Тұздар гидролизі Сабақтың мақсаты
Химия (9-сынып): Тұздар гидролизі
Бұл сабақта тұздарды түзілу табиғатына қарай топтастырып, олардың сумен әрекеттесуін (гидролиз) түсіндіру және pH (сутектік көрсеткіш) туралы негізгі ұғым қалыптастыру көзделеді.
Сабақтың мақсаты
Тұздарды олардың түзілу табиғатына қарай жіктеу, суға қатысты реакциялары арқылы тұздардың гидролизін түсіндіру, және pH ұғымын нақтылау.
Сабақтың типі мен түрі
- Типі: білім, білік, дағдыны қалыптастыру.
- Түрі: СТО, АКТ.
Қажетті құрал-жабдықтар
- Интерактивті тақта
- Видеоролик (сергіту сәтіне)
- pH-метр (ерітінді ортасын анықтауға)
Сабақтың міндеттері
1) Гидролизді түсіну
Тұздардың гидролизденуі және гидролиз реакцияларымен таныса отырып, ерітінді ортасын (қышқыл, бейтарап, сілтілі) анықтауды үйрену.
2) Иондық теңдеулер
Тұздар және ион алмасу реакциялары туралы білімді толықтыру, толық және қысқартылған иондық теңдеулерді жазуға дағдылану, логикалық ойлауды дамыту.
3) Тәжірибе мәдениеті
Кейбір ерітінділердің ортасын тәжірибе арқылы анықтай отырып, ұқыптылыққа, тазалық сақтауға және өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауға үйрену.
Әдіс-тәсілдер
Оқушылардың қатысу белсенділігін арттыру үшін мәтінмен жұмыс, талқылау, тәжірибе және нәтижені қорғау кезеңдері біріктіріледі.
Негізгі ұғымдар
- pH Сутектік көрсеткіш — ерітіндінің қышқылдық/сілтілік дәрежесін сипаттайды.
- H Гидролиз — тұз иондарының сумен әрекеттесуі нәтижесінде ерітінді ортасының өзгеруі.
- I Иондық теңдеу — реакцияны иондар деңгейінде көрсету (толық және қысқартылған).
Сабақ барысы
1) Сергіту сәті
Мұғалімнің іс-әрекеті
Видеоролик арқылы қысқа жаттығулар орындату.
Оқушылардың іс-әрекеті
Видеороликте көрсетілген жаттығуларды қайталау.
2) Қызығушылықты ояту
Мұғалімнің іс-әрекеті
- Тұздарды түзілу табиғатына қарай топтарға бөлу.
- pH (сутектік көрсеткіш) ұғымын еске түсіру.
Оқушылардың іс-әрекеті
- Мозайка құрастыру арқылы топтарға бөліну.
- Үй тапсырмасын талқылау.
Топтастыру критерийлері
1) Әлсіз негіз + күшті қышқыл
Осы типтегі тұздардың ерітінді ортасын болжау және негіздеу.
2) Күшті негіз + әлсіз қышқыл
Гидролиз арқылы ортаның өзгеруін түсіндіру.
3) Күшті негіз + күшті қышқыл
Ерітіндінің бейтарапқа жақын болу себептерін талдау.
4) pH — сутектік көрсеткіш
pH шкаласы бойынша қышқыл, бейтарап, сілтілі ортаны ажырату.
3) Мағынаны ажырату және бекіту
Мұғалімнің іс-әрекеті
- Мозайкада берілген реакциялардың толық және қысқартылған иондық теңдеулерін жаздыру.
- Тұздардың химиялық қасиеттеріне сипаттама бергізу.
- Әр топқа мәтін таратып, тапсырмаларды бағыттау.
- Берілген тұз ерітіндісінің ортасын pH-метрмен анықтатуды ұйымдастыру.
- Топтардың жауаптарын қорғауын және дәлелдеуін қадағалау.
Оқушылардың іс-әрекеті
- Берілген реакцияларға толық және қысқартылған иондық теңдеулер жазу.
- Тұздардың гидролиз теңдеулерін құрастыру.
- pH-метр арқылы ерітінді ортасын анықтап, нәтижені түсіндіру.
- Топ атынан жауапты қорғап, қорытынды жасау.