Электр қуаты

География (9-сынып): «Салааралық кешендер географиясы» бөлімін қорытындылау

Сабақ түрі: Қайталау сабағы Әдісі: Сұрақ–жауап Формат: Теория + практика

Мақсаты

Отын-энергетика кешені, конструкциялық материалдар өндірісі мен химиялық заттар кешені, машина жасау кешені, АӨК, инфрақұрылымдық кешен тақырыптары бойынша теориялық білімді практикамен ұштастырып, бекіту.

Нәтиже

Оқушылар салааралық кешендерді ажыратып, мысалдармен дәлелдей алады.

Құралдар

Қосымша деректер, оқулық, карта, слайдтар, интерактивті тақта.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, түгендеу.
Назарды сабаққа шоғырландыру.
Психологиялық ахуал қалыптастыру.

Психологиялық тренинг: «Көктемгі жауын»

1.«Жел соқты» — алақандарды бір-біріне үйкеу.
2.«Жаңбыр сіркіреді» — саусақпен шертіп тырсылдату.
3.«Жаңбыр жауды» — иықтарды ақырын соғу.
4.«Найзағай ойнады» — қол шапалақтау.
5.«Бұршақ жауды» — аяқпен тарсылдату.
6.«Кемпірқосақ шықты» — қолды жоғары көтеру.
7.«Күн шықты» — тренингті аяқтау.

Психологиялық дайындық: «Көңіл күй картасы».

2) Үй тапсырмасын тексеру: «Алтын тасты сұрақтар»

Әр оқушы ұяшық таңдап, сұрақтарға жауап береді. Төмендегі сұрақтар әлеуметтік инфрақұрылым, сауда, қызмет көрсету және рекреация тақырыптарын қайталауға бағытталған.

Негізгі сұрақтар мен қысқа жауаптар

1) Әлеуметтік инфрақұрылымның негізгі мақсаты — халыққа қызмет көрсету.
2) Әлеуметтік инфрақұрылым түрлері көп.
3) Мысалдар: жастарға — білім беру; қарттарға — әлеуметтік қамсыздандыру.
4) Орналастырудың негізгі факторы — халықтық фактор.
5) Көбірек шығындалатын тауарлар: азық-түлік (ет, ұн өнімдері, көкөніс, май, қант, кәмпит), азықтық емес (киім, аяқ киім, тұрмыстық электр бұйымдары).
6) Сауданың негізгі бөлігі базарлардың үлесіне тиеді.
7) Бөлшек және көтерме сауданың орталығы — Алматы.
8) Тұрмыстық қызмет көрсету мекемелері: шаштараз, кір жуу, химиялық тазалау, монша, автокөлік және тұрмыстық техника жөндеу, киім мен аяқ киім тігу (көбіне қалаларда шоғырланған).
9) «Қазақстан–2030» бағдарламасының басты міндеттерінің бірі — халық денсаулығын сақтау.
10) Денсаулық сақтау орталықтары: Алматы, Астана, Қарағанды, Семей.
11) Ең «үлкен еңбек армиясы» — мектеп оқушылары.
12) Ең студенттік қала — Алматы (ЖОО-лардың едәуір бөлігі орналасқан).
13) 44 емдеу орны бар (16-сы балаларға): минералды су, балшық, қарағайлы орман ауасымен емдеу — Щучье–Бурабай курорттық аймағы.
14) Павлодар маңында балшықпен емдеуге маманданған — Мойылды курорты.
15) Тұңғыш ұлттық парк пен курорттың отаны — Солтүстік Қазақстан.
16) Қонақ үйлер, демалыс үйлері, санаторийлер, турбазалар, туристік көлік т.б. — рекреациялық шаруашылық құрамына кіреді.
17) 1990 жылдары жаңа нысандар: Бурабай, Шарын каньоны, Катонқарағай бағыттарында ұлттық парктер мен инфрақұрылым ұйымдастырылды.

3) Қайталау тапсырмалары

Тапсырма №1 — Сәйкестендіру

1. Негізгі міндеті — халықты және шаруашылық салаларын отынмен, энергиямен қамтамасыз ету.

Жауабы: Отын-энергетика кешені

2. ЖЭС, СЭС, АЭС

Жауабы: Электр қуаты

3. Мұнай және мұнай өңдеу, газ, көмір

Жауабы: Отын өнеркәсібінің салалары

Тапсырма №2 — Картамен жұмыс

Қазақстанның экономикалық картасын қолданып, стикерлер арқылы пайдалы қазбалардың және кәсіпорындардың орналасуын анықтау.

Кен орындары
Өңдеу кәсіпорындары
Энергетикалық нысандар

Тапсырма №3 — Кроссворд: «Агроөнеркәсіп»

АӨК-тің III буыны.
Өсімдік шаруашылығы: бақша, жүзім және тағы қандай сала?
Ауыл шаруашылығындағы негізгі зат әрі еңбек құралы.
Күзде, қысқа қарай себілетін күздік бидай өсірілетін аймақ.
Арзан әрі негізгі дәрумен көзі.
Осы нысандармен еліміздің Батысы мен Шығысы жақсы қамтамасыз етілген.
Мал шаруашылығының негізгі өнімі.
Биязы жүнді қойлар.
Техникалық дақыл.
Қант қызылшасынан дәстүрлі түрде алынатын өнім.
«Баян сұлу» кондитер фабрикасы орналасқан қала.
Жеңіл өнеркәсіптің кез келген жерде орналаса беретін саласы.
Франциядағы атақты жүзім өсірілетін өңір атауы.

Тапсырма №4 — «Дұрыс / Бұрыс»: Көлік кешені

Мәлімдеме	Дұрыс	Бұрыс
1. Көлік — экономиканың «қан жүргізетін» жүйесі.	Иә	Жоқ
2. Көлік 4 құрамдас бөліктен тұрады.	Иә	Жоқ
3. Құрлық көлігі — еліміздегі негізгі көлік түрі.	Иә	Жоқ
4. Темір жолдар Қазақстанда ХХ ғасырдың аяғында пайда болды.	Иә	Жоқ
5. Тұңғыш ірі темір жол — Орынбор–Ташкент желісі.	Иә	Жоқ
6. Әуе көлігі — ең жылдам әрі ең арзан көлік.	Иә	Жоқ
7. Су көлігі теңіз және өзен көлігі болып бөлінеді.	Иә	Жоқ
8. «Қазпошта» АҚ: пошта байланысы — ертеден келе жатқан сала.	Иә	Жоқ
9. Автомагистральдердің жалпы ұзындығы шамамен 300 мың км.	Иә	Жоқ
10. Автокөлік — ең жаппай қолданылатын көлік құралы және жолаушы тасымалының сөзсіз көшбасшысы.	Иә	Жоқ

4) Бекіту: тест тапсырмалары

1. Мырыш пен қорғасын өндіретін ірі комбинат:

а) Ақтөбе ә) Шымкент б) Зырян в) Ақсу г) Өскемен
2. Целлюлоза шығаратын қала:

а) Көкшетау ә) Павлодар б) Қарағанды в) Алматы г) Қазақстанда целлюлоза өндірісі жоқ
3. Қазақстанда ең алғаш игерілген мұнай кен орны:

а) Доссор ә) Өзен б) Қашаған в) Теңіз г) Қаламқас
4. Қазақстандағы ірі мұнай-газ алабы:

а) Оңтүстік Торғай ә) Маңғыстау б) Шу–Сарысу в) Зайсан г) Орал–Ембі
5. Мұнай өңдеу зауыты орналасқан қала:

а) Алматы ә) Астана б) Атырау в) Семей г) Петропавл
6. Қазақстанның оңтүстік облыстарын газбен қамтамасыз ететін магистраль:

а) Бұхара–Орал ә) Бұхара–Алматы б) Орта Азия–Орталық в) Атырау–Самара г) Атырау–Новосибирск
7. Қарағанды көмір алабы кеңінен игеріле бастаған кезең:

а) 1920 ж. ә) 1930 ж. б) 1940 ж. в) 1950 ж. г) 1960 ж.
8. Қоңыр көмір өндірілетін алап және кен орны:

а) Қарағанды ә) Қаражыра б) Шұбаркөл в) Екібастұз г) Майкүбі
9. Көмірді шахталық әдіспен өндіретін алап:

а) Қарағанды ә) Қаражыра б) Шұбаркөл в) Екібастұз г) Майкүбі
10. Қазақстандағы ірі ЖЭС:

а) Екібастұз МАЭС-2 ә) Бұқтырма б) Шүлбі в) Алматы ЖЭС-2 г) Екібастұз МАЭС-1
11. Трактор шығаратын қала:

а) Атырау ә) Қызылорда б) Павлодар в) Талдықорған г) Өскемен
12. Аккумулятор зауыты орналасқан қала:

а) Орал ә) Астана б) Қостанай в) Талдықорған г) Тараз

5) Сергіту сәті

«Көңіл күй картасы» арқылы оқушылардың эмоционалдық күйін қысқа уақыт ішінде бағалау және сабақ ырғағын реттеу.

6) Үй тапсырмасы

Өткен тақырыптарды қайталау.

Ұсыныс

Әр кешен бойынша анықтамаларды, негізгі кәсіпорындарды және Қазақстан картасындағы орналасуын қайта қарастыру.

7) Бағалау және қорытынды

Сабақ соңында оқушылардың жауаптары мен тапсырма орындау нәтижелері бойынша бағалау жүргізіледі.

Мұғалім туралы мәлімет

Ақмола облысы, Жақсы ауданы, Алғабас ауылы, Алғабас негізгі мектебі

География пәні мұғалімі: Қожахметов Тимур Боранбайұлы

Сабақ құжаты

Құрылымы: ұйымдастыру → тексеру → тапсырмалар → тест → сергіту → үй жұмысы → бағалау.