Төрт түлік мал

Сабақ туралы қысқаша ақпарат

Тақырып

Ұлттық ойындар

Сабақтың типі

Дәстүрлі емес сабақ

Сабақтың түрі

Сайыс сабақ

Көрнекіліктер

Суреттер
Карточкалар
Кестелер
Интерактивті тақта

Сабақтың мақсаты

Оқушылардың ауызекі сөйлеу дағдыларын қалыптастыру және ұлттық ойын түрлерін насихаттау.

Негізгі екпін:

тыңдау, оқу, сөйлеу, ойын арқылы үйрену.

Сабақтың міндеттері

Білімділік

Есімдікті және оның түрлерін дұрыс қолдануға үйрету.
«Ұлттық ойындар» тақырыбы бойынша жаңа сөздер мен сөз тіркестерін меңгерту.
Жаңа сөздерді сөйлеуде орынды қолдануға дағдыландыру.

Дамытушылық

Салыстыру, баяндау, есте сақтау қабілеттерін жетілдіру.
Шығармашылық ойлауын дамыту.
Сұраққа толық әрі нақты жауап беру дағдыларын арттыру.

Тәрбиелік

Ұлттық дәстүрлерді құрметтеуге тәрбиелеу.
Ұлттық ойындарды үйренуге және сақтауға ынталандыру.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

1Сәлемдесу.
2Оқушыларды түгендеу, келмеу себептерін анықтау.
3Оқушылардың назарын сабаққа аудару, жұмысқа бейімдеу.
4Тіл дамыту сәтін өткізу.

II. Өткен материалды еске түсіру және жалпылау

1Үй тапсырмасын сұрау және тексеру.
2Өткен сабақтың қаншалықты меңгерілгенін байқау.
3Сөйлеу дағдысы мен сөздік қорын бақылау.
4Келесі жұмыста нені күшейту керегін анықтау.

Сайыс форматы: екі топ

Бүгін сабақ ерекше форматта өтеді: сынып екі топқа бөлініп, сайыс түрінде жұмыс істейді.

1-топ

Көкпар

Ұраны: «Талапты ерге — нұр жауар».

Көкпар — қазақтың ұлттық ойындарының бірі.

2-топ

Тұлпар

Ұраны: «Хас жүйрікте мін болмас!»

Тұлпар — жүйрік ат, төрт түлікке қатысты ұғым.

Үй тапсырмасын тексеру: есімдік

Сұрақ

Үйге қандай тапсырма берілді?

Есімдік түрлерін қайталау.

Сұрақ

Есімдік дегеніміз не?

Есімдік — зат есім, сын есім, сан есімнің орнына қолданылатын сөз табы. Мысалы: «Айгүл келді» орнына — «Ол келді»; «Журналды оқы» орнына — «Мынаны оқы»; «Арманнан сұра» орнына — «Одан сұра».

Жаттығу

Оқушылар жәшіктен есімдіктерді таңдап алып, олардың қай түрге жататынын анықтайды.

мен олар анау мынау кім қандай өзім өзің барлық бәрі

III. Жаңа сабақты қалыптастыру

Сөздікпен жұмыс

Жаңа сөздерді таныстыру және бекіту.

ұлттық: национальное
сала: отрасль
рухани: духовное
тұрмыс: быт
салт-дәстүр: традиции, обычаи
шаруашылық: хозяйство
қарым-қатынас: отношение
пайдалану: пользоваться
әлеуметтік жағдай: социальное положение

Оқимыз

Тыңдаймыз

Сөйлейміз

1-тапсырма: мәтінмен жұмыс

Мәтінді оқып, аударып, сұрақ-жауап арқылы талқылау.

Қазақтың ұлттық ойындары ежелгі заманнан бері жалғасып келеді. Рухани мұрамыздың өзге түрлері сияқты, олардың да ұзақ даму тарихы бар. Кез келген ойыннан халықтың өмірін, тарихын және дүниетанымын көруге болады. Қазақ халқының ойындары көбіне тұрмыспен, салт-дәстүрмен, төрт түлік малмен, әлеуметтік жағдаймен, адамдар арасындағы қарым-қатынаспен, еңбекпен және шаруашылықпен тығыз байланысты.

Ұлттық ойындарға мысалдар:

Көтермек, Түйілген орамал, Айгөлек, Ақсүйек, Тобық, Ханталапай, Тоғызқұмалақ, Теңге ілу, Қыз қуу және т.б.

Практика

Екі топ «Көтермек» және «Арқан тарту» ойындарын ойнап, жарысады.

2-тапсырма: диалог құрастыру

Диалог үлгісін пайдаланып, жұппен сөйлесіңдер.

— Сен қазақтың ұлттық ойындарын білесің бе?

— Иә, білемін.

— Қандай ойындарды білесің? Атап шықшы.

— Асық, Ақсүйек, Тобық, Ханталапай, Тоғызқұмалақ, Теңге алу, Қыз қуу, Түйілген орамал.

— Бұл ойындар немен байланысты?

— Көбінесе төрт түлік малмен, еңбекпен және шаруашылықпен байланысты.

— Ұлттық ойындарда пайдаланылатын заттарды ата.

— Мал сүйегі, қой құмалағы, тиын, арқан.

3-тапсырма: септеу (семантикалық карта)

Берілген сөздерді септіктер бойынша септеңдер.

Септіктер	Сөздер
Атау септік	ақсүйек, спорт
Ілік септік	толтыруға арналған
Барыс септік	толтыруға арналған
Табыс септік	толтыруға арналған
Жатыс септік	толтыруға арналған
Шығыс септік	толтыруға арналған
Көмектес септік	толтыруға арналған

Тақтамен жұмыс: перфокарта

Оқушылар ұяшықтағы сөздердің қай есімдік түріне жататынын анықтап, белгілейді.

№	Мысалдар	Жіктеу	Сілтеу	Сұрау	Өздік	Жалпылау	Белгісіздік	Болымсыздық
1	Менің кітабым	□	□	□	□	□	□	□
2	Барлық бала	□	□	□	□	□	□	□
3	Ешкім жоқ	□	□	□	□	□	□	□
4	Өз үйім	□	□	□	□	□	□	□
5	Осы мектепте	□	□	□	□	□	□	□
6	Бірнеше дәптер	□	□	□	□	□	□	□
7	Оның көйлегі	□	□	□	□	□	□	□
8	Кім келді?	□	□	□	□	□	□	□
9	Өзім барамын	□	□	□	□	□	□	□
10	Олар келді	□	□	□	□	□	□	□

Сергіту сәті

«Қаражорға» биі: интерактивті тақтадан бейнені қарап, оқушылар қимылды қайталап билейді.

6-тапсырма: есімдіктермен алмастыру

Асты сызылған сөздерді жақшадағы есімдік түрімен ауыстыр.

1) Екі бала аударыспақ ойнады. (жіктеу есімдігі)
2) Арқан тарту ойыны өте қызықты. (сұрау есімдігі)
3) Асқар, ойынды басташы. (жіктеу есімдігі)
4) Қаптың ішінде асықтар бар. (белгісіздік есімдігі)

7-тапсырма: сөзжұмбақ

Сұрақтарға жауап беріп, сөзжұмбақты толтыр.

1«Қалада» сөзі қай септікте тұр?
2Сілтеу есімдігі.
3Жыл мезгілі.
4Төрт түлік мал.
5«Спасибо» сөзінің аудармасы.
6«-ны/-ні» қай септіктің жалғауы?
7Аяқ киім.
8Отбасы мүшесі.
9Барыс септігінің сұрағы.

Нәтиже

Сөзжұмбақтың ортасынан «соқыртеке» ойынының атауы шығады.

Қорытынды бөлім

Үй тапсырмасы

«Соқыртеке» ойыны туралы қосымша мәлімет жинап келу.

Рефлексия

«Сақина тастамақ» және «Теңге алу» ойындарымен байланыстырып, интерактивті тақтадағы кестеге бүгінгі сабақтың қай кезеңі ұнағанын белгілеу: оқушылар кезекпен шығып, сақина мен теңге суреттерін таңдаған тапсырмасының астына орналастырады.