Түрік қағандығы
Сабақ туралы мәлімет
Мектеп және мұғалім
Батыс Қазақстан облысы, Жаңақала ауданы, Қызылоба ауылы, Е. Ш. Орақбаев атындағы орта жалпы білім беретін мектеп. Тарих пәні мұғалімі: Т. А. Дюсегалиева.
Тақырып
Ежелгі түркілер. Түрік қағандығы.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
«Түрік» және «қағанат» ұғымдарына түсінік беру; Түрік қағандығының қоғамдық құрылысының ерекшеліктерін ашу; саяси тарихы мен шаруашылық жағдайы туралы жүйелі түсінік қалыптастыру.
Дамытушылық
Түркі дәуірінің тарихы мен мәдениетін қазіргі Қазақстан тарихы және мәдениетімен байланыстыру; оқушылардың тарихи ойлауын, қорытынды шығару дағдыларын және ой-өрісін дамыту.
Тәрбиелік
Түріктерді қазақ халқының арғы ата-бабалары ретінде таныта отырып, оқушыларды отансүйгіштікке және адамгершілікке тәрбиелеу.
Әдістер мен көрнекіліктер
Сабақтың әдістері
- Сұрақ-жауап
- Тест жұмысы
- Тірек-сызба
- Сәйкестендіру тесті
- Топтық жұмыс және ауызша баяндау
Көрнекіліктер
- Түркі дәуірінің картасы
- Түркі дәуірі ескерткіштерінің суреттері
- Түрік қағандығының шаруашылығы мен тұрмысын сипаттайтын иллюстрациялар
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Сабаққа дайындығын тексеру және оқушыларды топтарға бөлу.
II. Үй тапсырмасын тексеру
I кезең: Тарихи блиц • Әр дұрыс жауап — 10 ұпай
Әр топқа сұрақтар оқылады. Оқушылар жылдам әрі нақты жауап береді.
I топ — сұрақтар
- 1. Қытайдың ежелгі деректерінде ғұндар қандай атпен белгілі болды? Хунну
- 2. Қытай деректері бойынша ғұндардың алғашқы көсемі кім болды? Шунь-вей (Шоң би)
- 3. Ғұндардың жоғарғы билеушісі қалай аталды? Шаньюй
- 4. Б.з.б. 188 жылы қытайлықтар мен ғұндар арасындағы шайқас кімнің жеңісімен аяқталды? Ғұндар
- 5. Ғұндар әскерінің негізін кімдер құрады? Атты әскер
- 6. Еділ (Аттила) патша Батыс Ғұн империясының тағына қай жылы отырды? 434 ж.
- 7. Ғұндардың шабуылынан кейін ыдырай бастаған Рим империясының шығыс бөлігі тарихта қандай атаумен белгілі болды? Византия
- 8. Ғұн қоғамында бұқа ненің нышаны болды? Күш пен билік
II топ — сұрақтар
- 1. Еуропалық тарих ғылымында ғұндар қандай атаумен байланыстырылады? Халықтардың ұлы қоныс аударуы
- 2. «Аманат» дегеніміз не? Юечжи еліне аманатқа барған кім? Кепілдік; Мөде
- 3. Ғұн қоғамында жоғарғы билікке ие болған Мөде қандай атаққа ие болды? Аспан ұлы
- 4. Ғұн империясы қашан екіге бөлініп, ыдырады? Б.з.б. 55 ж.
- 5. Ғұндардың негізгі қарулары қандай болды? Садақ, найза
- 6. Оңтүстік ғұндар кімдерге бағынышты болды? Хань империясы
- 7. Ғұндардың оңтүстікке жылжыған топтарын қалай атады? Ақ ғұндар
- 8. Ғұн қоғамында бұғы ненің нышаны болды? Бақыт пен жақсылық