Қазақша рефераттар

Сақ - тиграхауд

Сабақ туралы

Тақырып

Көшпелілікті зерттеу тарихы

Сынып

10-сынып

Оқу мақсаттары

Бұл сабақта оқушылар көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалыптасуы, көшпелілер өркениетін зерттеу мәселелері, көшпеліліктің шығу тегі мен даму кезеңдері туралы жүйелі түсінік қалыптастырады.

Білімдік мақсат

  • Көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалыптасуы туралы түсіндіру.
  • Көшпелілер өркениетін зерттеу мәселелерін талдау.
  • Көшпеліліктің шығу тегі мен қалыптасу кезеңдерін жүйелеу.

Дамытушылық мақсат

  • Танымдық қабілет пен ой-өрісті дамыту.
  • Өз бетінше ізденуге және қорытынды жасауға дағдыландыру.
  • Ауызша жауап беру арқылы білімді бекіту және дәлелдеу дағдысын қалыптастыру.

Сабақтың құрылымы

Басы

  • Амандасу.
  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.
  • Үй тапсырмасын тексеру.

Топқа бөлу

Оқушылар түрлі түсті қағаздарды таңдау арқылы 4 топқа бөлінеді. Әр түс маусымдық қоныстармен байланыстырылып түсіндіріледі.

1-топ: Сары

Күзеу

2-топ: Қызыл

Қыстау

3-топ: Көк

Көктеу

4-топ: Жасыл

Жайлау

Қатемен жұмыс

Төмендегі тапсырмада берілген тұжырымдардағы қателер анықталып, дұрыс нұсқалары көрсетіледі.

  1. 1) «Сырдарияның орта ағысы, Тянь-Шань, Жетісу жерін ғұндар мекендеді»

    Дұрысы: Сырдарияның орта ағысы, Тянь-Шань, Жетісу өңірін сақ-тиграхауда тайпалары мекендеді.

  2. 2) «Үйсіндердің астанасы — Битянь (Қызыл Аңғар)»

    Дұрысы: Үйсіндердің астанасы — Қызыл Аңғар (Чигу).

  3. 3) «Ғұн тайпалары шығыстан батысқа қарай б.з.д. V ғасырдан — б.з. VIII ғасырында жылжыды»

    Дұрысы: Ғұн тайпаларының батысқа жылжуы шамамен б.з.д. II ғасырдан — б.з. IV ғасырына дейін созылды.

  4. 4) «Ғұн мемлекетінің негізін қалаушы — Аттила»

    Дұрысы: Ғұн мемлекетінің негізін қалаушы — Мөде (Модэ).

  5. 5) «Ғұн әскерлерінің саны — 120 мың»

    Түзету: Оқу материалдарында әскер саны әр деректе әртүрлі беріледі: 30 мың немесе 300 мың деп те көрсетіледі.

  6. 6) «Мөде б.з.д. 204 жылы билікке келді»

    Дұрысы: Мөде б.з.д. 209 жылы билікке келді.

  7. 7) «Б.з.д. 152 жылы ғұн–қытай соғыстарының жаңа кезеңі басталды»

    Дұрысы: Ғұн–қытай соғыстарының жаңа кезеңі б.з.д. 133 жылы басталды.

  8. 8) «Ғұн мемлекеті б.з.д. 59 жылы ыдырап, 3-ке бөлінді»

    Дұрысы: Ғұн мемлекеті б.з.д. 55 жылы ыдырап, екіге бөлінді.

«Кім алғыр?» — ауызша сұрақтар

Оқушылардың білімін жылдам тексеруге арналған қысқа сұрақтар мен жауаптар.

Сұрақтар

  1. Тиграхауда сақтары мекендеген жер қай өңірлер?
  2. Үйсіндердің астанасы қалай аталады?
  3. Қаңлылар билеушісінің лауазымы қандай?
  4. Қаңлылар туралы қандай деректерде кездеседі?
  5. Қаңлылар әскерлерінің саны қанша?
  6. Ғұн мемлекетіндегі әскери билік иесінің атауы қандай?
  7. Б.з.д. V ғасырда ғұн тайпалары қай жерде мекендеді?
  8. Қытай деректерінде ғұндардың саны қалай беріледі?
  9. Ғұн тайпалары Жетісуға қоныстанған соң қандай мемлекет құрды?

Жауаптар

  • Сырдарияның орта ағысы, Тянь-Шань, Жетісу.
  • Қызыл Аңғар.
  • Хан.
  • Қытай деректерінде, «Авестада», Сыма Цянь еңбектерінде.
  • 120 мың.
  • Шаньюй.
  • Оңтүстік Моңғолия.
  • 300 мың немесе 1 млн 500 мың.
  • Юэбань.

Мұғалім туралы мәлімет

Мұғалімнің аты-жөні: Альсеитова Ж. А.

Материал: «Көшпелілікті зерттеу тарихы» (жүктеу үшін дайындалған нұсқа)