үш қамқорлық

1-бет: Шыршаның мұңы

«Адамдар мені кесіп алады. Жаңа жылда үйлеріне апарып, ойыншықтар мен шамдар іледі. Ал мен азайып барамын: кесілген шырша көп тұрмай, қурап қалады».

Талқылау

«Қане, балалар, шыршаға көмектесеміз бе?»

Шырша салқын жерде, қылқанжапырақты ормандарда өсетіні еске салынады.

2-бет: Судың ластануы

Суретте су бетінде қоқыс, ал балық мұңайып тұрады. Балықтың сөзі арқылы мәселе ашылады: адамдар қалдықтарды суға төгеді, жағалауда демалып, қоқысын жинамай кетеді.

Әрекет

Балалар су бетіндегі қоқысты «тазартып», балыққа көмектеседі.

3-бет: Гүлдің өтініші

Гүл сөйлейді: «Мерекелерде адамдар мені жұлып алып сыйлайды. Кейін су құйып баптамайды. Сондықтан мен де азайып барамын».

Әрекет

Балалар пластилиннен гүл жасап, құмға «отырғызады».

4) Құм терапиясы: шөл даланы ертегі баққа айналдыру

Балалар өздерін «сиқыршы» ретінде елестетеді: адам аяғы көп баспаған құмды шөл даланы гүлдендіріп, жол салып, үй тұрғызып, көркем мекенге айналдырады.

Қозғалыс бөлігі

Балалар құрсаудың ішінен өтіп, орындыққа жайғасады.

Тапсырма

Алдарындағы құмға дайын шырша пішінін «отырғызу». Тақтаға 1–2 бала шығып, кітаптағы суреттегі шыршаның жанына шырша орналастырады.

5) Жұмбақ: шыршаны тап

Тікен, тікен тік пісте,

Қысы-жазы бір түсте.

(Жауабы: шырша)

6) Дыбыстық ойын: «Дауыстап, қимылмен сал»

Балалар музыка ырғағымен билейді. Музыка тоқтағанда тәрбиеші бір заттың суретін көрсетеді. Бала көргенін қимылмен бейнелеп, дыбысын дауыстап салады.

  • Ара

    «З-з-з» — ұшу қимылы (қолды екі жаққа қағып, бірінің артынан бірі жүру)

  • Ұшақ

    «Р-р-р» — ұшақ болып қалықтау

  • Поезд

    «Ш-ш-ш» — вагондар болып тізілу

7) Қимылды ойын: «Теңіз толқиды»

Тәрбиеші командаларды береді, балалар тыңдап орындайды:

«Теңіз толқиды — 1»

«Теңіз толқиды — 2»

«Теңіз толқиды — 3»

«Теңіз денелері қатып қал!»

Осы кезде балалар теңіз бейнесін жасап, қимылсыз қалады. Ойын 2–3 рет қайталанады.

8) Әңгіме: жыл мезгілі және табиғат белгілері

Сұрақ: «Балалар, қазір жылдың қай мезгілі?»

Жауап: «Жаз»

Неге? «Себебі көбелек ұшып жүр»

9) Өлең және тыйым сөздер: табиғатқа жанашырлық

Өлең: «Гүлді үзбе»

Кешкілік пе, күндіз бе?

Өсіп тұрған гүлді үзбе.

Туған жердің даласын,

Тастай салу дұрыс па?

Үзіп алсаң сен бір гүл,

Үзіп алсам мен бір гүл,

Не қалады сиқынан

Қызыл-жасыл жердің бұл?

Табиғат туралы тыйым сөздер

  • Гүлді үзбе.
  • Көкті жұлма.
  • Суды төкпе.
  • Суға түкірме.
  • Құстың ұясын бұзба.
  • Құмырсқаның илеуін бұзба.

Бұл ережелер балаларға күнделікті әрекеттің табиғатқа әсерін түсіндіреді және жауапкершілік сезімін қалыптастырады.

Табиғат туралы тақпақтар

Табиғатты қорғау үшін бәріміз,

Күресейік, бір-бір ағаш егейік.

Текке отырмай, жасымыз бен кәріміз,

Таза ауа үшін терімізді төгейік.

Сүйейік табиғатты, аялайық,

Біз одан жақсылықты аямайық.

Анадай табиғаттың аясында,

Жадырап, жас балаша дем алайық!

10) Қорытынды бөлім: ақсақалдың батасы және сыйлығы

Қолында құм салынған табақ ұстаған ата келеді.

Ата:

«Уа, балаларым, амансыңдар ма? Шөл даланы гүлдендіріп, шырша егіп көркейтетін — болашақтың батырлары сендерсіңдер. Адам баласы ғарышқа ұшып, аспан әлемін таныды. Ал табиғатты бүлдірмей, қорғап, гүлдендіру — сендердің қолдарыңда. Қазақстанымыз көркейіп, ауамыз таза, табиғатымыз сұлу болсын — осындай ұландар өсіп келеді».

Ойын: «Құмда не тығылған?»

«Ойынымызды бастайық, қане, қане бері кел.

Ой, қандай балалар — тамаша екенсіңдер!

1 демалдық, 2 демалдық — алақанды соғамыз.

Ал енді жерге отырып, ойнауға шақырамыз»

  1. Табақтағы құмның ішіне геометриялық денелер жасырылады.
  2. Ортаға шыққан бала көзін жұмып, қолын құмға салады.
  3. Тапқан пішінді сипап сезіп, оның қандай геометриялық дене екенін айтады.

Ата құмның түбіне жасырған сыйлығын балаларға таратады. Балалар алғыс айтып, қоштасады.

Сабақты аяқтау

Тәрбиеші балаларды мадақтап, қорытынды жасайды. Балалар туннель арқылы кері шығады.