Қазақша рефераттар

Бауыржан Момышұлы кім

7-сыныпқа арналған тәрбие сағатының мазмұны

Тақырып: Ұрпаққа өшпейтін із қалдырған ұлы тұлға. Құндылық: ақиқат. Қасиет: жауапкершілік.

Мақсаты

  • Оқушыларды отансүйгіштікке, патриотизмге, өз елінің адал азаматы болуға, жауапкершілікке және ер мінезділікке баулу.
  • Бауыржан Момышұлының өмірін үлгі ету, ел патриоттарын құрметтеуге үйрету.

Сабақ құрылымы

I. Сәлемдесу

Позитивті көңіл күй қалыптастыру.

II. Үй тапсырмасын тыңдау

57-бет бойынша.

III. Дәйексөз

Үміт пен өмір туралы ой қозғау.

IV. Оқушыларға сыйлық

Б. Момышұлы туралы естелік әңгіме.

V. Нақыл сөздер

Түсіндіру және пікірталас.

VI. Шығармашылық жұмыс

3 топтық тапсырма.

VII. Әдеби монтаж

Өлең, ән мәтіндері арқылы рухани әсер беру.

VIII. «Өзіммен – өзім» сәті

Қорытынды және жауапкершілік туралы түйін.

I. «Өзіммен – өзім» сәті (позитивті настрой)

Көзімізді жұмып, ішімізден 1-ден 10-ға дейін санайық. Қиялымызда айналамыздағы орта жандансын: орман, көл, тау, аспандағы бұлт. Күннің нұры шуағын төгіп, бізді тербетеді. Мөп-мөлдір көлге үңілсек — өз бейнемізді көреміз. Таудың аппақ шыңы көңіліміздей аппақ. Ал аспандағы ақ мамық бұлт бізге қол бұлғап, алдағы арманға шақырады.

Қайталау

«Мен ризамын бәріне!»

Осы сөйлемді 3 рет қайталау.

III. Дәйексөз

Өлім арасында жүргенде де, өмірден үміт үзбегін.
Үміт өрге тартады, үмітсіздік көрге тартады.
Үміттен де алға ұмтыл — үмітіңе жетесің.

Талқылау сұрағы: Үміт адамды қандай әрекетке жетелейді?

IV. Оқушыларға сыйлық: Бауыржан Момышұлы туралы естелік әңгіме

Адам өмірі жақсылық нұрын сеуіп, ғибратты ғұмыр кешуге бағытталады. Әр адамның өмірлік мақсат-мүддесі, асыл арманы болады. Сол арманға жету жолында адам ізгілік пен адалдықты, ізденіс пен еңбекқорлықты тірек етеді.

Өмірбаяны (қысқаша)

Туған жылы
1910 жыл, 24 желтоқсан
Туған жері
Қазіргі Жамбыл облысы, Жуалы ауданы, Көлбастау
Білімі
Жеті жылдық білім
Еңбек жолы
Бір кезең мұғалім болып қызмет атқарған
Әскерге шақырылуы
1932 жыл
Қызметі
1936 жылдан бастап әртүрлі әскери бөлімдерде
Соғыс жылдары
1941 жылы 316-атқыштар дивизиясы құрамында, командир
Шығармашылық кезең
1956 жылы отставкадан кейін қаламгерлікке ден қойды

Қаламгерлік мұрасы

Бауыржан Момышұлының алғашқы кітаптарының қатарында:

  • «Бір түннің тарихы»
  • «Біздің семья»
  • «Артымызда Москва»
  • «Майдандағы кездесулер»

Соғыс жылдарында батальон, полк, дивизия басқарған; кейін әскери оқу орындарында дәріс берген. Соғыс ісінің тәжірибесін жетік, теориясын терең меңгерген тұлға ретінде ел жадында қалды.

Тарихи әділет және халық мойындауы

Бауыржанға батыр атағы да, генерал шені де кезінде лайықты деңгейде берілмегені айтылады. Алайда бұл оның беделін түсірген жоқ: халық оны шын мәнінде қаһарман, биік тұлға деп таныды. Егемендік алғаннан кейін Бауыржан Момышұлына «Халық қаһарманы» атағы беріліп, ел қуанышы артты.

Ой қозғайтын сұрақтар

  • Бауыржан Момышұлының өмірі неліктен ұлағатты деп ойлайсың?
  • Ана тілі туралы қандай ой айтқан?
  • Жастардың мінезі туралы не деген?

Жеке тапсырма

«Бауыржан Момышұлы кім?» тақырыбында мінездеме жазу (ватманға).

Бағдар

Қайсарлық, жауапкершілік, отансүйгіштік, тәртіп, әділдік, батылдық сияқты қасиеттерге сүйен.

V. Нақыл сөздер

Тізе бүгіп тірі жүргеннен,
тіке тұрып өлген артық.

Таңдана бергенше,
таңдандыра біл.

Пышақ кескен жер жазылар,
тіл жарасы жазылмас.

Талқылау: Осы нақыл сөздерді қалай түсінесіңдер?

VI. Шығармашылық жұмыс (топтық)

Оқушылар 3 топқа бөлінеді. Әр топ өз тақырыбы бойынша қысқа әңгіме құрастырады.

1-топ

Бауыржан Момышұлының бойындағы қасиеттері туралы әңгіме.

2-топ

Бауыржан Момышұлының ерлігі туралы әңгіме.

3-топ

«Батыр болу үшін мен не істей аламын?» тақырыбында әңгіме.

VII. Әдеби монтаж

Өлең шумақтары

Қайтпаған дауылдан,
Кек алған жауынан.
Халқының қастерлі,
Жайсаңы — Бауыржан!
Қайсар ұл — Бауыржан!
Қазақтың қаны үшін
Жүрегі ауырған.
Елінің намысын
Қорғаған — Бауыржан!
Ер-бабам — Бауыржан.

Намысынан жаралған халқының
Көзінде отты жалын бар.
Сан жырлар оны жаңа ұрпақ,
Келешек ұлы ғасырлар
Баукеңе қарар таңырқап!
Жеңілден безіп әрдайым,
Үлесін алған ауырдан.
Күрделі біздің заманға
Ұқсайды қайсар Бауыржан!
Аялап оны алыста
Тербеген дала бесігі,
Бауыржан болып соғыста
Жарқ етті қазақ есімі!

Ән мәтіні: «Батыр Бауыржан»

Сөзі: А. Байғожаев • Әні: Ә. Бейсеуов

Ақ боранда азынаған, қақаған,
Жаудың қолы Москваға тақаған.
Тайсалмады жау сұсынан жас қазақ,
Мирас еткен батырлықты атадан.

Қайырмасы

Әрқашан аты ауызда,
Ықпаған батыр дауылдан.
Айналған аты аңызға,
Момыштың ұлы — Бауыржан!

Жаудың оғын қағып құрыш бойменен,
Туған елі шыққан емес есінен.
Қашты жаулар Москваның түбінен,
Қашты жаулар Бауыржандар сесінен.

Ерек сүйген өзі туған Отанын,
Халық берген оған батыр атағын.
Ауыр жылдың арқалаған азабын,
Ерлігіңді әнмен жалаулатамын.

VIII. Қорытынды «Өзіммен – өзім» сәті

Балалар, енді ойымызды жинақтап, сабақта өткенді қорытындылайық. Жауапкершілік — адам бойындағы ең жақсы қасиеттердің бірі. Жауапты болу дағдысы бала кезден қалыптасады: өз сөзіне берік болу, тапсырманы уақытында орындау, уәдені сақтау арқылы.

Халық батырларының өмірін мақтаныш тұтып, оларды үлгі ете білейік. Сабақ аяқталды.