Бар күшіңмен жетуге тырыс
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Атырау қаласы Еркінқала орта мектебінің қазақ әдебиеті пәнінің мұғалімі — Тілекқабыл Бибігүл. Сабақ 10-сыныпқа арналған.
Сабақтың тақырыбы: Ыбырай Алтынсариннің «Атымтай жомарт» әңгімесі.
Жалпы мақсаты
- Алтынсариннің өмірі мен шығармашылығы туралы мағлұмат алады.
- Әңгімелердің мазмұнын түсініп, негізгі ойды меңгереді.
- Тақырыбы мен идеясын ашып, түйінді ойды анықтайды.
- Шығарма мазмұны арқылы адамгершілік, ізгі қасиеттерге тәрбиеленеді.
Міндеттері
- Оқушылардың ойын дәлелдеуге, өмірлік тәжірибені қолдануға көмектесу.
- Басқа оқушылардың пікірін бағалай білуге тәрбиелеу.
- Проблеманы пайымдап, тұжырым жасап, білімді жаңа жағдайға қолдануға үйрету.
- Әртүрлі әдістер арқылы шығарманың негізгі мазмұнын анықтау.
Күтілетін нәтиже
- Әңгіменің тақырыбы мен идеясын бүгінгі күнмен байланыстырып, өзектендіреді.
- Әңгімелерді біріктіріп, ортақ тақырыпты табады және өзіндік баға береді.
- Кейіпкерлерді талдап, өзін олардың орнына қойып, салыстырады.
- Ойын қорытып, қағаз бетіне түсіреді; өз тұжырымын жасайды.
- Бірлескен оқуды жүзеге асырады.
Психологиялық ахуал: «Өз жұлдызыңды тап»
(Баяу әуен қосылады.) Жаттығудың мақсаты — оқушыны тыныштандыру, назарын жинақтау және ішкі сенімді күшейту.
Нұсқаулық
Көздеріңді жұмып, өздеріңе ыңғайлы қалыпта жайғасыңдар. Терең тыныс алып, жайлап тыныс шығарыңдар. Енді көз алдарыңа түнгі аспанды елестетіңдер: аспан толы самсаған жұлдыздар.
Жұлдыздардың бірі үлкен, бірі кішкентай; бірі жарық, бірі көмескі. Кейбіріңе бұл бір-екі жұлдыз болып көрінсе, енді біреулеріңе — сансыз жарқыраған нүктелер болып көрінуі мүмкін. Олар бірде жақындап, бірде алыстайды.
Сол жұлдыздардың ішінен өзіңнің ең жарық, ең әдемі жұлдызыңды таңда. Ол — тек сенің жұлдызың. Мүмкін, ол бала күнгі арманыңа ұқсайтын шығар; мүмкін, саған ең бақытты, ең көңілді, жетістікке жеткен сәттерді еске салатын шығар.
Енді жұлдызыңа сүйсіне қарап, оған қолыңды созып жетуге тырыс. Бар күшіңмен ұмтыл. Сен міндетті түрде өз жұлдызыңа жетесің.
Оны аспаннан алып, алдыңа қой. Жақынырақ қара: ол қандай? Түсі қандай? Сол ең жарық жұлдызды алақаныңа салып, жүрегіңе қондыр.
Бұл жұлдыз саған күш пен қуат береді: адал еңбекке кірісуге, алдағы мақсаттарыңа жетуге дем береді.
Санау арқылы оралу
- Терең тыныс ал.
- Сен — дүниедегі ең мықты, ең дарынды оқушысың.
- Сенің жетістікке жетуге күшің де, жігерің де жеткілікті.
- Өзіңе сен.
- Енді көзіңді ашып, тақтадағы жұлдыздардың ішінен өз жұлдызыңды тап та, сүйсіне қара.
Бұл жұлдыздар әр кездесуде жылылық, мейірімділік, достық және жақсы қарым-қатынас сыйлайды. Сабақ соңында оны өздеріңмен бірге алып кетесіңдер — ол сендерді табыс жолында бастап, өмір сынақтарынан бірге жетелейді. Жұлдыздардың ешқайсысы бір-біріне ұқсамайтыны сияқты, сендер де әртүрлісіңдер.
Сабақ барысы: негізгі кезеңдер
1) Мағынаны тану
- Жазушының өмірі мен шығармашылығы туралы мәлімет беру.
2) «Ойлау бутерброды» әдісі
- Ыбырай әңгімелерін үнтаспадан тыңдату.
- Оқушыларды топқа бөліп, мәтінмен жұпта және топта жұмыс ұйымдастыру.
3) Ой-толғаныс кезеңі
Сатылай кешенді талдау
І топ «Мейірімді бала» әңгімесіне сатылай кешенді талдау жасайды.
Екі жақты күнделік
ІІ топ «Атымтай жомарт» әңгімесіне екі жақты күнделік толтырады.
4) «Сұрақты тап» әдісі
- Оқушылар ұяшық ішіндегі санды таңдайды.
- Берілген жауаптарға сәйкес сұрақ құрастырады.
5) Шығармашылық жұмыс
- Кейіпкерлерге хат жазу.
Кері байланыс: «Алты қалпақ»
Сабақ соңында оқушылар өз әсерін, жетістігін және қиындықтарын талдап, келесі қадамды жоспарлау үшін «Алты қалпақ» әдісі қолданылады.
Ақ қалпақ
Сабақта не білдің?
Жасыл қалпақ
Неге қол жеткіздің? Не білгің келеді?
Қызыл қалпақ
Бүгінгі сабақ сенде қандай эмоция туғызды?
Қара қалпақ
Сабақта қандай қиындыққа кездестің?
Көк қалпақ
Не істеуге болады? Идеяларың бар ма?
Сары қалпақ
Бүгін қай кейіпкер ұнады? Несімен ұнады?