Асқар тау, бәйтерек
Сабақтың барысы
Бұл сабақ жоспары әкенің отбасындағы рөлін түсіндіруге, оқушылардың ойлау және сөйлесу дағдыларын дамытуға, сондай-ақ құрмет пен жауапкершілік құндылықтарын бекітуге бағытталған.
Ұйымдастыру кезеңі
- 1 Оқушылармен амандасу, кезекшінің есебін тыңдау.
- 2 «Молекула–атом» ойыны арқылы оқушыларды 3 топқа бөлу.
I бөлім
Қызығушылықты ояту
Ой қозғау арқылы оқушылар бүгінгі сабақтың тақырыбын өздері табады.
Дұрыс. Бүгінгі әңгімеміз отбасымыздың тірегі — әке туралы.
Талқылауға арналған сұрақтар
- «Әр отбасы — шағын мемлекет» дегенді қалай түсінесіңдер?
- Осы «мемлекеттің» басшысы кім?
- «Әке» сөзінің мағынасын ашып көріңдер.
II бөлім
Мағынаны ашу
«Суретті сөйлет» стратегиясы
Әр топ берілген суреттер бойынша әңгіме құрастырады. Мақсат — шығармашылық ойлауды дамыту.
Әңгімеде қамтылатын өлшемдер
- Кезеңі
- Қызметі
- Ұлты
- Жасы
- Әлеуметтік жағдайы
«9-ромб» стратегиясы
Әке туралы мәтіннің сөйлемдері шашыраңқы беріледі. Оқушылар ең маңызды ойдан бастап, ромб пішінінде рет-ретімен орналастырып, тұтас мәтін құрастырады.
Мақсаты
Оқушыларды жинақылыққа, бірізділікке және ойды дәл жеткізуге тәрбиелеу.
Мәтін: «Әке рөлі»
Әр отбасындағы әкенің рөлі ерекше. Әке — отбасының асыраушысы, әр мүшесіне сүйеніш болатын тірегі әрі қамқоршысы.
Әкенің мінез-құлқы, өзгелермен қарым-қатынасы, өнері мен білімі — баланың көз алдындағы үлгі. Бала әкесіне қарап бой түзейді, өмірлік бағыт алады.
Халық «Әке — асқар тау», «Әке — бәйтерек» деп, әкенің беделі мен қорған болар күшін айқындайды.
«Әке — балаға сыншы» дейді халқымыз. Ер бала әкесімен сырлас, жолдас, дос. Көп жағдайда бір іске кіріспес бұрын әкесімен ақылдасады.
Ер баланың өсіп-жетіліп, жеке тұлға болып қалыптасуында және қоғамдағы өз орнын дұрыс табуында әкенің еңбегі ерекше.
«Бір бала бар әкеге жете туады, бір бала бар атадан өте туады, бір бала бар атадан кері туады» деген дана сөз ұрпақ тәрбиесіндегі жауапкершіліктің салмағын аңғартады.
Дәптермен жұмыс
Мәтін ішінен мақал-мәтелдер мен нақыл сөздерді теріп жазыңдар да, біреуінің мағынасын өз сөзіңмен түсіндіріңдер.
1
Әке — асқар тау
2
Әке — бәйтерек
3
Әке — балаға сыншы
4
Бір бала бар әкеге жете туады, бір бала бар атадан өте туады, бір бала бар атадан кері туады
III бөлім
Ой толғаныс
Венн диаграммасы
Әр топ бірлесе отырып, әке мен ананы салыстырады: ұқсастықтары мен айырмашылықтарын жазады.
Әке
- Жауапкершілік, қамқорлық қыры
- Тәртіп пен бағыт беру
Ана
- Мейірім, нәзіктік, жақындық
- Қолдау және күнделікті тәрбие
Ортақ тұстары
Екеуі де баланың қауіпсіздігіне, тәрбиесіне, бақытты өсуіне жауап береді; отбасындағы сыйластық пен бірлікті күшейтеді.
«Бес жолды өлең»
Әр топ «әке» сөзіне бес жолды өлең құрастырады.
Мысал
Әке
Мейірімді, қатал
Тәрбиелейді, үйретеді, сынайды
Отбасының тірегі, қорғаны
Асқар тау, бәйтерек
Жағдаятты шешу (тренинг): «Үлгілі отбасы»
Үш оқушыдан құралған топ рөлдерге бөлініп, отбасындағы бір кештің қалай өтетінін келіседі.
1-оқушы — Әке
Ертең жауапты жұмысқа кірісетіндіктен, бүгін кешке үйде тыныш демалғысы келеді.
2-оқушы — Үлкен бала
Дәл бүгін кешке өз үйінде достарымен көңілді басқосу өткізгісі келеді.
3-оқушы — Кіші бала
Бір нәрсеге алаңдап отыр; үлкендердің көмегі мен кеңесін күтеді.
Тапсырма: бәріне қолайлы шешім табу үшін келіссөз жүргізіп, отбасылық сыйластықты сақтайтын ортақ жоспар ұсыныңдар.
IV бөлім
Үй тапсырмасы
Әр отбасыға қатысты үш ұйғарым (қағида/тұжырым) жазып келу.
V бөлім
Бағалау
Әр топ қарсылас топтың жұмысын «Бағдаршам» әдісі бойынша бағалайды.
Жасыл
Тапсырма толық әрі өте жақсы орындалған.
Сары
Жақсы орындалған, бірақ толықтыру қажет.
Қызыл
Қайта қарастыру керек, қосымша қолдау қажет.