Тәрбиешінің кіріспе сөзі
Мектеп жасына дейінгі балалардың танымдық белсенділігін қалай арттыруға болады?
Кіріспе ой
А. Эйнштейн: «Біз сезінетін ең керемет әрі ең терең сезім — құпиялылықты сезіну. Бұл сезім жат болған, жүректегі дірілді сезінбейтін адам — тірі өлік», — деп жазған. Баланың әлемді тануға деген ішкі талпынысы да осы таңданудан, қызығушылықтан басталады.
Танымдық белсенділікті дамытудың маңызды факторлары
- Педагог тұлғасы — оның көзқарасы, мәдениеті, баланы қабылдауы.
- Баламен қарым-қатынасы — тыңдай білу, қолдау, ынталандыру, сенім атмосферасын қалыптастыру.
- Баланың ішкі әлемінің ерекшелігі — темпераменті, қызығушылығы, қабылдау қарқыны, эмоциялық жағдайы.
Бала алған білімін тәжірибеде қолдана білуі керек. Бұл — оның өз бетінше шығармашылық әрекеті. Тәрбиешінің міндеті тек материалды ұсыну емес; әлемді таныту, баламен диалог құру, өз сұрақтарына жауап іздеуге бағыт беру.
Блиц-турнир
Сұрақ: «Тәрбие дегеніміз не?»
Тапсырма: Допты ата-аналарға кезекпен беріп, әрқайсысының қысқа пікірін тыңдау. Мақсат — тәрбиенің мәнін ортақ түсінікке келтіріп, тәжірибе алмасу.
Ата-аналарға арналған ұсыныстар
Балаңызбен танымдық қарым-қатынас кезінде жақсы нәтижеге жетуге көмектесетін кеңестер төменде берілген:
-
1
Білуге құштарлығын оятыңыз. Жасағысы келмеген іске қинамаңыз. Әлемді тану үдерісі бала үшін жағымды эмоциямен байланысты болсын. Кез келген әрекетке бірге қатысыңыз.
-
2
Көңіл бөліп, мейірімділікті жиі көрсетіңіз. Көбірек құшақтап, еркелетіңіз. Бала сіздің сүйіспеншілігіңізді сезінуі тиіс. Ата-анасының махаббатына сенген бала ақпаратты тезірек әрі жеңіл қабылдайды.
-
3
Үйде көрнекі құралдар мен материалдар болсын. Баланың жасына сай кітаптар, суреттер, пазлдар, құрылыс бөлшектері, табиғи материалдар сияқты қарапайым құралдар танымды күшейтеді.
-
4
Үйрету кезеңін қызықты етіңіз. Оны таңғажайып, баурап алатындай ұйымдастырыңыз. Бала тапсырманың құндылығын бірден түсінбеуі мүмкін — бұл қалыпты. Ұзаққа созылған, бірсарынды тапсырма оны тез жалықтырады.
-
5
Нәтижеден бұрын үдерісті бағалаңыз. Бірге жасаған жұмыста ең маңыздысы — қалай айналысқандарыңыз: ынта, қолдау, ортақ қуаныш және балаға берілген еркіндік.
-
6
Отбасындағы кикілжіңді азайтыңыз. Жағымсыз ұрыс-керістерді тоқтату өте маңызды, өйткені ол баланың өсіп-жетілуіне және интеллектуалдық дамуына тікелей әсер етеді.
Қорытынды
Осы ұсыныстарды ескеріп, кішкентай бүлдіршіндеріміздің танымдық белсенділігін бірге арттырайық. Біріге еңбектенейік, құрметті ата-аналар.