Балалардан сұрау
Әртүрлі торсықтарды түстеріне қарай орналастыру
Бұл оқу іс-әрекеті балалардың сенсорлық дамуын қолдай отырып, түстерді ажырату, салыстыру, толық сөйлеммен жауап беру және ұлттық мұраға қызығушылық таныту дағдыларын нығайтуға бағытталған. Сабақ құрылымы үш кезеңнен тұрады: мотивациялық, ұйымдастырушылық-ізденушілік және рефлексивтік-түзетушілік.
Назарда болатын дағдылар
Түстерді тану, сәйкестендіру, көлемді салыстыру, тыңдау мен сөйлеуді дамыту.
Ұлттық мазмұн
Торсықтың қызметі, жасалу жолы және тұрмыстағы орны туралы түсінік қалыптастыру.
1) Мотивациялық-қозғаушылық
Шаттық шеңбері
Кіп-кішкентай баламыз,
Өсіп-өніп толамыз.
Күнге қарай талпынып,
Көкке қанат қағамыз.
Әлемдегі бар адамға
Жақсылық біз тілейміз.
Сәлеметсіз бе, апайлар!
Сәлем, достар, дейміз!
2) Ұйымдастырушылық-ізденушілік
Балаларды ұйымдастыру және түстерді қайталау
Балалар орындарына жайғасады. Тәрбиеші алты түсті карточканы көрсетіп, балалардан: «Қандай түстерді білеміз?» деп сұрайды. Балалар түстерді атап шығады.
Тақырыппен таныстыру: Торсық деген не?
Тәрбиеші бүгінгі оқу іс-әрекетінің мазмұнын таныстырады және торсық туралы түсіндіреді: Торсық — сусын құятын ыдыс. Сусынға сүт, айран, қымыз, шұбат жатады. Бұрын торсықты көбіне ешкінің терісінен жасаған. Торсықтағы сусын жаздың ыстығында да салқын сақталатыны айтылып, балалардың қызығушылығы оятылады.
Билингвалды компонент: сусын — напиток
Айтылым:
«Торсық»
Сөзді балалармен бірге дауыстап, анық айтқызу ұсынылады.
Тапсырма: Торсықтарды түсіне қарай орналастыру
Балалардың алдына түстері әртүрлі торсық суреттері қойылады. Әр бала суретті бір-бірлеп алып, магнитті тақтада ілінген сол түстес жолақшаға орналастырады және түсін толық сөйлеммен айтады.
Жауап үлгісі
«Мынау қызыл түсті торсық.»
«Мынау көк түсті торсық.»
Кейін балалардан: «Кімнің үйінде торсық бар?» деп сұралады. Қазіргі уақытта торсық күнделікті қолданылмайтыны, оны көбіне үлкен әжелердің үйінен көруге болатыны айтылады. Тәрбиеші балаларға символикалық түрде бір әженің үйіне қонаққа баратынын хабарлайды.
Саяхат-ойын: Алаңқай және сиқырлы сандықшалар
Балалар бөлменің ортасындағы гүлдер мен саңырауқұлақтар бейнеленген алаңқайға келеді. Алаңқайдың ортасында жіңішке жолақ жатады. Тәрбиеші сұрайды: «Гүлдер мен саңырауқұлақтарды басып өтеміз бе, әлде жолмен жүреміз бе?» Балалар өз ойларын айтады.
Жол жиегіндегі гүлдердің әдемілігі мен хош иісі туралы айтылып, балалар гүлдерді иіскеп көреді. Жол үстінде үлкен ағаш «кездеседі». Балалар тынығып, көздерін жұмып, құстар мен аңдардың дыбыстарын тыңдайды.
Сиқырлы сандық ойыны
Балалар көздерін ашқанда, ағаш түбінен сиқырлы сандықты табады. Сандық түсін дұрыс атаған кезде ғана ашылады. Оның ішінен тағы бір сандық шығады. Осылайша түстері мен көлемдері әртүрлі тағы бес сандықша табылады.
Сандықшаның түсін дәл тапқан бала ішіндегі көбелекті алады. Сонымен қатар балалар сандықшалардың көлемін салыстырады.
Қимылды ойын: «Күн мен жаңбыр»
Ойын шарты: «Күн» дегенде балалар көбелектер сияқты қалықтап жүреді. «Жаңбыр» дегенде тәрбиеші дайындап қойған сол түсті гүлдерге келіп «қонады».
Күн
Қалықтау, қозғалу, кеңістікте бағдарлау.
Жаңбыр
Түсті сәйкестендіру, жылдам әрекет ету.
Қонаққа бару: Әженің үйі
«Біз демалдық, енді әжеміз күтіп қалған шығар. Кеттік!» — деп балалар әженің үйіне келеді. Әже балаларды жылы қарсы алып, дастарқанға отырғызады да, торсықтан айран құйып береді. Балалар айран ішіп, торсықты қолдарына ұстап көріп, оның ыңғайын байқайды.
Балалар әжеге алғыс айтып, қоштасады да, балабақшаға қайтады.
3) Рефлексивтік-түзетушілік
Қайталау сұрақтары
Әже бізге айранды қандай ыдыстан құйды?
Торсықтан.
Торсық не үшін керек?
Сусын құю үшін.
Түстерді бекіту
Аспан
Көк
Шөп
Жасыл
Алма
Қызыл
Күн
Сары
Топырақ
Қара
Айран
Ақ
Қорытынды және мадақтау
Тәрбиеші балалардың оқу іс-әрекетіне белсенді қатысқанын, сұрақтарға толық әрі нақты жауап бергенін атап өтіп, мадақтайды. Сабаққа қатысып отырған қонақ апайлармен қоштасу ұйымдастырылады.
Күтілетін нәтиже
Біледі
Алты түрлі түсті және заттардың көлемін ажыратуды.
Игереді
Әртүрлі торсықтарды түстеріне қарай тақтаға орналастыруды.
Меңгереді
Ұлттық ыдыс — торсыққа деген қызығушылықты және құрметті.