Атом ядросының құрамы

Элементтерді жүйелеуге талай ғалым еңбек етті,
Ойлағаны орындалмай, еңбектері кейде зая кетті.
Заманында бар элементті топқа бөліп,
Заңдылықты ашуға Менделеевтің қолы жетті.

Мұны білсең, қателесіп жүрмейсің,
Атомдардың жұмбақ сырын түсінесің.
Бар элемент таңбасы осында тұр,
Сап құрап, массаға сай қатарласып.

Әрбір тор өз алдына бір дастан,
Ғылымның дамуына үлес қосқан.
Алпыс үш элементтің сырын біліп,
Кейбірін Менделеев болжап ашқан.

Табылып, сан элемент тізбекте өсті,
Бүгінде бар элемент жүзден асты.
Барлық зат осылардан жаралады,
Ғалымдар мұның да сырын ашты.

Кестеден түрлі түстер көрінеді,
Бәрі де деңгейіне сай өріледі.
Заң ортақ, период ортақ, топ та ұқсас —
Заңдылық зарядтармен бөлінеді.

Период басталады жеңілдіктен,
Заңдылық қайталанады сегіздіктен.
Бұл — период заңының кванттық сыры,
Бір де бір белгі бөлек тұрмайды.

Ж. Жұмаханов

Ядросындағы протон саны бірдей, бірақ массалары әр түрлі болатын, белгілі бір элементті құрайтын атомдар изотоптар деп аталады.

“Изотоп” сөзі грек тілінен аударғанда “бір орынға орналасушы” деген мағынаны білдіреді.