Сезім мүшелері
Сабақтың тақырыбы
Сезім мүшелері. Көз — көру мүшесі.
Жалпы мақсат
Оқушыларға сезім мүшелері туралы түсінік беру, көздің қоршаған ортаны танып-білудегі орны мен маңызын таныстыру.
Міндеттер
- Көздің көру мүшесі ретіндегі негізгі қызметін анықтау.
- Көзді дұрыс күтудің ережелерін меңгеру.
Оқыту нәтижесі
- Көздің негізгі қызметін түсіндіреді.
- Көз күтімінің негізгі қағидаларын атайды.
Көрнекіліктер
Суреттер, слайдтар, кестелер.
I. Ұйымдастыру
Психологиялық дайындық
Оқушыларды «шаттық шеңберіне» жинап, денсаулық туралы бір-біріне жылы тілек айтқызу.
II. Топқа бөлу
Топқа бөлудің тәсілі
Ортаға сезім мүшелерінің суреттері қойылады. Оқушылар кезекпен бір суреттен таңдап алып, сол суретке сәйкес топтарға бөлінеді.
Әр топтан топ басшысы сайланып, оларға бағалау шкаласы бар карточкалар беріледі.
«Суреттер сөйлейді»
Әр топ өз қолындағы сурет бойынша пікір айтып, ой бөліседі.
Формативті бағалау
Қол шапалақтау арқылы қолдау көрсету.
1. Білу
Біз көреміз, естиміз, түрлі иістерді сеземіз, дәмді ажыратамыз, ыстық пен суықты байқай аламыз. Бұл ғажайып қабілеттер бізге бес сезім мүшесі арқылы беріледі:
-
Көз
көру мүшесі
-
Құлақ
есту мүшесі
-
Тіл
дәм сезу мүшесі
-
Мұрын
иіс сезу мүшесі
-
Тері
ыстық пен суықты сезу мүшесі
Осы бес сезім мүшесі арқылы біз өзімізді және қоршаған әлемді танып-білеміз.
Жұмбақ
Екі ағайынды,
Екеуі де бір үйде,
Бірін-бірі көрмейді.
Жауабы: Көз.
Миға шабуыл
Көз туралы не білеміз? Ойларымызды ортаға салайық.
Формативті бағалау
Жауаптарға жедел кері байланыс беру.
2. Түсіну
Электронды оқулық арқылы көз туралы мәлімет беріледі. Көз — көру мүшесі әрі адамның ең маңызды көмекшілерінің бірі. Ол айналадағы заттарды көруге, олардың түрін, түсін, пішінін ажыратуға көмектеседі.
Көру қалай жүзеге асады?
- 1 Көздің алдыңғы бөлігінде нұрлы қабықша орналасады.
- 2 Нұрлы қабықшаның ортасында қарашық бар — ол жарық өтетін «терезе» тәрізді.
- 3 Жарық көз бұршағы арқылы өтіп, бейне торлы қабықшаға түседі.
- 4 Көру жүйкелері ақпаратты миға жеткізеді, сол арқылы біз бейнені көреміз.
Маңызды ескерту
Көзді шаршатудан және зақымданудан қорғау керек. Көру мүшесіне күтім — денсаулықтың бір бөлігі.
3. Қолдану
Оқулықпен жұмыс
«Көзді күтудің ережелері» тақырыбын оқып, әр тармақтың мағынасын түсіндіру.
Көз дәрігерімен кездесу
Сынып оқушысы көз дәрігері рөлінде болады. Оқушылар дәрігерге сұрақ қойып, пайдалы кеңестер алады.
III. Сауықтыру сәті
Көзге арналған жаттығулар
- Көзді қысып, қайта ашу (5 рет).
- Көзді айналдыра қозғалту: жоғары-төмен, солға-оңға (10 рет).
4. Талдау
Топпен жұмыс: әр топ мақал-мәтел таңдап, мағынасын түсіндіреді.
1) Бала — көңілдің гүлі, көздің нұры.
2) Көз — қорқақ, қол — батыр.
3) Көз — нұрдың ұясы, көңіл — сырдың ұясы.
4) Көзің ауырса, қолыңды тый. Ішің ауырса, аузыңды тый.
5) Көз жеткізер, көз жеткізбегенді сөз жеткізер.
Формативті бағалау
Топтардың түсіндіру сапасына қарай ауызша кері байланыс беру.
5. Жинақтау
Сабақты қорытындылау үшін әр топқа сұрақтар беріліп, жауаптар арқылы негізгі ойлар жинақталады.
1-топ
Көздің атқаратын қызметі қандай?
2-топ
Көзді қалай күту керек?
3-топ
Қандай түс көзге пайдалы?
4-топ
Көзді шынықтыру үшін не істеу керек?
5-топ
Оқушының көзіне зиян келтіретін әрекеттерді атаңыз.
6. Бағалау және үй тапсырмасы
Қорытынды кезең
- Оқушылардың жұмысы бағаланады (формативті және топтық бағалау).
- Үй тапсырмасы беріледі және орындалу талаптары түсіндіріледі.