Шығармашылық жазу жұмыстары

7-сынып қазақ тілі: жылдық жоспар және күнделікті сабақ жоспары

Бұл материал 7-сыныпқа арналған қазақ тілі пәні бойынша күнделікті сабақ жоспарының үлгісін ұсынады. Негізгі бөлімде шығармашылық жазу жұмыстары ішіндегі маңызды жанрлардың бірі — хат тақырыбы қамтылады.

Күнтізбелік тақырыптар (81–85)

81. Шығармашылық жазу жұмыстары. Хат
82. Қазақ тіл білімі бойынша тест сұрақтары
83. Тіл ұстарту
84. Қайталау
85. Тіл мәдениеті

Сабақ паспорты

Сабақтың тақырыбы: Шығармашылық жазу жұмыстары. Хат.
Сабақтың типі: Жаңа білім меңгерту.
Сабақтың түрі: Дәстүрден тыс шығармашылық сабақ.

Сабақтың мақсаты

Шығармашылық жазу жұмыстары туралы түсінік беру; жеке адам өміріне қатысты ісқағаздардың бірі — хат, оның түрлері мен тілдік сипаты туралы ұғым қалыптастыру.
Жазу және сөйлеу мәдениетін дамыту; оқушыларды қарым-қатынас әдебіне, тіл мәдениетіне тәрбиелеу.
Өз бетімен жұмысты дамыту; оқушы шығармашылығын арттыру; эпистолярлық жанрдың түрлері мен типтерін ажырата білуге үйрету.

Әдіс-тәсілдер

Топтастыру стратегиясы
Екі жақты күнделік
БҮҮ стратегиясы
Өз бетімен жұмыс

Көрнекілік және байланыс

Магнитті тақта, плакаттар (монолог, хат), тірек сызбалар (графапроектор)
Хат-кеспелер, кесте-кеспелер, плакат-конверт
Пәнаралық байланыс: әдебиет, адам және қоғам

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру

Оқушылардың қатысуын белгілеу
Оқу құралдарының толықтығын тексеру
Сынып бөлмесінің сабаққа дайындығын ұйымдастыру
Оқушылардың назарын сабаққа аудару

II. Үй тапсырмасын сұрау

1) Еркін жазу стратегиясы

Оқушылардың жазып келген монологтары негізінде сыныптық «газет» әзірлеу.
2) Топтастыру стратегиясы

Тақтадағы плакатты толтыру, ойларды жүйелеу.

III. Жаңа сабақты түсіндіру

Мұғалім тірек сызбалар арқылы жаңа тақырыпқа жетелейді: «Балалар, мен сендерге сәлем әкеліп отырмын. Қане, оқып көріңдер». Оқушы мәтінді оқығаннан кейін, сыныппен бірге тақырып анықталады: хат.

Сыныппен талқылау сұрақтары

Қазіргі кезде бір-біріңмен хат алысып тұрасыңдар ма?
Неліктен хат сирек жазылады?
Хаттың телефон мен интернеттен қандай айырмашылығы бар?

Технология дамыған сайын адамдар телефон, интернет, ұялы байланыс арқылы жылдам хабарласа алады. Бірақ хаттың ерекше қыры бар: хатта ішкі сезімді сеніп, ойланып, жүйелі түрде жеткізуге болады. Бұл — автордың дербес шығармашылық еңбегі, әрі сауаттылықты қажет етеді.

Хаттың құрылымы (талдау)

1 Амандасу
2 Негізгі ой (айтылмақ ой)
3 Қоштасу
4 Хат жазушының аты-жөні
5 Жазылған мерзімі (күні)

Қажет болған жағдайда үнтаспадан оқушы хаты тыңдатылады да, жазылу реті мен құрылымы сыныппен бірге талданады.

Пысықтау және шығармашылық тапсырмалар

Кітаппен жұмыс

311-жаттығу: мәтінмен жұмыс (ауызша).

Еркін жазу (өз бетімен жұмыс)

Досыңa (құрбыңа) хат жаз.
«Мен сүйетін тұлғаға» хат жаз.
Бастауышта сабақ берген ұстазыңа хат жаз.
Болашаққа хат жаз.
Туыстарыңның біріне хат жазып көр.

Мәтін талдау және сұрақтар

Б. Бұлқышев «Шығыс ұлына хат»

Шығарма хаттың қай түріне жатады? Дәлелде.
Ш. Уәлихановтың Ф. М. Достоевскийге жазған хаты

Хаттан не ұқтың? Ойыңды жинақтап айтып бер.
Берілген хатпен жұмыс

Хатты толықтыр. Хат кімге жазылған? Эпистолярлық жанрдың қай түріне жатады?
Ы. Алтынсариннің В. В. Катаринскийге жазған хатынан үзінді

Үзіндіге сүйеніп, Ыбырайдың қызметі туралы әңгімеле.

Екі жақты күнделік

Тақырыптық бағыт: «Хат — хабаршы». Оқушы мәтіннен үзінді/ойды және өз пікірін қатар жазады.

Плакат-конвертпен жұмыс

Тақтаға ілінген плакат-конверттің «сыртын» дұрыс толтыруды үйрену: кімге, кімнен, мекенжай, сынып/күні сияқты деректерді сауатты рәсімдеу.

Сабақты бекіту

БҮҮ стратегиясы: «Хат»

Негізгі тұжырымдар

Сауаттылықты талап етеді.
Жазылу реті мен құрылымы болады.
Бірнеше түрі бар.
Қара сөзбен де, өлеңмен де жазылады.

Шығармашылық қыры

Шығармашылық жазу жұмысының бір түрі.
Сырыңды сеніп жазуға болады.
Ойды жүйелеп жеткізуге үйретеді.

Үй тапсырмасы

«Болашаққа хат» жазу.

Ескерту: «Толық нұсқасын жүктеу» тіркесі бастапқы мәтінде көрсетілген, бірақ бұл бөлімде жүктеу сілтемесі берілмеген.