Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктерді шешу
Сабақтың тақырыбы
Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктерді шешу.
Сабақтың мақсаты
- Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктерді шешу бойынша білімді дамыту; теңсіздік шешімдерінің жиынын дұрыс жаза білу.
- Сан аралықтарының жазылуы мен айтылуын меңгеру; есеп шығару барысында теңсіздіктердің қасиеттерін орынды қолдану.
- Салыстыру нәтижесінің маңызын түсіндіру; ұқыптылыққа, шапшаң ойлауға баулу; пәнге қызығушылықты арттыру және ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
- 1 Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру.
- 2 Сабақтың мақсатын хабарлау, мақалдың мәнін түсіндіру.
II. Негізгі бөлім
Мектептің іс жүргізушісі факс арқылы келген жеделхатты әкеледі: «Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктерді шешу» тақырыбында ашық сабақ өткізіп жатқан 6 «А» сыныбы осы ма?
Егер солай болса, сіздерге маңызды мәлімет алып келе жатқан кеме жолда қарақшыларға кезігіпті. Оларды құтқарудың жолы осы жеделхатта айтылған. Ойын тәртібі оқушыларға түсіндіріледі.
1) Топ жетекшілеріне сұрақтар
Қай топ жетекшісі көп әрі дұрыс жауап берсе, сол топ жарысты бастайды.
-
АнықтамаБір айнымалысы бар сызықтық теңсіздік дегеніміз не?
-
МағынасыТеңсіздіктерді шешу дегеніміз не?
-
МәндестікМәндес теңсіздіктер деген не?
-
ҚасиеттерТеңсіздікті шешу қасиеттері қандай?
-
ӘдістерСызықтық теңсіздіктерді шешу жолдары.
-
ИнтервалдарСан аралықтарының түрлері.
2) Ойын тәртібі
Екі топ жарысады: аралға бірінші жеткен топ кемені құтқарады. Ойын барысында қалып қойған тапсырмалар мен есептерді барлық оқушылар бірігіп орындайды.
Тапсырмалар мен есептер
4x … 5x + 3
Ескерту: Берілген жазылым бастапқы мәтінде толық көрсетілмеген, сондықтан көп нүкте сақталды.
7x – 3 … 2x + 6
Ескерту: Белгі бастапқы мәтінде анық көрінбеген, сондықтан көп нүкте сақталды.
Теңсіздіктерді қанағаттандыратын ең үлкен және ең кіші бүтін сандарды ата.
Тауық бір аяқпен тұрса 5 кг тартады. Екі аяқпен тұрса қанша тартады?
1 кг мақта ауыр ма, әлде 1 кг темір ауыр ма?
Теңсіздіктерді қанағаттандыратын барлық бүтін сандарды тап.
-3, -2, -1, 0, 1, 2, 3
-4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4
Теңсіздіктің шешімі жоқ.
Шартын қанағаттандыратын барлық бүтін сандардың қосындысы мен көбейтіндісін салыстыр. Нәтиже: қосындысы үлкен.
Оқулықтағы №1017 және №1035 есептерін орындау.
Барлық тапсырмалар орындалғаннан кейін кемедегі бізге әкелінген ақпар тыңдалады, яғни сабақ қорытындыланады.
III. Қорытынды
Бүгін біз бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктерге арналған әртүрлі тапсырмаларды орындадық. Енді теңсіздік ұғымы не үшін қажет, осы уақытқа дейін бұл ұғыммен қай жерде кездескеніміз және қандай тарихи мәліметтер бар екеніне қысқаша тоқталайық.
Тарихи дерек
Нәрселерді санау және әртүрлі шамаларды салыстыру барысында «артық» және «кем» ұғымдары қалыптасты. Теңсіздік ұғымын алғаш рет ежелгі гректер қолданған.
Б.з.д. III ғасырда Архимед шеңбер ұзындығының оның диаметріне қатынасын көрсеткен. Сол сияқты грек математигі Евклид «Негіздер» атты еңбегінде екі оң санның геометриялық ортасы олардың арифметикалық ортасынан артық болмайтынын дәлелдеген.
Ескерту: Бастапқы мәтін соңында Папп Александриялық еңбегіне қатысты тұсы толық берілмеген (формула үзілген), сондықтан бұл бөлім түпнұсқадағы көлемінде аяқталды.