Білім берудегі бұл үдеріс білім парадигмасының өзгеруімен қатар жүреді
Оқытудағы Кембридж тәсілінің ерекшелігі
Қазіргі уақытта Қазақстанда білім берудің өзіндік ұлттық үлгісімен қатар, орта білім беру жүйесінде әлемдік жоғары деңгейге қол жеткізген кең танымал әдістемелер енгізілуде. Солардың бірі — сындарлы (конструктивистік) теорияға негізделген Кембридж тәсілі. Бұл үдеріс білім беру парадигмасының өзгеруімен қатар жүреді: дайын білімді беруге сүйенген дәстүрлі оқыту біртіндеп жаңарып, оқушының белсенді қатысуына негізделген оқуға ауысуда.
Негізгі басымдық: тұлға және даму
Мұндай жағдайда педагогикалық үдерістің маңызды құрамдас бөлігі — оқу ісіндегі субъектілердің, яғни мұғалім мен оқушының тұлғаға бағытталған өзара әрекеті. Жаңа білім беру әдістемелерінде бірінші орынға баланың білім, білік, дағдысының көлемі ғана емес, оның тұлғалық дамуы, білім алу арқылы өсуі қойылады.
Оқытуды түсіндіретін екі көзқарас
- Оқушының келешегі: оқушыны жеке тұлға әрі әлеуметтік нысан ретінде қалыптастыру.
- Қарым-қатынас нәтижесі: оқытуды мұғалім мен оқушы арасындағы өзара ықпалдастықтың нәтижесі ретінде қарастыру.
Жеке тұлға ұғымы: мазмұны мен құрамдас бөліктері
Жеке тұлға ұғымын талдап түсіндірсек, ол — адамның психикалық және рухани болмысы, әртүрлі жинақталған қасиеттер жүйесі. Г. К. Селевконың пайымдауына сүйенсек, тұлға төмендегі маңызды қырлар арқылы сипатталады:
- әлеуметтік мәні бар қасиеттерінің жиынтығы;
- өзіне, өзімен, дүниеге және дүниемен қатынастарының жүйесі;
- әлеуметтік рөлдерді іске асыру тәжірибесінің жүйесі;
- мінез-құлық әрекеттерінің жиынтығы;
- қоршаған әлемді және ондағы өзін түсіну деңгейі;
- қажеттіліктер жүйесі;
- шығармашылық мүмкіндіктері мен қабілеттерінің жиынтығы;
- сыртқы жағдайларға ықпал ету мүмкіндігі және әсер ету ауқымы.
Жаңа педагогикалық технологиялар және олардың ықпалы
Қазіргі педагогика ғылымының маңызды ерекшеліктерінің бірі — баланың тұлғалық дамуына бағытталған жаңа оқыту технологияларын әзірлеу және тарату. Педагогикалық технологиялар білім беру тәжірибесіне берік енді және оқушының танымдық әлеуетін кешенді дамытуға ықпал етеді.
Танымдық үдерістерді дамыту
Бұл технологиялар жады, ойлау, зейін және елестету сияқты танымдық үдерістерді жетілдіруге, оқу әрекетіне жағымды қызығушылық қалыптастыруға, белсенді сөздік қорды молайтуға, ауызша және жазбаша тіл мәдениетін дамытуға жағдай жасайды.
Қажеттіліктерді қолдау және өмірлік дағдылар
- қиындықтарға дайын болу және оларды еңсере білу;
- қарым-қатынас және өзара сыйластық мәдениеті;
- ойын арқылы үйрену, танымдық белсенділік және қауіпсіздік дағдылары;
- шығармашылық, өзін-өзі өзектілендіру және өзін-өзі реттеу.
Ынтымақтастық және дарынды оқушыларға мүмкіндік
Оқушылар өзара сөйлесу мен оқыта үйрету ойындарының артықшылықтарын айқын сезінеді. Бұл олардың өз күшіне сенуін арттырып, оқуға тұрақты жағымды қызығушылық қалыптастыруға көмектеседі.
Ал дарынды оқушылар үшін сабақ барысында күрделілігі жоғары тапсырмалармен жүйелі әрі тұрақты жұмыс істеуге мүмкіндік туады. Бұл олардың интеллектуалдық әлеуетін толық іске асыруына ықпал етеді.