Нүктелерді координаталарымен жазындар

Сабақтың тақырыбы

Координаталары бойынша нүктені салуға есептер шығару.

Сабақтың мақсаты

  • Нүктенің жазықтықтағы орнын анықтауды үйрету және есеп шығару арқылы білімдерін жетілдіру.
  • Оқушылардың ой-өрісін кеңейту, өздігінен жұмыс жасау, іздену және шығармашылық қабілеттерін дамыту.
  • Ұйымшылдыққа, ұқыптылыққа және дәлдікке тәрбиелеу.

Сабақтың кезеңдері

I. Ұйымдастыру

Сабақтағы ұстанымымыз:

Адамның алдында ақылға апаратын үш жол бар: ойлау жолы — ең жақсысы; ұқсау жолы — ең жеңілі; жеке тәжірибе жолы — ең жауаптысы.

Ендеше, сабақ барысында әрқайсымыз өзіміз таңдаған жолмен жүйелі жұмыс жасайық.

II. Үй тапсырмасын тексеру

№1134

1) Нүктелер

  • A(2; 1)
  • B(2; 4)
  • C(2; −3)

2) Нүктелер

  • D(−4; 4)
  • F(1; 4)
  • E(3; 4)

Оқушыларды математикалық фигуралар арқылы екі топқа бөлу.

III. Шығармашылық кезең

  • Рене Декарт туралы оқушылардың пікірлері.
  • Оқушылардың координаталық жазықтықта салған суреттері.

IV. Графиктік диктант

Дұрыс тұжырымға (+), бұрыс тұжырымға (−) белгісін қойып, графиктік жауап береміз.

  1. Тік бұрышты координаталар жүйесі француз философы әрі математигі Рене Декарттың құрметіне декарттық координаталар жүйесі деп аталады.
  2. Түзуде жатпайтын бір нүкте арқылы берілген түзуге бірнеше параллель түзу жүргізуге болады.
  3. Тік бұрышты координаталар жүйесі орналасқан жазықтық координаталық жазықтық деп аталады.
  4. Егер жазықтықтағы екі түзу үшінші түзуге перпендикуляр болса, онда олар өзара параллель болады.
  5. Берілген нүктенің абсциссасы мен ординатасы нүктенің координаталары деп аталады.
  6. Берілген нүктеден түзуге бірнеше перпендикуляр түсіруге болады.
  7. Координаталық жазықтық үш ширектен тұрады.
  8. Нүктенің жазықтықтағы орны сандар жұбымен анықталады.
  9. Қиылысатын екі түзудің ортақ екі нүктесі болады.
  10. Абсциссалар осі мен ординаталар осінің қиылысу нүктесі координаталар басы деп аталады.

V. «Орным қайда?»

Терминдер

  1. Горизонталь жүргізілген координаталық түзу — абсциссалар осі.
  2. Вертикаль жүргізілген координаталық түзу — ординаталар осі.
  3. График бойынша анықта.
  4. Нүктелерді координаталарымен жазыңдар.

Нүктелер

A(2; 5)
B(−3; 2)
C(1; −4)
D(6; −3)
K(0; −5)
M(4; 0)

VI. Оқулықпен жұмыс

№1136

  • 1) Координаталық жазықтықта төбелерінің координаталары бойынша:
    • а) Үшбұрыш салыңдар: A(−3; −1), B(2; 4), C(6; −2).
    • ә) Тік төртбұрыш салыңдар: A(−2; −2), B(−2; 1), C(4; 1), D(4; −2).

№1137

Координаталық жазықтықтағы ABCD квадратының үш төбесі берілген: A(−3; 2), B(−3; −2), C(1; 2). Төртінші төбе D-ның координаталарын тауып, квадрат салыңдар.

№1142

  1. Координаталық жазықтықта ABCD тік төртбұрышының A(−2; −2), B(−2; 2) және C(4; 2) төбелері берілген. D төбесінің координаталарын анықтаңдар.
  2. Берілген тік төртбұрыштың периметрін есептеңдер. Бірлік кесінді 1 см-ге тең.

VII. Тест тапсырмалары

  1. Қай түзулер қиылыспайды?
  2. Дұрыс сөйлемді таңдаңдар.
    • а) Перпендикуляр түзулердің ортақ нүктелері жоқ.
    • ә) Жазықтықтағы қиылыспайтын екі түзу параллель деп аталады.
    • б) Шеңбердің екі симметрия осі бар.
    • в) Абсциссалары оң нүктелер екінші ширекте орналасады.
  3. Екі түзу қиылысқанда пайда болған бұрыштардың біреуі 100°. Қалған бұрыштарды табыңдар.
    • а) 40°, 160°, 40°
    • ә) 40°, 140°, 140°
    • б) 100°, 80°, 80°
    • в) 50°, 90°, 100°
  4. C(−5; 4) және D(−4; −5) нүктелері координаталық жазықтықтың қай ширектерінде орналасқан?
    • а) I, II
    • ә) II, III
    • б) II, I
    • в) I, III
  5. MNDC тіктөртбұрышының параллель қабырғаларын жазыңдар.
    • а) MN және NC
    • ә) NC және CD
    • б) MN және CD
    • в) NC және MD
  6. a түзуі m түзуіне параллель, m түзуі n түзуіне параллель. Онда a және n түзулері:
    • а) қиылысады
    • ә) қиылыспайды
    • б) перпендикуляр
    • в) параллель
  7. ABCD тіктөртбұрышының ауданын және периметрін табыңдар, егер A(−3; −2), B(−3; 1), C(5; 1), D(5; −2) болса.
    • а) 24; 22
    • ә) 20; 21
    • б) 14; 12
    • в) 20; 24

Үй тапсырмасы

Үй тапсырмасы мұғалімнің нұсқауына сәйкес беріледі.