Қазақша рефераттар

Адамгершілік тәрбиесі

Тәрбие теориясы бөлімін қайталау

Бұл сабақ тәрбие теориясы бойынша білімді тексеруге, бекітуге және тәрбиенің құрамды бөліктерін нақты мысалдар арқылы дәлелдеуге бағытталған. Сонымен бірге оқушыларды өз ойын ортаға салып пікірлесуге, өз бетімен білім алуға және қосымша материалдарды орынды қолдануға үйрету көзделеді.

Мақсаты

  • Тәрбие теориясы бойынша алған білімді тексеру және бекіту.
  • Тәрбиенің құрамды бөліктерін Абай мен Ыбырайдың ағартушылық көзқарастарымен байланыстырып, мысалдармен дәлелдеу.
  • Пікір алмасуға баулу, дербес ізденіс пен қосымша дереккөздерді қолдануға бағыт беру.

Ұйымдастыру және ресурстар

Көрнекілік: сабақ жоспары.

Сабақтың түрі: пәнаралық байланыс.

Формат: жаттығу, тест, сұрақ-жауап, топтық жұмыс (КТД).

Сабақ барысы

  1. 1 Ұйымдастыру: жаттығу, тест.
  2. 2 Тәрбие процесі: принциптері мен әдістерін сұрақ-жауап арқылы талдау.
  3. 3 КТД (топпен жұмыс): 3 топқа бөліну, кезектілікті анықтау (асық алу арқылы).

Тәрбиенің құрамды бөліктері

1. Ақыл-ой тәрбиесі
2. Адамгершілік тәрбиесі
3. Еңбек тәрбиесі
4. Экономикалық тәрбие
5. Экологиялық тәрбие
6. Дене тәрбиесі
7. Құқықтық тәрбие
8. Отбасылық тәрбие
9. Эстетикалық тәрбие

I. Ақыл-ой тәрбиесі

Негізгі сұрақтар

  • Ақыл-ой тәрбиесінің көздейтін мақсаты қандай?
  • Ақыл-ой тәрбиесінің міндеттері қалай жүзеге асады?

Жауап

Мақсаты: оқушыға білім беру. Бұл міндет негізінен оқыту процесі арқылы іске асады.

Міндеттері:

  • ғылым негізімен қаруландыру;
  • оқушылардың ойлау мәдениетін және ақыл-ой қатынасын дамыту;
  • білімге ықылас, ғылымға сүйіспеншілік қалыптастыру;
  • ғылыми көзқарас қалыптастыру;
  • танымдық қабілеттерді дамыту;
  • ақыл-ой еңбегінің жалпы мәдениетін арттыру.

Бұл міндеттер отбасы мен мектептің тығыз байланысы жағдайында ғана нәтижелі орындалады.

В. А. Сухомлинский атап көрсеткен бағыттар

  • Әрбір мұғалім — тәрбиеші.
  • Сабақ — білімге құмарлық пен моральдық сенімді қалыптастыратын негізгі күш.
  • Әрбір мұғалім әр оқушыға дара ықпал ете білуі керек.
  • Дұрыс ұйымдастырылған оқыту процесі ұжым мен тұлғаның жан-жақты интеллектуалдық өміріне сүйенеді.
  • Оқушыны дербес білім алуға тәрбиелеу — басты міндет.

Қорытынды

Оқыту процесінде ақыл-ойды дамыту — білім алудың негізгі шарты. Ақыл-ой тәрбиесі оқушыға ғылым негіздерін меңгертумен қатар оның танымдық қабілетін, ойлауын, қиялын және жалпы мәдениетін дамытуды көздейді.

Абай мұраларымен байланыс

Абай білім алудың сан алуан жолын көрсетіп, ғылым жолындағы қиындықтардан қорықпай, оны жеңуге шақырады.

«Адам болам десеңіз…» «Жасымда ғылым бар деп ескермедім» «Әсемпаз болма әрнеге» «Интернатта оқып жүр»

Абайдың қара сөздері ақыл-ой тәрбиесі туралы терең пайым ұсынады (№ 1, 7, 15, 17, 19, 29, 31).

  • Ана тіліне айрықша мән береді; тиімді оқытудың өзегі — білімге қызығушылықты ояту.
  • Ақыл-ой тәрбиесі, эстетикалық даму және адамгершілік дағдыларының өзара байланысын ашады.

II. Адамгершілік тәрбиесі

Талқылау сұрақтары

  • Адамгершілік тәрбиесі дегеніміз не?
  • Адамгершілік тәрбиесінің негізгі міндеттері қандай?

Нақыл және мысал

Абай:

«Атаның баласы болма, адамның баласы бол».

Абай:

«Жаман дос — көлеңке: басыңды күн шалса қашып құтыла алмайсың, басыңды бұлт алса іздеп таба алмайсың…»

Абайдың 6-қара сөзімен байланысты талдау ұсынылады.

Ы. Алтынсарин шығармалары:

  • «Мейірімді бала»
  • «Ауырғаннан аяған күштірек»

III. Еңбек тәрбиесі

Сұрақтар

  • Еңбек тәрбиесі дегеніміз не?
  • Еңбек тәрбиесінің міндеттері қандай?

Қорыту

Еңбек — қолөнер, егіншілік, оқу-білім игеру сияқты әрекеттердің жиынтығы. Осы істерге жүйелі баулу еңбек тәрбиесі арқылы жүзеге асады.

Абай:

«Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей».

Абайдың 3-қара сөзімен байланыстырып талдау жасалады.

Негізгі тұжырым

Абай еңбекке тәрбиелеу арқылы адамның ерік-жігері, мінезі және адамгершілік қасиеттері қалыптасатынын атап көрсетеді. Бұл бағытты Ы. Алтынсариннің «Әке мен бала» әңгімесімен толықтыруға болады (көрініс ұйымдастыру ұсынылады).

IV. Дене тәрбиесі

Сұрақтар

  • Дене тәрбиесі дегеніміз не?
  • Дене тәрбиесінің міндеттері қандай?

Ойшылдардың пікірі

Дене тәрбиесін еңбекпен ұштастыра отырып беру — тұлғаны шынықтырудың тиімді жолы. Бұл идеяны ағартушылардың өмірлік ұстанымдары мен тәрбиелік тұжырымдарымен байланыстыра талдауға болады.

V. Эстетикалық тәрбие

Талқылау бағыттары

  • Эстетикалық тәрбие дегеніміз не?
  • Мақсаты мен міндеттері қандай?
  • Эстетикалық тәрбиенің құралдары қандай?

Мысалдар

Абай, Шоқан және Ыбырайдың нақыл сөздері мен әңгімелерін пайдалану арқылы сұлулықты тану, талғам қалыптастыру, өнер мен білімнің байланысын ашу ұсынылады.

VI. Экономикалық тәрбие

Сұрақтар

  • Экономикалық тәрбие дегеніміз не?
  • Экономикалық тәрбиенің міндеттері қандай?

Оқу әрекетімен байланыс

Бұл бөлімде жауапкершілік, үнемшілдік, жоспарлау және еңбектің нәтижесін бағалау сияқты дағдыларды өмірлік жағдайлармен байланыстырып талқылауға болады.

Сабақты қорытындылау

Талдау

Бірін-бірі талдау арқылы негізгі ұғымдар бекітіледі, дәлел келтіру мәдениеті дамытылады.

Рефлексия

Оқушылар өз түсінігін саралап, қандай бағытта қосымша ізденіс қажет екенін анықтайды.

Үй тапсырмасы және бағалау

Үй тапсырмасы беріледі, оқу жетістігі бағаланады.

Якорьлар