КСРО басшылары
Сабақтың тақырыбы
Италия мен Испаниядағы фашизм: оның орнау ерекшеліктері, ішкі және сыртқы саясаттағы көріністері, сондай-ақ қоғамға ықпалы.
Білімдік мақсат
Оқушыларға Италия мен Испаниядағы фашизмнің орнау ерекшеліктері туралы толық әрі нақты тарихи мәлімет беру.
Дамытушылық мақсат
Тарихи фактілер мен оқиғаларды салыстыру, талдау, жіктеу және дереккөздермен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру.
Тәрбиелік мақсат
Фашизм мысалында тарихтан сабақ алуға бағыттау, демократиялық құндылықтар мен бостандықтарды қадірлеуге тәрбиелеу.
Сабақ форматы
- Сабақ түрі
- Аралас сабақ
- Сабақ әдістері
- Сұрақ-жауап, ауызша баяндау
- Көрнекілік
- Б. Муссолини, Ф. Франко, А. Гитлер портреттері
Слайдтық материалдар
- Муссолинидің «Римге жорығы»
- Испаниядағы Азамат соғысы
- Испанияға шетел көмегі және әскери техника
- Мадридті қорғау
- Фашистік лагерьлер
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа назар аударту, жұмыс ырғағын белгілеу.
II. Үй тапсырмасын сұрау
Өткен тақырып бойынша қысқаша сұрақтар арқылы білімді тексеру:
- 1. КСРО-ның құрылуы және өмір сүрген уақыты.
- 2. 1917 жылғы оқиғалар.
- 3. 1918–1920 жылдардағы оқиғалар.
- 4. КСРО съездері.
- 5. КСРО басшылары.
- 6. Индустрияландырудың мәні.
- 7. Ұжымдастырудың мәні.
- 8. КСРО-ның негізгі ұйымдары.
- 9. Ең ұзақ басқарған басшы.
- 10. КСРО-ның мұрагер мемлекеті.
III. Жаңа материалды түсіндіру
Италия (1919–1939)
ТезистерБірінші дүниежүзілік соғыстың әсері: өндірістің әлсіреуі, экономикалық және қаржылық дағдарыс, адам шығыны, қалалардың қирауы.
- 1919 ж. Италияда алғашқы фашистік ұйым — «Фашио ди Комбатименто» («Күрес одағы») құрылды. Басшысы — Бенито Муссолини.
- 1922 ж. Муссолини «Римге жорық» ұйымдастырып, үкімет құрамына фашистерді енгізді.
- 1924 ж. фашистерді сынаған депутат Джакомо Маттеотти өлтірілді; бұл оқиға диктатураның күшеюін жеделдетті.
Муссолинидің сыртқы саясаты
- 1935 ж. Эфиопияны басып алу.
- 1939 ж. Албанияны басып алу.
- 1936–1939 жж. Антикоминтерн пактіне қатысу, гитлерлік Германияны қолдау.
- Испаниядағы фашистік күштерге көмек жіберу; КСРО-ға қарсы соғыс қимылдарына қатысу.
Муссолинидің ішкі саясаты
- 1927 ж. Ерекше трибунал және Құпия полиция құрылды.
- Экономика корпоративтік жүйе арқылы басқарылып, негізгі салалар 30 корпорацияға бағынышты болды.
- Рим папасымен келісімге келіп, шіркеудің қолдауына ие болды.
Испания (1919–1939)
Тезистер- 1921 ж. Мароккодағы ұлт-азаттық көтеріліс қоғамға ықпал етті; үкіметке қарсы наразылық күшейді.
- 1923–1930 жж. генерал Примо де Ривера диктатурасы орнады.
- 1931–1936 жж. буржуазиялық-демократиялық өзгерістер кезеңі: көппартиялық жүйе күшейіп, республика жарияланды, монархия құлады.
- 1933 ж. Хосе Антонио Примо де Ривера «Фаланга» атты фашистік партия құрды.
1936–1939 жж. Испаниядағы Азамат соғысы
- Екі негізгі күш: республикашылдар және франкистер.
- Англия мен Франция ресми түрде бейтарап саясат ұстанды.
- Италия мен Германия франкистерге әскери көмек көрсетті.
- Республикашылдарға интернационалдық еріктілер қолдау көрсетті.
IV. Бекіту сұрақтары
Тақырыпты қорытындылау үшін сұрақтар:
- 1. Фашизм ұғымының мағынасы қандай?
- 2. Муссолинидің өмірбаянынан негізгі деректер.
- 3. Муссолинидің сыртқы саясатының бағыттары.
- 4. Муссолинидің ішкі саясатының ерекшеліктері.
- 5. Испаниядағы дағдарыстың негізгі себептері.
- 6. Примо де Ривера диктатурасының сипаты.
- 7. «Фаланга» партиясының құрылуы.
- 8. Франко тұлғасы: тарихи рөлі.
- 9. Испаниядағы Азамат соғысының барысы.
- 10. Азамат соғысының нәтижелері мен себеп-салдары.
V. Үй тапсырмасы
Салыстырмалы талдау
Италия мен Испаниядағы фашизмді Венн диаграммасы арқылы салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын жазыңыз.
Тұлғаларға сипаттама
Фашизм тарихындағы негізгі тұлғаларға (Муссолини, Франко және т.б.) қысқаша тарихи сипаттама беріңіз: көзқарасы, саясаты, ықпалы.
Ескерту
Бұл сабақ материалы тарихи деректерді талдау арқылы авторитаризмнің салдарын түсінуге және демократиялық құндылықтардың маңызын айқындауға бағытталған.