Бөлшектерді көбейту
Сабақтың тақырыбы
Бөлшектерді көбейту.
Сабақтың мақсаты
- 1 Жай бөлшектерді көбейту амалын орындауды үйрену.
- 2 Жай бөлшекті, аралас санды және натурал санды көбейтуді меңгеру.
- 3 Берілген бөлшекке және натурал санға кері санды табуды үйрену.
Қажетті көрнекіліктер
-
Карточкалар
Тапсырмалар жазылған карточкалар.
-
Тест тапсырмалары
Жедел тексеруге арналған сұрақтар.
-
Тірек конспектілер
Ережелер мен қысқа жазбалар.
-
Кестелер мен сызбалар
Сабаққа қажетті үлгілер мен схемалар.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сыныптың дайындығын тексеру, сабақ мақсаттарын нақтылау және жұмыс форматын қысқаша түсіндіру.
II. Өткенді қайталау (эстафета)
Қайталау жұмысы эстафета түрінде өтеді: оқушылар кезекпен тақтаға шығып, бір-бірінің жұмысын жалғастырады.
-
1) Жай бөлшекпен жұмыс
Бір оқушы жай бөлшек жазады, келесі оқушы оны оқып, алымын, бөлімін атап, түрін (дұрыс/бұрыс) айтады.
-
2) Аралас сан және оны бұрыс бөлшекке айналдыру
Оқушы аралас сан жазады; келесі оқушы оны бұрыс бөлшекке айналдырады.
-
3) Бөлімдері бірдей бөлшектерді қосу/азайту
Екі бөлшек жазылады; келесі оқушы қосады, мүмкін болса азайтады.
-
4) Бөлімдері әртүрлі бөлшектерді қосу/азайту
Әртүрлі бөлімді екі бөлшек жазылып, келесі оқушылар оларды қосады, мүмкін болса азайтады.
-
5) Екі аралас санды қосу/азайту
Соңында екі аралас сан жазылып, олар қосылады және азайтылады.
Нәтиже
Осы қайталау арқылы оқушылар жай бөлшектерді қосу және азайту дағдыларын бекітеді.
Жекелеп тексеру: тест (5 минут)
Жалпылама тексеруден кейін әр оқушыға алдын ала дайындалған тест тапсырмалары таратылады. 5 минуттан соң тақтадағы жасырын жауаптар ашылып, оқушылар өз ұпайын өздері тексереді.
Тест үлгісі (мәнін табыңдар)
-
1) 3/11 + 5/11 = ?
- A: 2/11
- Б: 6/11
- В: 8/11
-
2) 1/3 + 3/4 = ?
- A: 1/3
- Б: 5/6
- В: 13/12
-
3) 31/6 − 2 = ?
- A: 19/6
- Б: 13/6
- В: 23/6
-
4) 10 − 23/7 = ?
- A: 51/7
- Б: 47/7
- В: 44/7
-
5) 89/12 + 3 = ?
- A: 10
- Б: 125/12
- В: 128/12
Мұндай өзін-өзі тексеру тәсілі болашақта тесттік жүйедегі тапсырмаларды жылдам әрі дұрыс орындауға көмектеседі.
Тақта жұмысы: теңдеулер (5 минут)
Тақтаға үш теңдеу ілінеді. Тақтада жұмыс істеп жатқан оқушылармен қатар, орында отырғандар да есептеп, тексеріп отырады.
III. Жаңа тақырыпты түсіндіру
Натурал санға бөлшекті көбейту
Әдісті мысал арқылы көрсетуге болады:
Мысал
3/7 × 2 = 3/7 + 3/7 = (3 + 3)/7 = 6/7
Жалпы түрі
a/b × c = (a × c)/b
Бұл ережені тірек-сызба арқылы бекітіп, оқулықтағы анықтаманы оқушыларға өздеріне оқыту ұсынылады.
Бөлшекті бөлшекке көбейту
Ереже:
Жалпы түрі
a/b × c/d = (a × c)/(b × d)
Мысал 1 (қысқартуды жолай орындау)
3/8 × 2/5 = (3×2)/(8×5) = 6/40 = 3/20
Осы жерде қысқартуды көбейту барысында орындауға болатынын арнайы атап өткен дұрыс.
Мысал 2
7/2 × 29/14 = (7×29)/(2×14) = 29/4
IV. Бекіту жұмысы
Тақырып бойынша оқулықтан №741 және №743 жаттығулары орындалады.
V. Қорытынды
- Сабақты қорытындылау және негізгі ережелерді қайталау.
- Үй тапсырмасын беру.
- Оқушылардың жұмысына қарай бағаларын қою.